17. sortiranje, pakiranje voća, transport voća i fiziološke bolesti_1.12.2015
TRANSCRIPT
![Page 1: 17. Sortiranje, Pakiranje Voća, Transport Voća i Fiziološke Bolesti_1.12.2015](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052608/577c84b31a28abe054b9f8eb/html5/thumbnails/1.jpg)
8/19/2019 17. Sortiranje, Pakiranje Voća, Transport Voća i Fiziološke Bolesti_1.12.2015.
http://slidepdf.com/reader/full/17-sortiranje-pakiranje-voca-transport-voca-i-fizioloske-bolesti1122015 1/7
![Page 2: 17. Sortiranje, Pakiranje Voća, Transport Voća i Fiziološke Bolesti_1.12.2015](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052608/577c84b31a28abe054b9f8eb/html5/thumbnails/2.jpg)
8/19/2019 17. Sortiranje, Pakiranje Voća, Transport Voća i Fiziološke Bolesti_1.12.2015.
http://slidepdf.com/reader/full/17-sortiranje-pakiranje-voca-transport-voca-i-fizioloske-bolesti1122015 2/7
23.11.201
Načini pakiranja voća
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović
Babojelić
Slaganje zapakiranih kutija na palete i priprema za transport
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović Babojelić
Izgled ambalaže za pakiranje voća i povrća
Kartonska ambalaže je budućnost - obnovljiva
Zahtjevi koje mora ispunjavati: nepropustljiva, čvrsta, u što više
boja (bolja promidžba), dobro propustljiva za zrak – moraju izaćiplinovi disanja iz kutije, jer se u protivnom stvori mikroklima(puno etilena) – ubrzano starenje
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović
Babojelić
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović
Babojelić
Transport voća
Osnovni uvjeti za transport voća nakon berbe:
Ubrzano hlađenje na + 5 oC
Količina CO2 do 20 %
Količina O2 do 10 %
Visoka relativna vlažnost zraka
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović Babojelić
Kamioni za transport voća sa sustavom za hlađenje
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović Babojelić
![Page 3: 17. Sortiranje, Pakiranje Voća, Transport Voća i Fiziološke Bolesti_1.12.2015](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052608/577c84b31a28abe054b9f8eb/html5/thumbnails/3.jpg)
8/19/2019 17. Sortiranje, Pakiranje Voća, Transport Voća i Fiziološke Bolesti_1.12.2015.
http://slidepdf.com/reader/full/17-sortiranje-pakiranje-voca-transport-voca-i-fizioloske-bolesti1122015 3/7
23.11.201
Zrenje banana
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović Babojelić
Zrenje banana
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović Babojelić
Tehnički postupci pri dospijevanju banana
Zatvoriti vrata komore, dodati etilen koncentracije 1-2 ‰
Uključiti grijanje i hlađenje te podesiti srednju temperaturu komore na 18 oC
Održati ovaj režim rada sljedećih 18 – 24 sata
Otvoriti vrata komore, isključiti grijanje i hlađenje, te ostaviti u radu ventilatore 1 sat
kako bi se zrak u komori obnovio i na taj način smanjila koncentracija CO2, a povećala
koncentracija O2
Zatvoriti vrata komore (za komore manjih dimenzija nije potrebno ponovno
dodavanje etilena
Uključiti grijanje i hlađenje te podesiti srednju temperaturu komore prema željenom
trajanju procesa dozrijevanja)
Svakih 24 sata podesiti temperaturu komore
Vlažnost komore promijeniti na 80 % u danu kada dolazi do promjene boje ploda izzelene u žutu
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović Babojelić
Temperature u dozrijevanju banana
Banana se čuva na 12 oC
Od 12 oC do 18 oC temperatura se postupno diže, svakih 2 sata za 0,5oC
Postupak traje 12 sati Nakon postignute temp. Od 18 oC, temperatura se postupno snižava na
temperaturu čuvanja (12 oC)Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović
Babojelić
Utjecaj veličine i broja otvora na ambalaži na
vrijeme potrebno za hlađenje
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović Babojelić
Odnos površine ventilacijskih otvora na smanjenje vremena
hlađenja
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović Babojelić
![Page 4: 17. Sortiranje, Pakiranje Voća, Transport Voća i Fiziološke Bolesti_1.12.2015](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052608/577c84b31a28abe054b9f8eb/html5/thumbnails/4.jpg)
8/19/2019 17. Sortiranje, Pakiranje Voća, Transport Voća i Fiziološke Bolesti_1.12.2015.
http://slidepdf.com/reader/full/17-sortiranje-pakiranje-voca-transport-voca-i-fizioloske-bolesti1122015 4/7
23.11.201
Fiziološke bolesti
Uzrokovane su metaboličkim promjenama u plodu, a vezane
su uz nasljedna svojstava, klimatske uvjete, promjene u
pomo- i agrotehnici (nisu izazvane patogenima ili
mehaničkim oštećenjima, pa se često nazivaju nepatogenim
bolestima)
Najčešće su izazvane nepovoljnim odnosom biogenih
elemenata u plodu, odnosno većom pokretljivošću ionskog
Ca iz citoplazme u međustanični prostor Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović Babojelić
Uloga kalcija (Ca) u plodu
U plodu se nalazi kalcij u vezanom obliku i u slobodnom (ionskom)obliku
Slobodni Ca utječe na pojavu fizioloških bolesti, te se smatra sigurnimpokazateljem
Vezani kalcij se nalazi:
U vakuoli u vidu soli organskih kiselina: oksalne, jantarne, vinske te
Anorganskih soli: karbonata, sulfata i fosfata
U staničnim membranama u vidu kalcijevog pektata
U sjemenkama se nalazi u vidu soli hitinske kiseline
I općenito je vezan karboksilne, fosfatne, hidroksidne grupe fenolaVoćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović Babojelić
U novije vrijeme provedena su istraživanja s uranjanjem plodova u
otopine kalcijevih soli, a najčešće kalcijeva klorida
Uranjanje plodova obavlja se prije spremanja plodova u skladišta.
Istraživan je utjecaj uranjanja plodova sorti McIntosh, Jonathan i
Melrose u 2%, 3% i 4% otopinu Ca Cl2 (Gruzewska, 1984.)
Povoljan učinak na povećanje koncentracije Ca na sve tri sorte
odrazile su koncenracije od 3 % i 4 %.
Abbot i sur. (1989.) su postigli dobar uspjeh uz uranjanje plodova i u 2% -tnu otopinu Ca Cl2 .
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović Babojelić
Utjecaj vodotopivog Ca i drugih biogenih elemenata na pojavu gorkih
pjega kod jabuke sorte Idared (Pavičić i sur. 2004)
Količina vodotopivog Ca i Mg u plodu je imala veliki utjecaj na pojavu gorkih pjega (*** )
M9 Podloga
NE DA Sig nifi ka ntno st NE DA Sign ifik ant nos t
N 71.1 65.5 n.s 43.1 52.5 *
P 5.3 4.3 *** 5.1 4.3 ***
K 88.8 77.8 * 92.5 81.5 ***
Ca(WI) 2.7 2 ** 2.4 1.8 n.s.
Ca(WS) 5.4 3.4 *** 4.3 3 ***
Ca(T) 8.1 5.4 *** 6.7 4.9 ***
Mg(WI) 4.3 3.3 ** 4 4.3 *
Mg(WS) 2.8 2 *** 2.3 2 ***
Mg(T) 7 5.3 *** 6.3 6.3 n.s.
MM106 Podloga
N 68.4 65.1 n.s. 66 63.2 n.s.
P 6 5.4 n.s. 5.7 4.8 *
K 130.5 112.9 * 1 34 .7 1 12 .2 *
Ca(WI) 2.8 2.3 ** 2.5 2 n.s.
Ca(WS) 3.8 2.7 ** 3.7 2.2 ***
Ca(T) 6.7 4.9 *** 6.3 4.2 ***
Mg(WI) 4.9 3.6 ** 5.3 4.3 n.s.
Mg(WS) 2.6 3.2 * 2.2 1.9 *
Mg(T) 7.5 6.7 n.s. 7.5 6.2 *
Daruvar Obreška
Minerals Gorke pjege Gorke pjege
Donja Reka Kozarevac
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović
Babojelić
Gorke pjege kod jabuka
Simptomi – uz lenticele se pojavljuju smeđe, tamno crne pjege, sa zelenkastim rubom, aispod njih je plutasto tkivo
Javljaju se više uz čašku ploda
Ako se u citoplazmi smanji koncentracija ionskog Ca (ispod 10-6, za što je odgovorankalmodolin) – pojave gorkih pjega
Osim Ca na pojavu gorkih pjega utječu visoke temperature, nepovoljan odnos izmeđurasta i rodnosti, nepravilna rezidba, krupnoća plodova (objašnjava se efektomrazrijeđenja), nepovoljni uvjeti skladištenja
Javljaju se isključivo kod klimakterijskih plodova
Smanjenje pojave: osigurati dovoljnu količinu Ca (slobodnog) – prihranom, rezom,..Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović
Babojelić
Površinsko posmeđenje kožice (scald)
- Uzroci pojave mogu biti različiti • Visoke temperature neposredno pred berbu
• Preuranjena berba
• Nedostatak Ca u plodu
-javlja se zbog oksidacije α-farnezena
u konjugirane trienole na površiniploda
-genetska bolest, kojoj je naročitosklona sorta Granny Smith ( Jemrić,2004)
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović
Babojelić
![Page 5: 17. Sortiranje, Pakiranje Voća, Transport Voća i Fiziološke Bolesti_1.12.2015](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052608/577c84b31a28abe054b9f8eb/html5/thumbnails/5.jpg)
8/19/2019 17. Sortiranje, Pakiranje Voća, Transport Voća i Fiziološke Bolesti_1.12.2015.
http://slidepdf.com/reader/full/17-sortiranje-pakiranje-voca-transport-voca-i-fizioloske-bolesti1122015 5/7
23.11.201
Sprječavanje pojave: berba u optimalnom roku, tretmani sa Ca,toplinski tretmani prije čuvanja, potapanjem u otopinu difenil amina(antioksidans)
U praksi se često pojavljuje “Starosni scald” – javlja se na krajučuvanja plodova, a simptomi se brže uoče kada se plodovi izložesobnoj temperaturi – uzrok je zakašnjela berba
dolazi do posmeđenja i mesa i kožice
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović Babojelić
Posmeđenje mesa uz sjemenjaču jabuke
javlja se zbog uznapredovalih kataboličkih procesa
Vezano je uz enzimatske procese fenol dehidrogenaze
Uzrok može biti i preobilna gnojidba s N
u CA problem može biti izraženiji zbog specifičnih uvjeta Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović
Babojelić
Staklavost plodova
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović Babojelić
Meso ploda ima izgled stakla - prozirno je
Pojavljuje se uz samu sjemenjaču dispergirano radijalno se širi od
sjemenjače prema rubu ploda
Vezana je uz enzimatske aktivnosti – uglavnom sorbitol
dehidrogenaze
Javlja se u uvjetima vrućih dana pred berbu
Najčešće se javlja u grupi Red delicious-a i Fuji
Kvalitetnim rezom i gnojidbom te optimalnim rokovima berbe
može se smanjiti pojave ove fiziološke bolesti Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović Babojelić
Jonatanove pjege
Slične su gorkim pjegama, ali su
puno manje
Javljaju se crna udubljenja, a ispod
kutikule nama plutastog staničja
kao kod gorkih pjega
Posljedica su kasne berbe i
neadekvatnog čuvanja
Vrlo česte su na sorti Jonathan po
kojoj su i dobile ime, mada
obolijevaju i plodovi drugih sorata,
a posebno sorte koje su nastale
križanje s Jonathanom Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović
Babojelić
Utjecaj vremena uzimanja uzorka i pojave gorkih pjega na
kemijski sastav plodova jabuke (Pavičić, 1990.)
Indeks
Kolovoz Nakon čuvanja
Zdravi GP Zdravi GP
(Ca+Mg)/K 1.04n.s. 0.96 0.15** 0.09
(K*391+Mg*122)/
Ca*2023.68n.s 26.94 16.87 32.68**
(K+Mg)/Ca 13.4n.s 15.1 8.99 16.83**
K/Ca 1.16n.s 1.33 8.73 16.34**
Ca (%) 1.24n.s 1.11 0.11** 0.06
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović
Babojelić
![Page 6: 17. Sortiranje, Pakiranje Voća, Transport Voća i Fiziološke Bolesti_1.12.2015](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052608/577c84b31a28abe054b9f8eb/html5/thumbnails/6.jpg)
8/19/2019 17. Sortiranje, Pakiranje Voća, Transport Voća i Fiziološke Bolesti_1.12.2015.
http://slidepdf.com/reader/full/17-sortiranje-pakiranje-voca-transport-voca-i-fizioloske-bolesti1122015 6/7
23.11.201
Utjecaj načina reza i folijarne prihrane na udio plodova s gorkim
pjegama jabuke G. Delicious (Pavičić, 1990.)
Način reza Kontrola Kelat Ca Kelat B CaCl2 P = 5 %
Stroj Z + LJ 3.16 1.50 1.63 n.s.
Ručno Z + Stroj LJ 1.26 2.14 0.76 n.s.
Ručno 0.55 0.34 0.91 n.s.
P = 5% 1,29
P = 1 % 1,95
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović
Babojelić
Utjecaj oprašivača na pojavu gorkih pjega i scalda jabuke
G. Delicious (Skendrović, 2001.)
Oprašivač GP
(%)
Scald
(%)
Ukupno
(%)
Jerseymac 0 0 0
Alkmene 20.8 3,7 24.5
Granny Smith 21.2 9.1 30.3
Braeburn 5.8 20.0 25.8
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović
Babojelić
Količina makroelemenata u plodovima jabuke sorte Elstar uvjetovana
rezidbom nadzemnog i podzemnog dijela godine
(mg /100g FW) (Pavičić i sur, 2005.)
Tretmani N P KCa
(UK)
Ca
(VT)
Mg
(UK)
Mg
(VT)
A 55,7 c 5,4 b 52,8 a 3.2 b 0,42 b 4,9 b 0,2466 b
B 59,8 bc 5,4 b 53,5 a 3.3 b 0,41 b 5,2 b 0,2021 c
C 63,9 ab 6,3 a 56,3 a 4.4 a 0,50 a 5,0 b 0,3075 a
D 69,5 a 6,1 a 57,3 a 1.4 c 0,27 c 5,9 a 0,1306 d
A – rezidba korijena i krošnje i prstenovanje debla
B - rezidba korijena i rezidba krošnje
C – prstenovanje debla i rezidba krošnje
D – rezidba krošnje
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović
Babojelić
Fiziološke bolesti nisu uvijek povezane s Ca (Schumaher et al.,
1991) nego ulogu igraju i K, Mg, Na i Cu (Johnson, 2000)
ponekad njihova pojava nema konzistentnu povezanost s
mineralnim elementima (Wolk i sur., 1998)
Javljaju se mišljenja da je Ca samo sekundarni čimbenik u
nastanku fizioloških bolesti (Saure, 1996; 2005)
Primarnu ulogu imaju odnosi između biljnih hormona, a
posebno se naglašava uloga giberelina koji ometa translokaciju
Ca u plodove (Saure, 1996; 2005)
Rezidbom korijena povećava se aktivnost citokinina koji
pospješuje transport kalcija (Saurre, 1996 ) pa se poništava
spomenuti negativni učinak giberelina
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović Babojelić
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović Babojelić
Voćarstvo - Materijali s predavanja -
Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović Babojelić
![Page 7: 17. Sortiranje, Pakiranje Voća, Transport Voća i Fiziološke Bolesti_1.12.2015](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052608/577c84b31a28abe054b9f8eb/html5/thumbnails/7.jpg)
8/19/2019 17. Sortiranje, Pakiranje Voća, Transport Voća i Fiziološke Bolesti_1.12.2015.
http://slidepdf.com/reader/full/17-sortiranje-pakiranje-voca-transport-voca-i-fizioloske-bolesti1122015 7/7
23.11.201
Voćarstvo - Materijali s predavanja - Izv.prof.dr.sc. Martina Skendrović Babojelić