![Page 1: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/1.jpg)
Dr. Tuba Yağcı Yılmaz 1
AİLE HEKİMLİĞİNDE
DEPRESYONA YAKLAŞIM
![Page 2: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/2.jpg)
TANIM VE GENEL BİLGİLER
Depresyona yatkınlığın fizyolojik bir bozukluğa bağlı olduğu eski Yunan
literatüründe kabul görmüş; Aristo ve Galen bunu yazılarında
tanımlamışlardır.
Depresyon tedavisinde ilk kullanılan ilaç Nepethes adlı bir morfin
türevidir. 16-17.yy’da Vesalius depresyonun beyin yada başka bir
organdaki tümörden kaynaklanabileceğini söylemiş; ilk kez Platon da
merkezi sinir sisteminin psikiyatrik tablolardan sorumlu olduğunu
belirtmiştir.
Çin’de ise 14-20.yy arasındaki geniş bir dönem içerisinde depresyon
etyolojisiyle ilgili olarak; “ yaşamsal hava dolaşımında bozulma, aşırı yas ve
hastanın kontrol edemediği çaresizlik durumları” şeklinde tanımlamıştır.
2
![Page 3: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/3.jpg)
3
![Page 4: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/4.jpg)
DEPRESYONUN EPİDEMİYOLOJİSİ
İnsidans erkeklerde 1/100, *
kadınlarda 3/100;*
Prevalans erkeklerde 2- 3/100,*
kadınlarda 5-10/100 ; *
Yaşam boyu beklenen prevalans erkeklerde
%10, kadınlarda %20; cinsiyet olarak
erkek/kadın oranı ½’dir.*
4
![Page 5: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/5.jpg)
Başlangıç yaşı 20-50 arasında değişmekle birlikte ortalama başlangıç yaşı 40’tır. %50’si 40 yaşından önce, %10’u 60 yaşından sonra ortaya çıkar.*
Kadınlarda 35-45 yaşları arasında, erkeklerde 55-70 yaşlar arasında tepe yapar.*
Irksal farklılık yoktur. Sosyokültürel faktörler, ailede alkol öyküsü, depresyon ve 13 yaşından önce ebeveyn kaybı öyküsü olanlarda ve düşük sosyo- ekonomik düzeydeki kişilerde risk daha fazladır. *
Birinci derece akrabalarda risk yaklaşık %10-13’tür. Tek yumurta ikizlerinde de risk artışı saptanmıştır.
5
![Page 6: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/6.jpg)
6
![Page 7: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/7.jpg)
Ülkemizde yapılan çalışmalara göre; depresyon
40 yaş üstünde daha yaygındır(en sık 40-50
yaş arası).
Somatizasyon (bedenselleştirme) yaygın olarak
görülür( vakaların yaklaşık % 20 sinde).
Fiziksel hastalığın eşlik ettiği depresyonda
prognoz daha kötü bulunmuştur.
7
![Page 8: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/8.jpg)
8
![Page 9: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/9.jpg)
DEPRESYON SEMPTOMLARI
Hiç uyuyamama ya da aşırı uyuma
Zayıflama ya da şişmanlama
İştah kaybı ya da artışı
Psikomotor ajitasyon ya da retardasyon durumları
Kararsızlık, düşünme ve konsantrasyon kapasitelerinde azalma
Tipik olarak birey tarafından işe yaramama ve
abartılı bir suçluluk hisleri
9
![Page 10: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/10.jpg)
Belirli bir plan ya da intihar girişimi olmaksızın tekrarlayıcı ölüm ve intihar düşünceleri
Major depresif bozuklukta DSM-IV'e göre en az iki hafta süresince devam eden depresyon hali ya da ilgi kaybı ve yukarıda bahsedilmiş olan semptomlardan en az dört tanesi mevcut olmalıdır.
Eğer bu semptomlardan sadece 2 ya da 3 tanesi eşlik ediyorsa minör depresif bozukluk tanısı konulmaktadır.
10
![Page 11: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/11.jpg)
Her iki olguda da bu rahatsızlığa yol açabilecek tıbbi hastalıklar, madde bağımlılığı ya da yas tutma gibi nedenler ekarte edilmelidir. Bu durumun ilk atak mı olduğunu yoksa önceden başka atakların da mı geçirildiğini tespit etmek önem taşımaktadır.
En önemli ayırım ise rahatsızlığın unipolar bir depresyon (sadece depresif ataklar) mu yoksa bipolar bozukluk (depresyon atakları arasında yaşanan mani ya da hipomani) içerisinde yaşanan depresif bir atak mı olduğunu ortaya koymaktır.
11
![Page 12: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/12.jpg)
12
![Page 13: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/13.jpg)
ICD 10’A GÖRE;
Depresif epizod
Tipik semptomlar - TS
Çökkün ruh hali
İlgi kaybı ya da zevk alamama
Çabuk yorulma
Yaygın semptomlar - YS
Konsantrasyon ve dikkat azlığı
Özgüven ve özsaygı azlığı
Suçluluk ve değersizlik duyguları
Gelecek hakkında umutsuz ve karamsar düşünceler
İştah azlığı
Uyku bozukluğu
13
![Page 14: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/14.jpg)
14
![Page 15: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/15.jpg)
F 32.0 Hafif depresif epizod ;
TS'dan en az 2 si
YS'dan en az 2 si
ve hiç bir semptom şiddetli derecede olmamalı
F 32.1 Orta depresif epizod ;
TS'dan en az 2 si
YS'dan en az 3 ü
15
![Page 16: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/16.jpg)
F 32.2 Şiddetli depresif epizod ;
TS'dan tümü
YS'dan en az 4 ü
ve bazı semptomlar şiddetli derecede olmalı
F 32.3 Psikotik semptomların eşlik ettiği şiddetli depresif epizod ;
F 32.2 için verilen kriterlere ek olarak
sanrılar
halüsinasyonlar
veya depresif stuporlar mevcut olmalıdır.
Bir epizodun minimum süresi yaklaşık 2 haftadır ve hasta hiçbir zaman manik ya da hipomanik bir epizod yaşamamıştır.
Yineleyen depresif epizodlar rekürren depresif bozukluğun alt bölümlerinden biri altında sınıflanmalıdır. (F33.1-3)
16
![Page 17: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/17.jpg)
17
![Page 18: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/18.jpg)
DEPRESYON TEDAVİSİ :
Depresyon tedavisi 3 aşamada incelenebilir;
1. Akut tedavi
2. İdame tedavisi
3. Profilaktik tedavi
18
![Page 19: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/19.jpg)
Akut tedavide, hastalık belirtilerinin ortadan kaldırılması amaçlanır(2-6 hafta).
İdame tedavisi, belirtiler ortadan kalktıktan sonra iyilik halinin devamını sağlama, relapsı önleme
amacıyla yapılır ve 6-8 ay devam eder. Ancak atak sayısı arttıkca süre uzar.
Profilaktik tedavi, sık atak geçirenlerde, yeni atak oluşma riski yüksek olanlarda iyileşme
durumunda da ilaç kullanımına devam edilerek yapılır. Atak sayısı beşin üzerinde ise ömür boyu
profilaksi önerilebilir.
Ailesinde antidepresan kullanan varsa, aynı ilacın hastada etkili olma şansı yüksektir!
19
![Page 20: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/20.jpg)
20
![Page 21: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/21.jpg)
DEPRESYON TEDAVİSİNDE KULLANILAN
İLAÇLAR
Antidepresanlar :
Trisiklikler: Amitriptilin(Laroxyl tb)
Tetrasiklikler: Maprotilin(Ludiomil 25-75mg tb)
SSRI:Sertralin(Lustral 50-100mg tb)
NAGİ: Reboksetin(Edronax 4mg tb)
SNGİ: Venlafaksin(Efexor 75-150mg tb)
Atipik Antidepresanlar: Mianserin(Tolvon 10-30mg tb)
Reversibl Mono Amin Oksidaz İnh: Moklobemid(Aurorix 150-300mg tb)
Serotinin geri alımını artıranlar: Tianeptin(Stablon tb)
21
![Page 22: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/22.jpg)
TAD’LARIN DIŞINDAKİ ANTİDEPRESANLARIN
ÜSTÜNLÜKLERİ
Çoğu günde tek doz ve tek hap olarak verilebilirler,
Geniş spektrumludurlar ve depresyonun yanısıra anksiyete bozuklukları, somatizasyon gibi rahatsızlıklarda da etkilidirler,
Bu ilaçlarla intihar etmek hemen hemen imkansızdır; trisklik antidepresanların pek çoğundan 3-4 kutu ilaç içildiğinde ölüm riski ortaya çıkmaktadır,
Kolay tolore edilebilen yan etkileri vardır; trisikliklere göre yan etkiler nedeniyle tedaviyi bırakma riski 3-4 kat daha azdır,
Kilo alımı, aşırı sedasyon, ağız kuruluğu, kardiyotoksik etki gibi trisiklik antidepresanlarla rastlanan ve çoğu kez optimal etkin doza çıkılmasını engelleyen yan etkiler minimaldir,
Yeni antidepresanların ilaç maliyeti yüksek olmakla birlikte, toplam tedavi maliyetleri trisiklik ilaçlardan daha düşüktür,
Yaşlılar, kronik hastalığı bulunanlar gibi risk gruplarında daha güvenlidirler
22
![Page 23: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/23.jpg)
23
YAN ETKİ2 Fluoxetin
Ör;Prozac
Sertralin
Ör; Lustral
Paroxetin
Ör; Paxil,
Fluvoxamin
Ör; Faverin
S-Citalopram
Ör; Cipralex
Baş ağrısı +++ +++ +++ +++ +++
Bulantı/Kusma +++ +++ +++ +++ +++
İshal/Yumuşak dışkı +++ +++ ++ ++ +
Anksiyete ++ + + + +
Sinirlilik ++ + + ++ +
Cinsel işlev Boz. ++ ++ ++ + ++
Uykusuzluk +++ ++ ++ ++ ++
Tremor + ++ + + +
İştahsızlık ++ ++ ++ + +
Kabızlık + + ++ ++ +
Ağız kuruması + ++ ++ ++ +++
Uyku hali + ++ ++ +++ ++
Güçsüzlük/Bitkinlik + + ++ ++ ++
Baş dönmesi ++ + + ++ +
Günlük ortalama doz 20-60 mg 50-200 mg 10-50 mg 50-300 mg 10-20 mg
Yarı ömür (saat)3 72-240 26-104 21 13-25 35
Dozlam 1x1 1x1 1x1 1x1 1x1
![Page 24: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/24.jpg)
DEPRESYON VE TMS(TRANSKRANİAL MANYETİK
STİMÜLASYON)
Son yıllarda bilim adamları, düzensiz beyin fonksiyonlarını normalleştirecek ve aynen bir bilgisayar gibi resetleyerek, duygu, düşünce, hareket, hafıza gibi bir çok beyin fonksiyonunu normal haline getirecek araştırmalar peşindedir.
Transkranial Manyetik Stimülasyon tedavisi ile beyine şok manyetik uyarılar göndererek, beyinin hastalanmadan önceki sağlam durumuna yeniden dönmesi amaçlanmaktadır.
Nitekim Amerika’da ki son Dünya Nöroloji Kongresinde Transkranial Manyetik Stimülasyon (TMS) tedavisinin nöropsikiyatrik hastalıkların tedavisinde çığır açacağı vurgulanmıştır.
24
![Page 25: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/25.jpg)
Columbia Üniversitesi’ndeki New York Eyaleti Psikiyatri Enstitüsü’de ve bir çok ülkede ki TMS tedavi merkezlerinde; binlerce hastanın TMS ile düzeldiği, bilimsel yayınlarla defalarca deklare edilmiştir.
Sonuç itibariyle Transkranial Manyetik Stimulasyon, depresyon tedavisinde önemli bir tedavi unsuru olarak yerini almıştır. İlaçlara cevap vermeyen ya da tam düzelmeyen veya ilaç kullanmak istemeyen hastalar için umut ışığı olmuştur.
Literatürde ilaçlara dirençli bir çok hastanın manyetik stimülasyonla düzeldiğine dair sayısız örnek vardır. Özellikle hamile olan ya da emzirme döneminde olup, ilaç kullanması sakıncalı olan bayan hastaların çok rağbet ettiği bir tedavi yöntemi durumuna gelmiştir.
25
![Page 26: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/26.jpg)
DEPRESYONDA TEDAVİNİN İZLENMESİ VE TEDAVİ
SÜRESİ
Başlanılan bir ilacın etkili olup olmadığına karar
vermek için en az 4-6 hafta tedavi edici dozda
kullanılmak gerekir. Hastalar başlangıçta daha sık
aralıklarla izlenerek, etki ve yan etkiler
değerlendirilmelidir.
26
![Page 27: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/27.jpg)
Genellikle ilk kontrol 3. haftada daha
sonrakiler ise 3’ er hafta arayla yapılır. Tedaviye
yanıt alınan hastalarda en az 4-6 ay süreyle tam
doz tedavi sürdürülmeli ve ardından 6-9 ay düşük
doz profilaktik tedavi verilmelidir. Tekrarlayan
ataklar varsa tedavi en az 6-12 ay sürdürülüp
sonrasında koruyucu tedavi düşünülmelidir.
Tüm depresyon vakalarının %85 1inci
basamakta tedavi edilebilecek niteliktedir
27
![Page 28: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/28.jpg)
28
DEPRESYON HASTASI NE ZAMAN PSİKİYATRİ
UZMANINA SEVK EDİLMELİDİR?
İntihar etme riski varsa,
Psikotik bulgular eşlik ediyorsa,
Bipolar bozukluğun depresif fazı olabileceği düşünülüyorsa,
Hastanın depresyonu temel ihtiyaçlarını karşılayamayacak kadar ağır ise ve 5-12 haftanın sonunda hiç iyileşme bulgusu yoksa,
Negativizm, mutizm, katatoni eşlik ediyorsa,
Alkolizm gibi ek patalojiler eşlik ediyorsa, sosyal destek sistemleri yeterli değilse,
Aileyede müdahele gerekiyorsa,
Hastanın psikiyatri uzmanına sevk edilmesi gerekir.
![Page 29: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/29.jpg)
29
Gebelikte Depresyon
Antenatal
Depresyon
Maternal Depresyon
Postpartum Depresyon
anneye etkileri:
Antenatal Dönem
Fiziksel belirtilerde
(Bulantı, baş ağrısı, karın
ağrısı,nefes darlığı)
Gebelikte kanamalar
Preeklampsi
Erken doğum riski
Postpartum Dönem
Sosyal işlevler
İçe kapanma
İntihar düşüncesi
Bebeğe Etkileri:
APGAR skoru
Emmede
Büyüme geriliği
Gelişim ölçek skoru
Motor güç/işlev
Davranış bozukluğu
Uyku bozuklukları
İrritabilite
Yenidoğan hastalıkları
![Page 30: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/30.jpg)
TEDAVİSİ VE ÖNLENMESİ
Gebelikte depresyonunu önlemede atılacak ilk
adım riskli grubun belirlenmesidir. Bu risk grubunun erken dönemde (mümkünse hamilelik öncesinde) belirlenmesi ve erken tedavisi anne ve bebek üzerindeki olası riskleri de azaltacaktır.
Gebelikte depresyon tespiti uygun tarama yöntemleri kullanılarak yapılmalıdır. Bu tanısal tarama için en yaygın kullanılan ölçekler Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve Edinburgh Postnatal Depresyon Ölçeğidir(EPDÖ)
30
![Page 31: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/31.jpg)
Gebelikte saptanan depresyon için tedavi seçenekleri ise; psikoterapi
ilaçla tedavi
farmakoloji dışı (non-farmakolojik) diğer uygulamalardır.
Hafif düzeydeki depresyonda ilk seçenek olarak psikoterapi ve farmakoloji dışı tedavilerin uygulanması önerilirken, orta ve şiddetli depresyonda farmakolojik tedavilerin (antidepresanların) kullanımı öne çıkmaktadır.
31
![Page 32: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/32.jpg)
PSİKOTERAPİ
Gebelik ve postpartum depresyon tedavisinde
kullanılan psikoterapi yöntemleri depresyonda
kullanılan yöntemlerle benzerlik göstermektedir. Bu
alanda öne çıkan psikoterapötik yöntemler kişilerarası
ilişkiler terapisi (interpersonal therapy -KİT) ve bilişsel -
davranışçı terapidir (BDT).
32
![Page 33: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/33.jpg)
KİŞİLERARASI İLİŞKİLER TERAPİSİ (KİT)
KİT sınırlı, süreli ve yaşam olaylarına odaklanan özellikle depresyon
tedavisinde etkinliği gösterilmiş bir psikoterapi yöntemidir. KİT, güncel
kişilerarası ilişki sorunları ile ruhsal durumun bağlantılı olduğu varsayımı
üzerine temellendirilmiştir.
Bu terapi de amaç, gebenin depresif belirtilerinin azaltılması ve
güncel kişilerarası ilişkilerini çözümleyebilmesi için gerekli sosyal becerileri
kazanmasıdır.
Üç aşamadan oluşan terapinin ilk aşamasında gebede depresyon
belirtileri değerlendirilir ve depresif belirtilerle bağlantılı olan ilişki sorunu
belirlenir.İkinci aşamada komplike yas, sosyal rollerde değişiklikler,
kişilerarası ilişkilerde rol çatışması ve kişilerarası ilişkilerde yetersizlikler
alanlarından birisine odaklanır. Son aşamada ise, KİT tedavisinin
kazandırdıkları gözden geçirilerek gebenin güçlü yanları desteklenir.
33
![Page 34: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/34.jpg)
SONUÇ
Gebelikte depresyon yaygın görülen, gebenin, fetüsün, yenidoğanın ve ailenin sağlığını olumsuz etkileyen ciddi bir psikiyatrik bozukluktur.Bu psikiyatrik bozukluk gebelerde yaygın görülmesine rağmen, konu ile ilgili araştırmalar postpartum depresyon kadar geniş sayıda değildir. Oysa ki gebelik depresyonu geçiren kadının postpartum depresyon geçirme riski ortalama 6.5
kat daha fazladır. Eğer gebelik döneminde bu depresyon tanınır ve etkili biçimde tedavi edilirse postpartum depresyonun önlenmesine yönelik önemli bir adım atılmış olacaktır.
34
![Page 35: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/35.jpg)
Ortaya çıkarılmamış veya tedavi edilmemiş gebelik ve postpartum depresyonunun bir diğer yaşamsal komplikasyonunun da intihar olduğu hep akılda tutulmalıdır. Bu anlamda; bu kadar ciddi sonuçları olan gebelik depresyonunun belirlenmesi, önlenmesi, korunması ve tedavisinde ebe, hemşire ve hekim kilit rol oynamaktadır.İngiltere gibi gelişmiş ülkelerde olduğu
gibi, ülkemizde de bu ruhsal bozukluğun erken tanınıp önlenmesine yönelik olarak gebelerin uzman bir ekip tarafından periyodik aralıklarla izlendiği depresyon tarama programları başlatılmalıdır.
35
![Page 36: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/36.jpg)
KAYNAKLAR
1. Sağduyu A, Ögel K, Özmen E, Boratav C. Birinci basamak sağlık hizmetlerinde
depresyon. Turk Psikiyatri Derg 2000; 11:3-16.
2. Stewart D. Depression during pregnancy . Can Fam Physician 2005; 51:1061-1063.
3. Muzik M, Marcus SM, Heringhausen JE, Flynn HA. When depression complicates
child bearing:guidelines for screening and treatment during antenatal and postpartum
obstetric care. Obstet Gynecol Clin North Am 2009; 36:771–788.
4. Vırıt 0, Akbaş E, Savaş HA, Sertbaş G, Kandemir H. Gebelikte depresyon ve kaygı
düzeylerinin sosyal destek ile ilişkisi. Noropsikiyatri Arşivi 2008; 45:9-13.
5. Marakoğlu K, Şahsıvar MŞ. Gebelikte depresyon. Turkiye Klinikleri J Med Sci 2008;
28:525-532.
6. Sevindik F. Elazığ ilinde gebelikte depresyon prevelansı ve etkileyen faktörler (Yüksek
lisans tezi). Elazığ, Fırat Üniversitesi, 2005.
7. Faisal-Cury A, Rossi Menezes P. Prevalence of anxiety and depression during
pregnancy in a private setting sample. Arch Womens Ment Health 2007; 10:25-32.
8. Diego MA, Field T, Hernandez-Reif M, Schanberg S, Kuhn C, Gonzalez-Quintero
V. Prenatal depression restricts fetal growth. Early Hum Dev 2009; 85:65-7.
9. Ocaktan ME, Çalışkan D, Öncü B, Özdemir O, Köse K. Park Sağlık Ocağı bölgesindeki
gebelerde doğum öncesi ve sonrası depresyonun değerlendirilmesi. 4. Uluslararası
Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongresi, 20-23 Nisan 2005, Ankara,Türkiye.
Kongre Özet Kitabı sayfa 277-278.
36
![Page 37: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/37.jpg)
37
10. Ayvaz S, Hocaoğlu Ç, Tiryaki A, Ak İ.Trabzon il merkezinde doğum sonrası depresyon
sıklığı ve gebelikteki ilişkili demografik risk etmenleri. Turk Psikiyatri Derg 2006;
17:243- 251.
11. Bunevicius R, Kusminskas L, Bunevicius A, Nadisauskiene RJ, Jureniene K, Pop VJ.
Psychosocial risk factors for depression during pregnancy. Acta Obstet Gynecol Scand
2009; 88:599-605.
12. Amerikan Psikiyatri Birliği. Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı,
Yeniden Gözden Geçirilmiş 4. Baskı (DSM-IV-TR). (E.Köroğlu, Çev.) Ankara, Hekimler
Yayın Birliği. 2001.
13. Brenda M, Leung Y, Bonnie ND, Kaplan J. Perinatal depression: prevelance, risks,
and the nutrition link-a review of the literatüre. J Am Diet Assoc 2009; 109: 1566-
1577.
14. Bödecs T, Horvath B, Kovacs L, Diffellne Nemeth M, Sandor J. Prevalence of
depression and anxiety in early pregnancy on a population based Hungarian sample.
Orv Hetil 2009; 150:1888-1893.
15. Marcus SM, Flynn HA, Blow FC, Barry KL. Depressive symptoms among pregnant
women screened in obstetrics settings. J Women’s Health (Larchmt) 2003; 12:373-
380.
16. Da Costa D, Larouche J, Dritsa M, Brender W. Psychosocial correlates of prepartum
and postpartum depressed mood. J Affect Disord 2000; 59:31-40.
17. Kurki T, Hiilesmaa V, Raitasalo R, Mattila H, Ylikorkala O. Depression and anxiety
in early pregnancy and risk for preeclampsia. Obstet Gynecol 2000; 95:487-490.
18. Karaçam Z, Ançel G . Depression, anxiety and influencing factors in pregnancy: A
study in a Turkish population. Midwifery 2009; 25:344-356.
19. Altınay S. Gebelikte depresyon prevelansı, sosyodemografik özellikler, obstetrik risk
faktörleri, kaygı düzeyi ve sosyal destek ile ilişkisi (Uzmanlık tezi). Ankara, Ankara
Üniversitesi, 1999.
20. Gölbaşı Z, Kelleci M, Kısacık G. Gebelikte depresif belirtiler: Prevelans ve risk faktörlerine
ilişkin bir çalışma. 5. Uluslar Arası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongresi,
19-22 Nisan 2007, Ankara, Türkiye.Kongre Özet Kitabı sayfa 255.
21. Aktaş S, Yeşilçiçek Çalık K, Dinçkol M, Kara H, Budak S, Güney S. Gebelikte depresyon,
depresyona etki eden faktörler ve gebelik depresyonu ile sosyal destek arasında
ilişki. 9. Uludağ Jinekoloji ve Obstetri Kış Kongresi, 15-18 Ocak 2009, Bursa,
Türkiye. Kongre Özet Kitabı sayfa: 459-460.
22. Marcus SM. Depression during pregnancy: rates, risks and consequences – Motherisk
Update 2008. Can J Clin Pharmacol 2009; 16: 15-22.
23. Bennett HA, Einarson A, Taddio A, Koren G, Einarson TR. Prevalence of depression
during pregnancy: systematic review. Obstet Gynecol 2004; 103:698-709.
24. Akbaş A, Vırıt O, Kalenderoğlu A, Savaş H, Sertbaş G. Gebelikte sosyo demografik
değişkenlerin kaygı ve depresyon düzeyiyle ilişkisi. Nöropsikiyatri Arşivi 2008; 45:85-
91.
25. Bowen A, Muhajarine N. Antenatal depression. Canadian Nurse Journal 2006;
102:26-30.
![Page 38: AİLE HEKİMLİĞİNDE DEPRESYONA YAKLAŞIMailehekimi.medicine.ankara.edu.tr/wp-content/... · F 32.2 úiddetli depresif epizod ; TS'dan tümü YS'dan en az 4 ü ve bazı semptomlar](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022050203/5f56e56cd7405b63bd69ce95/html5/thumbnails/38.jpg)
38
TEŞEKKÜRLER