Download - Trekking Tour
![Page 1: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/1.jpg)
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายการทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงราย
ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
ISBN 978-616-7426-39-6
![Page 2: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/2.jpg)
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายการทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายศนยศกษาและพฒนาการทองเทยว
มหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
![Page 3: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/3.jpg)
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ทปรกษา ผชวยศาสตราจารยดร.มาณพภาษตวไลธรรม
อธการบดมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
บรรณาธการ ผชวยศาสตราจารยดร.ชกลนอนวจตร
กองบรรณาธการ
นางสพรรณแสงทาน ปลดเทศบาลตำาบลแมยาว
นายอาแปอามอ มคคเทศกเดนปารางวลกนรจากททท.
นายหอมรวมจตร มคคเทศกเดนปา
นางสาวปทมวดพนธสบ อาจารยและมคคเทศกอสระ
นางสาวอชรแสนคำาชน เจาหนาทศนยศกษาและ
พฒนาการทองเทยว
จดพมพโดย ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
พมพครงท 1(เมษายน2555)
จำานวน 500เลม
ISBN 978-616-7426-39-6
![Page 4: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/4.jpg)
ค�าน�า
จากการทจงหวดเชยงรายมพนทมลกษณะภมประเทศทางธรรมชาต มกลม
ชาตพนธมากมายทเอออำานวยตอการจดกจกรรมทองเทยวเดนปา การทองเทยว
เดนปาจงเปนจดขายของนกทองเทยวชาวตางประเทศมานานกวา30ปทำาใหเชยงราย
มชอเสยงโดงดงดานทวรปาในอดตมนกทองเทยวและนกวจยจำานวนมากเดนทางเขามา
ทองเทยวและศกษาหาความรในพนทแตเมอกาลเวลาเปลยนไปนกทองเทยวเดนปา
เรมเปลยนไปเทยวในประเทศลาว–พมามากขนเพราะเปนแหลงทองเทยวเปดใหมทม
การพฒนาคณภาพของธรรมชาตและการนำาเทยวโดยภาครฐใหการสนบสนนและดแล
ใกลชดในขณะทในประเทศไทยการทองเทยวเดนปาดำาเนนไปตามยถากรรมกลายเปน
หนาทของมคคเทศกและชมชนในพนทเทานนทรบผดชอบดแล องคการภาครฐ
และสมาคมทองเทยวแทบไมไดใหการสนบสนนและเขาไปสงเสรมและดแลกจกรรม
เดนปานอยลงกวาเดมซงเปนเรองทนาเสยดายเปนอยางยง
การพฒนาการทองเทยวของประเทศใหเจรญเตบโตไปในทางทเหมาะสมโดย
รกษาสภาพแวดลอมและวฒนธรรมทดงามของทองถนและสรางสรรคประโยชนใหเกด
แกชมชนทองถนตามแนวทางของการพฒนาการทองเทยวอยางยงยนการทองเทยว
เดนปาจดเปนการทองเทยวเชงนเวศรปแบบหนง อกทงยงเปนการทองเทยว
ทชมชนไดเขามามสวนรวมในการสรางประสบการณใหแกนกทองเทยวมากกวาการ
ทองเทยวแบบอนๆ เพอพฒนาและฟนฟคณภาพของการทองเทยวเดนปาในจงหวด
เชยงรายเนองในวาระฉลอง750ปจงหวดเชยงรายและเพอรำาลกและเชดชอาจารย
พพฒน ไชยสรนทร ผบกเบกการทองเทยวเดนปาในภาคเหนอ ศนยศกษาและ
พฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงรายรวมกบพนธมตรในจงหวดคอ
เทศบาลตำาบลแมยาวและชมรมมคคเทศกจงหวดเชยงรายจงรวมมอกนจดทำาหนงสอ
“การทองเทยวเดนปาจงหวดเชยงราย” เลมนเพอเปนเอกสารคมอการปฏบตงานของ
มคคเทศกและเปนคมอทองเทยวของผรกการเดนปาทวไปในการจดทำาหนงสอเลมน
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ทปรกษา ผชวยศาสตราจารยดร.มาณพภาษตวไลธรรม
อธการบดมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
บรรณาธการ ผชวยศาสตราจารยดร.ชกลนอนวจตร
กองบรรณาธการ
นางสพรรณแสงทาน ปลดเทศบาลตำาบลแมยาว
นายอาแปอามอ มคคเทศกเดนปารางวลกนรจากททท.
นายหอมรวมจตร มคคเทศกเดนปา
นางสาวปทมวดพนธสบ อาจารยและมคคเทศกอสระ
นางสาวอชรแสนคำาชน เจาหนาทศนยศกษาและ
พฒนาการทองเทยว
จดพมพโดย ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
พมพครงท 1(เมษายน2555)
จำานวน 500เลม
ISBN 978-616-7426-39-6
![Page 5: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/5.jpg)
คณะผจดทำาไดรบความอนเคราะหขอมลจากบคคลและหนวยงานทเกยวของ
รวมถงแหลงขอมลในอนเทอรเนตจำานวนมากซงคณะผจดทำาขอขอบคณทกๆทาน
และดร.อดรวงษทบทมดร.วรรณะรตนพงษผศ.ดร.รณดาปงเมองและนกวชาการ
จากศนยความหลากหลายทางชวภาพมหาวทยาลยราชภฏเชยงรายทชวยตรวจสอบ
ความถกตองของเนอหาบางสวนและใหคำาแนะนำาทเปนประโยชนอยางยง
คณะทำางานหวงเปนอยางยงวาหนงสอเลมนจะเปนประโยชนแกผอานไมมาก
กนอย
ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยว
มหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
![Page 6: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/6.jpg)
5ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
สารบญตอน เรอง หนา
1 ปฐมบทของการทองเทยวเดนปา 7
2 ภมศาสตรภาคเหนอและเชยงราย 15
3 การจดการทองเทยวเดนปา 35
4 ชาวเขาในแหลงทองเทยวเดนปา 73
5 การใหความปลอดภยแกนกทองเทยว 101
6 การยงชพในปา 119
7 กจกรรมระหวางการทองเทยวเดนปา 147
8 เสนทางเดนปาในเชยงราย 163
![Page 7: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/7.jpg)
ปฐมบทของการทองเทยวเดนปา
![Page 8: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/8.jpg)
7ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ปฐมบทของการทองเทยวเดนปา
ปญหาความเสอมโทรมของทรพยากรธรรมชาตกบประกอบกบปญหาโลกรอน
ในปจจบนเปนทมาของแนวความคดเกยวกบการทองเทยวเพอการอนรกษสง
แวดลอมหรอ “การทองเทยวอยางมความรบผดชอบ”ทผอยในวงการทองเทยวทก
คนตองตระหนกและรวมมอกนเพอใหการทองเทยวสามารถตอบสนองความตองการ
ทางดานเศรษฐกจไปพรอมๆกบการสงเสรมการอนรกษสงแวดลอมทางธรรมชาตและ
วฒนธรรมเพอใหการพฒนาการทองเทยวเปนการพฒนาอยางยงยน (Sustainable
TourismDevelopment)
การทองเทยวเดนปาจดเปนการทองเทยวเชงนเวศรปแบบหนงทมจดสนใจอยท
สงแวดลอมทางธรรมชาตและ/หรอวฒนธรรมทคงความดงเดมและบรสทธอยมความ
รบผดชอบตอสงคมธรรมชาตพรรณพชและสตวปามการควบคมจำานวนนกทองเทยว
โดยคำานงถงขดความสามารถในการรองรบนกทองเทยวและคนในทองถนมสวนรวม
กจกรรมทางการทองเทยวและรวมรบผลประโยชน
ความเปนมาของการทองเทยวเดนปา
การทองเทยวเดนปา(TrekkingTour)หรอทเรยกกนทวไปวา“ทวรปา”นนมา
จากรากศพทคำาวาTrekซงหมายถงการเดนทางไปในทองถนทหางไกลและทรกนดาร
คำาวา“ทวรปา”จงหมายถงการเดนทางทองเทยวเขาไปในทองถนทอยหางไกลในชนบท
ในปาหรอบนภเขาสง
ทวรปาเปนการทองเทยวททำารายไดใหกบประเทศไทยตดตอกนเปนเวลานาน
กวา30ปมาแลว โดยเรมเกดขนทจงหวดเชยงใหมเปนแหงแรกและขยายไปสจงหวด
ใกลเคยงเชนเชยงรายแมฮองสอนนานตากและพนทอนๆในเขตภาคเหนอตอนบน
เนองจากพนทดงกลาวอดมไปดวยทรพยากรธรรมชาต เชนภเขาปาไมนำาตกถำา
พรรณพชสตวปาและเปนทอยอาศยของกลมชาตพนธหลายเผา ตอมาภายหลง
การทองเทยวแบบทวรปาไดขยายไปทกภมภาคเนองจากประเทศไทยเปนประเทศทม
![Page 9: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/9.jpg)
8 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ความพรอมดานธรรมชาตและการเดนปาเปนทตองการของนกทองเทยวทชนชอบ
ธรรมชาตและการผจญภยมาทกยคทกสมยจงอาจกลาวไดวาทวรปาไดมสวนกระจาย
รายไดของการทองเทยวไปสชนบททหางไกลและบนภเขาทวประเทศ
ชวงเวลาทดทสดสำาหรบการเดนปาคอชวงฤดฝน (ประมาณเดอนกรกฎาคม-
ตลาคม)เนองจากเปนชวงทปามความอดมสมบรณมากทสดและชวงปลายฤดฝนยาง
เขาฤดหนาว(ประมาณเดอนตลาคม-พฤศจกายน)เนองจากสภาพปายงคงความเขยวขจ
อยและอากาศเยนของฤดหนาวเรมแผมาปกคลม
นกทองเทยวเดนปา
นกทองเทยวเดนปาจดเปนนกทองเทยวกลมEcotouristซงสรกลบรรพพงศจาก
สำานกงานคณะกรรมการสงแวดลอมไดแบงระดบของนกทองเทยวประเภทEcotourist
ไว4กลมดงน
1.กลมนกธรรมชาตวทยา(Naturalists)มจดประสงคหลกในการทองเทยวเพอ
ศกษาวจยเกยวกบพชสตวสงแวดลอมในระบบนเวศหนงๆ
2.กลมผรกธรรมชาต(NatureTourists)รจกในนามของนกนยมไพรมจดสนใจ
หลกทความงามของธรรมชาตและวถชวตดงเดมของคนทองถน
3.กลมผแสวงหาความตนเตนและแปลกใหม (MainstreamNatureTourists)
มจดหมายในการแสวงหาความแปลกใหมในดนแดนทหางไกลและเขาถงยากเชนบรเวณ
ลมแมนำาอะเมซอนปาปวนวกนเดนปาหรอตงแคมปบนเทอกเขาหมาลยเปนตน
4.กลมนกทองเทยวทวไปทตองการชนชมธรรมชาต(CasualTourists)เปนกลม
ทตองการเสรมความหลากหลายใหกบประสบการณการทองเทยวของตน
อาจารยพพฒนไชยสรนทรไดสรปแรงจงใจททำาใหนกทองเทยวอยากเดนทาง
ทองเทยวในรปแบบของทวรปาวาไดแกสงตอไปนคอ
1.ความสดชนความสวยงามของธรรมชาตซงเปนสงทธรรมชาตสรางขนมาเอง
เชนภเขาถำาลำาธารนำาตกปาไมทองทงอนเขยวจสรางความสขเพลดเพลนในการ
ไดดไดชมและไดสมผสดวยตวเอง
![Page 10: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/10.jpg)
9ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
2. วถการดำาเนนชวตของชนเผาหรอกลมชนทมเอกลกษณทางวฒนธรรมท
แตกตางจากชวตความเปนอยของนกทองเทยว เปนความแปลกใหมนาตนเตนและ
บางครงกตนตาตนใจทไดพบเหน
3.ความเจรญของบานเมองททำาใหผคนในเมองใหญโหยหาธรรมชาตประกอบ
กบกระแสของการอนรกษธรรมชาตและสงแวดลอมทำาใหผคนสนใจธรรมชาตปาไม
และมความตองการสมผสกบธรรมชาตโดยตรง
4.การเดนปาเปนสงททาทายความสามารถนกทองเทยวทตองการทดสอบความ
ทรหดของตนเองนกทองเทยวตองการมสมพนธภาพกบผเปนเจาของบานและ/หรอ
ทำากจกรรมรวมกบชาวบานนบเปนความตองการของนกทองเทยวยคโลกไรพรมแดน
อาจารยพพฒน ไชยสรนทร ผบกเบกการทองเทยว
นบวาโชคดทผบกเบกการทองเทยวเดนปา
ในภาคเหนอและประเทศไทย อาจารยพพฒน
ไชยส รนทร ได เลอกจ งหวด เชยงรายเปนทอย
ททำางานกวาครงหนงของชวตตราบสนลมหายใจ
ทำ า ใ ห อ า จ า รย พ พฒน ม โ อ ก าสก อ ต ง ส ม าคม
ทองเทยว ไดวางรปแบบการทองเทยวเดนปารวมกบ
หนวยงานราชการและรวมสรางบคลากรทางการ
ทองเทยวใหกบประเทศรวมกบวทยาลยครเชยงราย
(ในอดต)และกบมหาวทยาลยอนๆในภาคเหนอผเขยนจงขอแนะนำาใหมคคเทศก
รนหลงไดรจกปชนยะบคคลทางการทองเทยวของประเทศทานนโดยสงเขปดงน
![Page 11: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/11.jpg)
10 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
1. ประวตสวนตว
นายพพฒนไชยสรนทรเกดเมอวนท18มนาคมพ.ศ.2486อำาเภอสนกำาแพง
จงหวดเชยงใหมบดาชอนายศรทนไชยสรนทรมารดาชอนางขนแกวไชยสรนทรเปน
บตรคนท1มพนอง3คนนายพพฒนไชยสรนทรไดสมรสกบนางอนรกษไชยสรนทร
(พลารตน)เมอพ.ศ.2526มบตร1คน
ประวตการศกษา
พ.ศ.2505 สำาเรจการศกษาหลกสตรประกาศนยบตรวชาการศกษา(ป.กศ.)
วทยาลยครเชยงใหมจงหวดเชยงใหม
พ.ศ.2512 สำาเรจหลกสตรผนำาชนบทสถาบนTSURYKAWARURAL
INSTITUTE, TOKYOประเทศญปน (ปจจบนคอASIAN
RURALINSTITUTE)
พ.ศ.2521 สำาเรจหลกสตรการอบรมมคคเทศกทวรปาของการทองเทยว
แหงประเทศไทยจงหวดเชยงใหม
พ.ศ.2523 สำาเรจหลกสตร การอบรมวชามคคเทศกทวไป ของการ
ทองเทยวแหงประเทศไทยรวมกบมหาวทยาลยเชยงใหม
พ.ศ.2534 บณฑตกตตมศกด ศลปศาสตรบณฑตสาขาอตสาหกรรม
บรการจากวทยาลยครเชยงราย
2. ประวตการทำางานและตำาแหนงงาน
พ.ศ.2505-2506 เปนครใหญโรงเรยนผดงวทยาอำาเภอแมจนจงหวดเชยงราย
พ.ศ.2506-2508 เปนครใหญโรงเรยนสหศาสตรศกษาอำาเภอเมองจงหวด
เชยงราย
พ.ศ.2508-2512 เปนครใหญโรงเรยนสหครสเตยนศกษาอำาเภอสงขละบร
จงหวดกาญจนบร
พ.ศ.2512-2518 เปนครใหญโรงเรยนสหศาสตรศกษาอำาเภอเมองจงหวด
เชยงราย
![Page 12: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/12.jpg)
11ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
พ.ศ.2518-2521 เปนพฒนากรของแผนกชชพชนบทมลนธสภาครสตจกรใน
ประเทศไทย
พ.ศ.2521 มคคเทศกอาชพและเปนเจาของและผจดการบรษทนำาเทยว
ชอบรษทพ.ทราเวลเซอรวสสำานกงานตงอยทเลขท193/4
ถนนชางคลานอำาเภอเมองจงหวดเชยงใหม
ประสบการณในการทำางานและผลงานดเดน
1. ผลงานดานวชาการและการศกษา
1.1เปนวทยากรประจำาของสถาบนการศกษาในภาคเหนอคอมหาวทยาลย
เชยงใหมมหาวทยาลยพายพวทยาลยครเชยงใหมวทยาลยครเชยงราย
1.2 เปนทปรกษาพเศษของโปรแกรมอตสาหกรรมทองเทยว และเปน
ทปรกษาพ เศษของชมรมมคค เทศก วทยาลยคร เชยงราย มกจกรรมด เดน
คอกจกรรมภายใตชอโครงการ INTERNATIONALWORKCAMPซงเปนกจกรรม
การแลกเปลยนวฒนธรรมและการทองเทยว ระหวางนกศกษาวทยาลยครเชยงราย
กบนกศกษาญปนจากREITAKUUNIVERSITY,SEIGAKUINHIGHSCHOOLและ
TOCHIGIY.M.C.A.ตอเนองกนระหวางปการศกษา2533ถง2551
1.3 เปนวทยากรพเศษในการอบรมหลกสตรมคคเทศกทวไปและมคคเทศก
ทวรปาจดโดยการทองเทยวแหงประเทศไทยรวมกบสถาบนตางๆในภาคเหนอ
2. ผลงานดานการทองเทยว
2.1 เปนอปนายกสมาคมมคคเทศกจงหวดเชยงใหมปพ.ศ.2529-2531
2.2 เปนนายกสมาคมมคคเทศกจงหวดเชยงใหมปพ.ศ.2531-2533
2.3 จดตงและเปนประธานชมรมทวรปาภาคเหนอปพ.ศ.2530โดยมหลกการ
ทจะรวบรวมผประกอบธรกจทองเทยวทวรปาในภาคเหนอและหามาตรการในการ
ปองกนความปลอดภยในชวตและทรพยสนของนกทองเทยว
ผลงานดเดนดานการใหมการใชแบบฟอรมทป.1สำาหรบผประกอบการนำาเทยว
ทวรปาอนเปนตนตนแบบของฟอรมทป.1ทใชกนอยในปจจบน
![Page 13: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/13.jpg)
12 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
2.4 เปนคณะกรรมการทองเทยวจงหวดเชยงใหม
2.5 เปนทปรกษาของการทองเทยวแหงประเทศไทยในการวจยสภาพปญหา
และแนวทางการทวรปา
3. ผลงานดานการพฒนาและบำาเพญประโยชนตอสงคม
3.1 เปนผแทนจากประเทศไทยเขารวมประชมสมมนาการพฒนาชนบท
ทประเทศเกาหลประเทศสาธารณรฐไตหวนประเทศมาเลเซยและประเทศญปน
3.2 เปนสมาชกชมรมลกเสอชาวบาน
3.3 เปนทปรกษาของสวนสตวเชยงใหมเมอพ.ศ.2530
3.4 เปนประธานอาสาพฒนาปองกนปา(อ.ส.ป.)รนท10จงหวดเชยงใหม
3.5 เปนผมคณธรรมและยดมนในครสตศาสนา โดยจดสรรรายไดรอยละสบ
จากการประกอบธรกจเพอพฒนาสงคม
3.6 เปนสถานประกอบการทองเทยวตวอยางทสมควรไดรบการยกยองวา
มจรรยาบรรณและอดมการณในการประกอบอาชพดานการทองเทยวไมรบอามสสนบน
ใดๆทเปนการหลอกลวงและเอาเปรยบนกทองเทยวการไมกระทำาการใดๆทผดตอ
กฎหมายบานเมองอยางเดดขาดการใหความรวมมอกบหนวยงานของทางราชการ
เชนกองบงคบการตำารวจทองเทยวศนยปองกนและปราบปรามยาเสพตดและการ
ปฏบตตามพ.ร.บ.การทองเทยวและพยายามยกระดบวทยฐานะของมคคเทศก
เปนผทรงคณวฒโดยใหความรวมมอกบการทองเทยวแหงประเทศไทยและสถาบน
การศกษาในการเปนวทยากรรบเชญบรรยาย
4. โครงการการทองเทยวพฒนา
เปนผรเรมจดตงโครงการทองเทยวพฒนา (RURALDEVELOPMENTBY
TOURISM)โดยจดโปรแกรมทองเทยวในรปแบบทศนศกษาและบำาเพญประโยชนใหแก
นกศกษาตางชาตนอกจากนกศกษาจะไดรบความรความเพลดเพลนจากการทองเทยว
แลวยงแทรกกจกรรมใหนกศกษาไดศกษาสภาพความเปนอยปญหาของชมชนและ
![Page 14: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/14.jpg)
13ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
มโอกาสเขารวมทำากจกรรมอนจะเปนประโยชนดานการพฒนาชวตความเปนอยของ
ชนบทในแหลงทองเทยว
อาจารยพพฒนไชยสรนทรมความคดวามคคเทศกควรเปนผทำาประโยชนใหกบ
ชมชนหรอหมบานชาวเขาทนำานกทองเทยวเขาไปโดยนำารายไดทไดรบจากการนำาเทยว
สมทบเขากบโครงการทองเทยวพฒนารอยละสบของรายได เพอสราง “แมกกฟารม”
ขนทหมบานผาเสรฐตำาบลดอยฮางอำาเภอเมองจงหวดเชยงรายกจกรรมทโครงการ
ทองเทยวพฒนาทอาจารยพพฒนใหความสนใจเปนพเศษคอปญหาสงแวดลอมปญหา
ยาเสพตดปญหาโสเภณเดกซงทงสามปญหานจดเปนปญหาสำาคญสามอนดบแรกของ
อตสาหกรรมการทองเทยวไทยโครงการนไดรบความสนใจและไดรบการสนบสนนจาก
หนวยงานของรฐและเอกชนอยางกวางขวางโดยเฉพาะมการเผยแพรกจกรรมดงกลาว
ผานสอมวลชนในตางประเทศอยเสมอ
5. เรองทนอยคนจะทราบ
นอกจากประวตและผลงานทเผยแพรตอสาธารณชนทวไปแลวมนอยคนทจะ
ทราบวาเอกสารตำาราบทความทางวชาการเกยวกบทวรปาของประเทศไทยทตพมพเปน
ภาษาตางประเทศสำาหรบชาวตางชาตเชนPipatChaisurin:Givingsomethingback
ในนตยสารสวสดของการบนไทยDefenderoftheNorthในASEANMEETINGS&
INCENTIVESหรอBringingbenefittothehill-tribeและบทความทางวชาการเกยวกบ
การทองเทยวเดนปาในภาคเหนอผเขยนคนพบวาลวนแลวแตอางองตนตอความรมา
จากอาจารยพพฒนไชยสรนทรทงสน
จากการสมภาษณอาจารยยงคนพบอกวานอกจากการเดนปาขชางลองแพแลว
การทองเทยวแบบSightSeeingของเชยงรายโดยใชรถตนำานกทองเทยวทลงรถไฟ
ทลำาปางมาเทยวเชยงรายเรมโดยอาจารยพพฒนรวมถงการการเปดรานขายของทระลก
ทเปนสนคาชาวเขาหนาโรงภาพยนตรสหดารา (บรเวณหนาสถานขนสงไนทบารซาร)
อาจารยพพฒนกเปนผรเรมเชนกน
![Page 15: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/15.jpg)
ภมศาสตรภาคเหนอและเชยงราย
![Page 16: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/16.jpg)
15ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ภมศาสตรภาคเหนอและเชยงรายทตงของประเทศไทย
ประเทศไทยตงอยในแหลมอนโดจนมพกดทางภมศาสตรดงน
ทศเหนอ จรดเสนรง20องศา25ลบดาเหนอ30พลบดาเหนอทอำาเภอ
แมสายจงหวดเชยงราย
ทศใต จรดเสนรง5องศา37ลบดาเหนอทอำาเภอเบตงจงหวดยะลา
ทศตะวนออก จรดเสนแวง105องศา37ลบดา30พลบดาทอำาเภอโขงเจยม
จงหวดอบลราชธาน
ทศตะวนตก จรดเสนแวง97องศา22ลบดาตะวนออกทอำาเภอแมสะเรยง
จงหวดแมฮองสอน
มพนทรวม513,115ตารางกโลเมตรหรอประมาณ321ลานไรเนองจากตงอย
ในแถบตะวนออกเฉยงใตของทวปเอเซยซงมสภาพธรรมชาตในเขตรอนจงมอณหภมสง
มทะเลลมและฝนเปนปจจยใหเกดปาดงประกอบไปดวยพนธไมเขตรอนและสตวปา
นานาชนดทมปรมาณมากนบวาเปนยานอนอดมสมบรณดวยอาหารและทรพยากร
ทสำาคญแหงหนงของทวป
ภมศาสตรภาคเหนอ
![Page 17: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/17.jpg)
16 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ภาคเหนอมอาณาเขตตดตอกบตางประเทศถงสามดาน คอดานตะวนตก
ดานเหนอและดานตะวนออกตดตอภายในประเทศดานใตเพยงดานเดยวเทานน
พรมแดนทตดตอกบตางประเทศมสองลกษณะคอเปนเทอกเขาและลำานำาทวเขาทใช
เปนพรมแดนไดแกทวเขาถนนธงชยและทวเขาแดนลาวกนเมยนมารไวทางดานตะวนตก
และกนรฐฉานไวทางดานเหนอทวเขาหลวงพระบางกนลาวไวทางดานตะวนออก
สวนทใชลำานำาเปนเสนเขตแดนมอยไมมากนก ไดแก ลำานำาเมยและลำานำาสาละวน
กนเขตแดนไทยกบเมยนมารลำานำาโขงกนเขตแดนไทยกบลาว
ภาคเหนอเปนพนทยานภเขาเปนพนทสงสวนใตของทราบสงยนนานซงมลำานำา
สายใหญ3สายคอลำานำาสาละวนลำานำาโขงและลำานำาแยงซไหลมารวมอยในพนทแคบๆ
กวางไมเกน100กโลเมตรเปนพนททลำานำาสาละวนและลำานำาโขงไดไหลแยกออกจากกน
ทำาใหพนทเปนแถบเทอกเขามเนอทกวางโดยมทวเขาแดนลาวกนรฐฉานไวทางเหนอ
ทวเขาถนนธงชยกนแควนกะเหรยงของพมาไวทางตะวนตกทวเขาหลวงพระบาง
กนประเทศลาวไวทางตะวนออกและทวเขาพลงกนภาคกลางของไทยไว
ภาคเหนอนบวาเปนศนยกลางการคมนาคมตดตอ ระหวางดนแดนอนเปน
ถนฐานของชนเผาไทยซงตงอยโดยรอบทกทศทางเชนชนเผาไทยในมณฑลยนนาน
ในสบสองปนนาในลาวในตงเกยเปนตน
สภาพทางธรณวทยา
ภาคเหนอตงอยบนพนทสงจากระดบนำาทะเลปานกลางประมาณ250–400เมตร
บรเวณแถบภเขามความสงมากกวา1,000-2,000เมตรเหนอระดบนำาทะเลพนททาง
แถบตะวนตกสงกวาแถบตะวนออกพนทสวนใหญลาดเอยงลงมาทางทศใตยกเวนแถบ
เหนอสดคอจงหวดเชยงรายและอำาเภอฝางจงหวดเชยงใหมทมพนทลาดลงไปทาง
ดานทศเหนอทวเขาทสำาคญในภาคเหนอม6ทวคอ
1. ทวเขาแดนลาว อยตอนเหนอสดของประเทศไทยสนนษฐานวาเดมคงจะ
เปนทวเขาทเปนพรมแดนระหวางละวากบไทย เมอประมาณปพ.ศ.1400ทวเขาน
มชองเขาทเคยใชเปนทางเดนทพในสมยโบราณสมเดจพระนเรศวรมหาราชเคยยกทพ
![Page 18: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/18.jpg)
17ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ไปทำาสงครามกบพมาและไปสวรรคตทเมองหางหลวงในรฐเมองพานและในสงคราม
มหาเอเซยบรพากองพลท2กไดเดนทพรกออกไปทางชองทางนทวเขาแดนลาวเปน
ทวเขาใหญทอดตวจากดานทศตะวนตกไปทางทศตะวนออกเฉยงเหนอมพนทแผไปใน
รฐฉานและไทยอาการแผของทวเขาแผจากเหนอลงใตใชแนวสนเขาเปนเสนเขตแดน
ระหวางไทยกบรฐฉานของพมา
สนเขาทกนเขตแดนทางเหนอแบงนำาดานทศเหนอลงสลำานำาโขงเชนแมนำากก
แมนำาสายดานทศใตลงสลมนำาเจาพระยา สวนสนเขาสวนทวกลงมาทางใตจะแบงนำา
ทางดานตะวนออกลงลำานำาปายทางดานตะวนตกลงลำานำาสาละวนทวเขานประกอบดวย
ยอดเขาทสำาคญหลายดอยเชนดอยตงดอยสามเสาดอยชางดอยผาหมปกดอยเชยงดาว
2. ทวเขาถนนธงชย เปนทวเขาทมอาณาบรเวณหลายหมนตารางกโลเมตร
ซงนบวามากทสดในประเทศไทยเปนเทอกเขาทตดตอจากเทอกเขาแดนลาวลงมาทางใต
โดยนบเรมจากฝงทศใตของลำานำาปายในเขตจงหวดแมฮองสอนเปนแนวลงมาทางใต
และสนสดลงทชองเจดยสามองคในเขตจงหวดกาญจนบรมความยาวประมาณ500
กโลเมตรและมสวนกวางประมาณ200กโลเมตรเปนแนวขนานกบทวเขาแดนลาวจน
ตลอดลำานำาปายจากบรเวณนทวเขาจะแยกออกจากกนเปนสามแขนงทอดตวขนานลง
มาทางใตคนดวยหบเขาแคบๆคอทวเขาดอยมอนกจทวเขาดอยปางเกยะทวเขา
ดอยอนทนนทหบเขาในทวเขานเปนเขาแคบๆลำานำาไหลอยในโตรกเขาเชนลำานำาเมย
ลำานำาแมแจมและลำานำาปายยอดเขาทสงและมชอเปนทรจกกนดในทวเขาถนนธงชย
ไดแกดอยอนทนนทหรอดอยอางกาดอยสเทพดอยกวลมดอยปางเกยะ
3. ทวเขาขนตาลเรมตนจากตะวนออกของอำาเภอฝางในแนวของลำานำาแมทาชาง
ซงเปนชวงทเชอมกบดอยชางในทวเขาแดนลาวจากบรเวณนทวเขาเรมมทศทางตรง
ลงมาทางทศใต เชอมตอกบทวเขาผปนนำาบรเวณดอยผาจอแลวตอลงมาทางใต
ผานอโมงคขนตาลไปทางทศตะวนตกเฉยงใต ของจงหวดลำาปาง ขนานกบทวเขา
ถนนธงชยตอนใตสดของทวเขาไปเชอมตอกบสวนของทวเขาถนนธงชยทวเขาน
ยาวประมาณ200กโลเมตรยอดเขาทสงทสงและมชอเปนทรจกกนดในทวเขาขนตาล
ไดแกดอยขนตาลและดอยอนๆเชน
![Page 19: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/19.jpg)
18 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ดอยผปนนำาหรอดอยนางแกวตนกำาเนดของลำานำาแมกวงแควของลำานำาแมงด
สาขาของลำานำาแมปง
ดอยผาจอเปนตนกำาเนดของลำานำาแมสรวยซงเปนสาขาของลำานำาวง
ดอยสะเกดหรอดอยขนออนเปนตนกำาเนดของลำานำาแมออนซงเปนสาขาของลำานำาปง
4. ทวเขาผปนนำาเปนทวเขาหนแกรนตเรมตนจากดอยผาจอในทวเขาขนตาล
มทศทางโดยรวมในแนวทศตะวนตก-ตะวนออกแบงนำาลงทางซกเขาทงดานเหนอและ
ดานใตทวเขาเรมตงแตตอนตนลำานำาแมลาวทอดตวไปทางดานทศตะวนออกเลกนอย
แลววกกลบขนไปทางเหนอถงอำาเภอแมสรวยจงหวดเชยงรายแลวหกกลบลงมาทางใต
ผานกวมนหมมงลงใตจนถงดอยหลวงอำาเภอเมองลำาปางตรงกวมนหมทวเขาจะแยก
ออกไปทางทศตะวนออกจนถงทางเหนอของอำาเภองาวจงหวดลำาปางมชองทางแคบๆ
อยตอนยานกลางคอชองประตผาบรเวณทศเหนอของอำาเภองาวมทวเขาดอยขนยม
ซงเปนสวนหนงของทวเขาผปนนำาซงเรมตนจากตอนใตของลำานำาโขง เปนสองแนว
ขนานทงฝงตะวนตกและฝงตะวนออกของลำานำายมแลวตอลงไปทางใตสวนทางฝง
ตะวนตกจะไปจดกบทวเขาพลงทชองผาคอทวเขาผปนนำามความยาวประมาณ400
กโลเมตรปนนำาลงลำานำาโขงอนประกอบดวยลำานำาแมลาวลำานำาแมองและลงสลำานำายม
และลำานำานานเปนเสนแบงเขตจงหวดนานกบจงหวดเชยงรายจงหวดเชยงรายกบ
จงหวดลำาปางและจงหวดลำาปางกบจงหวดแพรยอดเขาทสงและมชอเปนทรจกกนด
ไดแกดอยปยดอยขนยมและดอยขนยวม
5. ทวเขาหลวงพระบาง เปนทวแบงแควนมาแตสมยโบราณปจจบนใชเปน
พรมแดนระหวางไทยกบลาวในภาคเหนอเปนทวเขาหนแกรนตเรมจากบรเวณลำานำาโขง
ทางเหนอทอดตวเปนแนวมาทางใตจนถงตะวนตกของอำาเภอดานซายจงหวดเลยและ
ทางเหนออำาเภอนครไทยจงหวดพษณโลกซงเปนบรเวณทเชอมตอกบทวเขาเพชรบรณ
ในภาคกลางมอาณาบรเวณกวางขวางอยระหวางลำานำานานและลำานำาโขง ยาว
ประมาณ250กโลเมตรทางแถบตอนเหนอของทวเขานเปนตอนทบงคบใหลำานำาโขง
ไหลวกไปทางตะวนออกเขาไปในประเทศลาวยอดเขาทสงและมชอเปนทรจกกนดไดแก
ภสามภหลวงพระบางภยภหลกหมนภเมยง
![Page 20: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/20.jpg)
19ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
6. ทวเขาพลง เปนทวเขาทอยทางตอนใตสดของภาคเหนอ เรมตนจาก
ทศตะวนออกเฉยงเหนอซงตอเนองกบทวเขาหลวงพระบางบรเวณทศตะวนตกของ
ภหลกหมน โดยมแนวลำานำานานเปนเสนแบงเขตทางเหนอตอเนองกบทวเขาผปนนำา
(ดอยขนยม)ทางบรเวณทศตะวนออกเฉยงเหนอของอำาเภอรองกวางจงหวดแพร
มรอยตอตามแนวชองทางถนนสายแพร-นาน
ทวเขาพลงทอดตวลงมาทางทศตะวนตกตามแนวเสนแบงเขตของภาค
จากอำาเภอนานอยจนถงดอยลานซงอยทางทศตะวนออกเฉยงเหนอของจงหวดตาก
มความยาวประมาณ300กโลเมตรทวเขานอาจแบงออกไดเปนสองตอนคอตอนเหนอ
เปนพนทระหวางลำานำายมและลำานำานานตอนใตเปนพนทระหวางลำานำายมกบลำานำาวง
ทางตอนใตมแนวภเขาแยกขนไปทางเหนอไปเชอมตอกบทวเขาผปนนำาทชองผาคอ
ยอดเขาสงทมชอเปนทรจกกนดคอดอยผาสงเขาพญาปอ
แมนำา
นอกจากลำานำาขนาดใหญสองสายคอลำานำาสาละวนและลำานำาโขงภาคเหนอ
นบวามลำานำาอยมากมตนกำาเนดจากเทอกเขาสง ไหลออกไปสทศทางตางๆกนตาม
ลกษณะของทวเขาและความลาดเอยงของพนท
ลำานำาทไหลลงสลำานำาโขง เปนลำานำาทอยบรเวณเหนอสดของประเทศไทย
พนทแถบนจะลาดเทไปทางทศตะวนออกเฉยงเหนอลำานำาสวนใหญอยในเขตจงหวด
เชยงรายและบางสวนอยในเขตอำาเภอฝางจงหวดเชยงใหมลำานำาดงกลาวไดแก
ลำานำากก ยาว250กโลเมตรตนนำาเกดจากทวเขาในเมองพานรฐฉานเมอเขา
สเขตแดนไทยแลวไหลไปทางทศตะวนออกผานเขตจงหวดเชยงรายไปบรรจบลำานำาโขง
ในเขตอำาเภอเชยงแสนรวมความยาวทอยในเขตแดนไทย150กโลเมตรมลำานำาสาขา
คอลำานำาฝางและลำานำาลาว
ลำานำารวกยาวประมาณ100กโลเมตรตนนำาเกดจากดอยผาเลงในรฐฉาน
เปนแนวเขตแดนไทยกบรฐฉานยาว17กโลเมตรแลวไปบรรจบลำานำาโขงทบานสบรวก
อำาเภอเชยงแสนจงหวดเชยงรายมลำานำาสาขาคอลำานำาสายยาวประมาณ43กโลเมตร
![Page 21: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/21.jpg)
20 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ทไหลไปบรรจบลำานำารวกทตำาบลสบสายอำาเภอแมสายจงหวดเชยงราย
ลำานำาแมจนยาว50กโลเมตรตนนำาเกดจากดอยสามเสาในทวเขาแดนลาว
ทางทศตะวนออกเฉยงเหนอผานอำาเภอแมจนไปบรรจบลำานำาคำาและไหลไปบรรจบ
ลำานำาโขงทบานสบคำาอำาเภอเชยงแสนจงหวดเชยงราย
ลำานำาแมองยาวประมาณ170กโลเมตรตนนำาเกดจากทวเขาผปนนำาในเขต
อำาเภอเมองจงหวดพะเยาไหลผานกวานพะเยาอำาเภอเทงไปบรรจบลำานำาโขงทอำาเภอ
เชยงของจงหวดเชยงราย
ทราบสงเชยงราย
เปนทราบสงมระดบความสงประมาณ380เมตรจากระดบนำาทะเลมทวเขาลอม
รอบเกอบทกดานทางดานเหนอเปนทวเขาแดนลาวในหวงดอยตงและดอยจางมม
ทางดานตะวนตกมดอยสามเสาและดอยชางในทวเขาแดนลาวทางดานใตและดาน
ตะวนออกเปนแนวทวเขาผปนนำาในหวงดอยขนยวมภผงกาดภผาแลและภแกงผาก
ทราบสงเชยงรายแบงออกไดเปน3แถบคอ
ทราบสงแมจนเปนทราบในเขตอำาเภอแมสายและอำาเภอแมจนมความกวาง
ประมาณ30กโลเมตรยาวประมาณ35กโลเมตรมทวเขาอยทางดานตะวนตกคอ
ดอยจางมมและดอยสามเสาทางดานทศใตมแนวดอยบอดอยนางแลกนแยกจาก
อำาเภอเมองเชยงรายพนททางดานตะวนออกลาดลงสลำานำานานลำานำาสบรวกลำานำา
แมกกและลำานำาโขง
ทราบอำาเภอเมองเชยงรายเปนทราบผนเลกๆกวางประมาณ20-30กโลเมตร
ยาวประมาณ45กโลเมตรอยระหวางดอยชางทางดานตะวนตกดอยบอและดอยนางแล
ทางดานเหนอกบแนวดอยปยทางดานตะวนออกซงกนทราบพะเยาออกไวทางใต
ทราบพะเยาอยระหวางแนวทวเขาผปนนำาซงลอมอยทง3ดานคอทางดาน
ตะวนตกดานตะวนออกและดานใตมชองทางผานจากลำาปางเขามาไดเฉพาะทางชอง
ประตผาแหงเดยวเทานนสวนทางดานเหนอมแนวดอยปยและดอยอดวนทราบพะเยา
มความกวางประมาณ15-50กโลเมตรยาวประมาณ70กโลเมตรอยในเขตอำาเภอพาน
![Page 22: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/22.jpg)
21ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
จงหวดเชยงรายและอำาเภอเมองจงหวดพะเยา
ปาไม
ภาคเหนอเปนภาคทมปาทมไมมคามากทสดในประเทศปาในภาคเหนอมอย
หลายประเภทดงน
ปาดบไดแกปาดบเขามอยในแถบพนทภเขาสงตงแต1,000เมตรจากระดบ
นำาทะเลขนไปสวนมากจงมอยตามแนวทวเขาทง6ทวดงทกลาวมาแลวพนธไมหลก
ไดแกกำายานจำาปาปาจำาปฯลฯนอกจากนจะมไมพมเตยๆปะปนอยทวไปปาไมสน
มอยในแถบพนทภเขาซงมระดบความสงระหวาง700-1,000เมตรขนปะปนอยกบ
พวกไมผลดใบตางๆปาดงดบ เปนปาซงมอยโดยทวไปทงในทราบและในทสงไมเกน
1,000เมตรพนธไมสำาคญของปาดงดบไดแกไมยางทงยาวขาวและยางแดงตะเคยน
กะบากไมแดงยมหอมฯลฯนอกจากนยงมไมพนธเลกๆชวยสรางความรกทบใหปา
ปาไมผลดใบ ไดแกปาไมเบญจพรรณปนสกพนธไมสำาคญ ไดแก ไมประด
ไมแดงไมตะแบกไมมะคาและไมพมปาแดงมมากในแถบซงเปนหนแดงดนปนทราย
ดนลกรงพนธไมสำาคญไดแกพลวงเหยงเตงรงโมกฯลฯ
ภมอากาศ
ประเทศไทยอยภายใตอทธพลของลมมรสมสองชนดซงมผลตออณหภมและ
ปรมาณนำาฝนของดงน
ลมมรสมตะวนตกเฉยงใต
มรสมตะวนตกเฉยงใตพดปกคลมประเทศไทยระหวางกลางเดอนพฤษภาคมถง
กลางเดอนตลาคมโดยมแหลงกำาเนดจากบรเวณความกดอากาศสงในซกโลกใตบรเวณ
มหาสมทรอนเดยมรสมนจะนำามวลอากาศชนจากมหาสมทรอนเดยมาสประเทศไทย
ทำาใหมเมฆมากและฝนตกชกทวไปโดยเฉพาะอยางยงตามบรเวณชายฝงทะเลและ
เทอกเขาดานรบลมจะมฝนมากกวาบรเวณอน
![Page 23: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/23.jpg)
22 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ลมมรสมตะวนออกเฉยงเหนอ
หลงจากหมดอทธพลของมรสมตะวนตกเฉยงใตแลวประมาณกลางเดอนตลาคม
จะมมรสมตะวนออกเฉยงเหนอพดปกคลมประเทศไทยจนถงกลางเดอนกมภาพนธมรสมน
มแหลงกำาเนดจากบรเวณความกดอากาศสงในซกโลกเหนอแถบประเทศมองโกเลยและ
จนพดพาเอามวลอากาศเยนและแหงเขามาปกคลมประเทศไทยทำาใหทองฟาโปรง
อากาศหนาวเยนและแหงแลงทวไปโดยเฉพาะภาคเหนอและภาคตะวนออกเฉยงเหนอ
ภมศาสตรจงหวดเชยงราย
จงหวดเชยงรายตงอยเหนอสดของประเทศไทยอยระหวางเสนรงท19องศาเหนอ
ถง20องศา25ลปดาเหนอและเสนแวงท99องศา15ลปดาถง100องศา45ลปดา
ตะวนออกอยหางจากกรงเทพมหานคร805กโลเมตรมเนอททงสน11,678.369ตาราง
กโลเมตรระดบความสงจากนำาทะเลประมาณ416เมตรมอาณาเขตของจงหวดดงน
ทางทศเหนอตดกบแควนเมองสาดและแควนทาขเหลกของรฐฉานประเทศ
สหภาพเมยนมารและแขวงบอแกวประเทศสาธารณรฐประชาธปไตยประชาชนลาว
(สปป.ลาว)
ทศตะวนออกตดกบแขวงอดมไซสปป.ลาว
ทศใตตดกบอำาเภอแมใจอำาเภอภกามยาวอำาเภอดอกคำาใตอำาเภอจนอำาเภอ
เชยงคำาอำาเภอภซางจงหวดพะเยาอำาเภอเมองปานและอำาเภอวงเหนอจงหวดลำาปาง
ทศตะวนตกตดกบอำาเภอดอยสะเกดอำาเภอพราวอำาเภอไชยปราการอำาเภอฝางและ
อำาเภอแมอายจงหวดเชยงใหมและแควนเมองสาดของรฐฉานประเทศสหภาพเมยนมาร
มชายแดนตดกบประเทศสหภาพเมยนมารยาวประมาณ130กโลเมตรและ
มชายแดนตดตอกบสปป.ลาวประมาณ180กโลเมตร
![Page 24: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/24.jpg)
23ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
แบงเขตการปกครองเปน18อำาเภอ
123ตำาบล
1,750หมบาน
สภาพภมประเทศ
จงหวดเชยงรายมภมประเทศเปน
เทอกเขาสงในทวปตอนเหนอ(NorthContinental
Highland)มภเขาลอมรอบโดยเฉพาะทางทศ
ตะวนตกเปนแนวเทอกเขาผปนนำาตดตอกนไป
เปนพดตลอดเขตจงหวดลกษณะพนทสวนใหญ
เปนภเขาสงมปาไมปกคลมบรเวณเทอกเขา
มชนความสง1,500-2,000เมตรจากระดบ
นำาทะเลมทราบสงเปนหยอมๆในเขตอำาเภอแมสรวยอำาเภอเวยงปาเปาและอำาเภอ
เชยงของบรเวณเทอกเขาจะมความสงประมาณ1,500-2,000เมตรจากระดบนำาทะเล
บรเวณทราบตามลมแมนำาสำาคญในตอนกลางของพนทไดแกอำาเภอพานอำาเภอเมอง
เชยงรายอำาเภอแมจนอำาเภอแมสายอำาเภอเชยงแสนและอำาเภอเชยงของมความสง
ประมาณ410-580เมตรจากระดบนำาทะเล
สภาพภมอากาศ
กรมอตนยมวทยาจงหวดเชยงรายรายงานอณหภมเฉลยในป2554มอณหภม
เฉลยสงสดในเดอนเมษายน40.16องศาเซลเซยสอณหภมตำาสดในเดอนมกราคม
21.21องศาเซลเซยสอณหภมเฉลย29.86องศาเซลเซยสปรมาณนำาฝน2,045.3
มลลเมตรจำานวนวนทมฝนตกเฉลย146วนตอปชวงทมฝนตกมากคอระหวางเดอน
พฤษภาคมถงเดอนกนยายน เดอนทมฝนมากทสดเดอนสงหาคมตกเฉลย 24 วน
นอยทสดคอเดอนกมภาพนธตกเฉลย1วน
![Page 25: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/25.jpg)
24 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ทรพยากรแรธาต
1. ทงสเตน หรอ วลแฟรม เปนแรทพบในเทอกเขาดานตะวนตกของจงหวด
ในเขตอำาเภอแมสรวยและอำาเภอเวยงปาเปา เกดเปนแหลงแรอสระเชนซไลทและ
วลแฟรมหรออาจเกดรวมกบแรอนๆเชนดบกและพลวง
2. ดบกและพลวงแรทงสองประเภทเปนแรในกลมโลหะพนฐานมอยมากใน
เทอกเขาดานตะวนตกแตมปรมาณและการผลตนอยกวาทงสเตน
3. แมงกานส เปนแหลงแรทมขนาดเลกเคยมการผลตในเขตอำาเภอเทงปจจบน
มแปลงสมปทานในเขตอำาเภอพญาเมงรายแตไมมการผลต
4. ไพโรฟลไลต และกลก เปนแรทพบกระจายในเขตอำาเภอเทงและอำาเภอ
เชยงของแตไมมการผลต
5. ดนขาว และบอลเคลย เปนแรทพบกระจายในอำาเภอเวยงปาเปามผลผลต
จำานวนนอยปจจบนยงคงมการผลตบอลเคลยจากเหมองเพยงแหงเดยว
6. หนปนอตสาหกรรมเปนหนปนทใชในอตสาหกรรมปนซเมนตใชทำาปนขาว
สำาหรบอตสาหกรรมฟอกหนงและอตสาหกรรมนำาตาลมการผลตหนปนในเขตอำาเภอ
เมองเชยงรายและอำาเภอเวยงชย
ทรพยากรนำา
1. แมนำากกมตนกำาเนดในประเทศสหภาพเมยนมารไหลเขาสประเทศไทยใน
เขตจงหวดเชยงใหมผานอำาเภอเมองเชยงรายอำาเภอเวยงชยอำาเภอแมจนอำาเภอ
ดอยหลวงและอำาเภอเชยงแสนไปบรรจบแมนำาโขงทหมท7บานสบกกตำาบลบานแซว
อำาเภอเชยงแสนมความยาวประมาณ145กโลเมตร
2. แมนำาลาวตนกำาเนดจากภเขาในเขตอำาเภอเวยงปาเปา ไหลผานอำาเภอ
แมสรวยอำาเภอพานอำาเภอเมองเชยงรายอำาเภอเวยงชย ไปบรรจบกบแมนำากกท
อำาเภอเวยงชยมความยาวประมาณ137กโลเมตร
3. แมนำาองตนนำาเกดจากหนองเลงทรายกอนไหลเขากวานพะเยา ไหลผาน
อำาเภอเทงแลวไหลไปบรรจบแมนำาโขงทอำาเภอเชยงของสวนทไหลผานจงหวดเชยงราย
ยาวประมาณ136กโลเมตร
![Page 26: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/26.jpg)
25ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
4. แมนำาจน ตนนำาเกดจากภเขาสามเสาทางดานทศตะวนตกของอำาเภอ
แมจนตดกบรฐฉานประเทศสหภาพเมยนมารแลวไหลไปทางทศตะวนออกเฉยงเหนอ
รวมกบแมนำาคำาไหลไปบรรจบแมนำาโขงมความยาวประมาณ100กโลเมตร
5. แมนำาโขงมตนกำาเนดจากภเขาหมาลย ไหลเขาสประเทศไทยทหมท 1
บานสบรวกตำาบลเวยงอำาเภอเชยงแสนแลวไหลผานอำาเภอเชยงของและอำาเภอเวยงแกน
สวนทไหลผานจงหวดเชยงรายยาวประมาณ94กโลเมตร
6. แมนำาคำาตนนำาเกดจากภเขาในเขตอำาเภอแมฟาหลวงไหลผานอำาเภอแมจน
อำาเภอเชยงแสนอำาเภอแมสายไปบรรจบแมนำาโขงทหมท 5บานสบคำาตำาบลเวยง
อำาเภอเชยงแสนจงหวดเชยงรายมความยาวทงสนประมาณ85กโลเมตร
7. แมนำาสายเปนแมนำาสายสนๆใชเปนเสนแบงเขตแดนระหวางประเทศไทย
กบประเทศสหภาพเมยนมารในเขตจงหวดเชยงรายประมาณ31กโลเมตร
8. แมนำารวกตนนำาเกดในประเทศสหภาพเมยนมาร ไหลเขาสประเทศไทยท
อำาเภอแมสายและอำาเภอเชยงแสนแลวไหลไปบรรจบแมนำาโขงทหมท1บานสบรวก
ตำาบลเวยงอำาเภอเชยงแสนแมนำาสายนใชเปนเสนแบงเขตแดนระหวางประเทศไทย
และประเทศสหภาพเมยนมาร
ทรพยากรปาไม
พนทจงหวดเชยงรายมทงสน11,678.369ตารางกโลเมตรหรอ7,298,981ไร
ในป2554มพนทปาไมจำานวน1,412.92ตารางกโลเมตรคดเปนรอยละ12.09ของพนท
ทงหมดแบงเปนเขตหามลาสตวปา4.34ตารางกโลเมตรวนอทยาน184.55ตาราง
กโลเมตรอทยานแหงชาต1224.03ตารางกโลเมตร(ฐานขอมลจงหวดเชยงราย2555)
อทยานแหงชาต (National park)
สำานกบรหารพนทอนรกษท 15 รายงานจำานวนอทยานและวนอทยานของ
จงหวดเชยงรายไวดงน
![Page 27: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/27.jpg)
26 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
1.อทยานแหงชาตดอยหลวงเนอท731,250ไรครอบคลมพนทอำาเภอพาน
อำาเภอแมสรวยอำาเภอเวยงปาเปาจงหวดเชยงรายอำาเภอแมใจอำาเภอเมองพะเยา
จงหวดพะเยาอำาเภอวงเหนอและอำาเภองาวจงหวดลำาปาง
2.อทยานแหงชาตลำานำากกมเนอท467,185ไรครอบคลมพนทอำาเภอเมอง
เชยงรายอำาเภอแมจนอำาเภอแมลาวอำาเภอแมสรวยจงหวดเชยงราย
3.อทยานแหงชาตแมปมมเนอท 227,312 ไรครอบคลมพนทอำาเภอเมอง
เชยงรายอำาเภอพานอำาเภอปาแดดจงหวดเชยงรายอำาเภอแมใจอำาเภอเมองพะเยา
อำาเภอภกามยาวจงหวดพะเยา
4.อทยานแหงชาตภซางเนอท178,050ไรครอบคลมพนทอำาเภอเทงจงหวด
เชยงรายอำาเภอเชยงคำาและอำาเภอภซางจงหวดพะเยา
5.อทยานแหงชาตขนแจมเนอท168,750ไรครอบคลมพนทอำาเภอเวยงปาเปา
จงหวดเชยงราย
![Page 28: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/28.jpg)
27ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
วนอทยาน (Forest Park)
วนอทยาน เปนแหลงธรรมชาตทรฐจดไวใหเปนสถานทพกผอนหยอนใจ
ของประชาชนและสามารถพฒนาเปนแหลงทองเทยวของจงหวดจงหวดเชยงราย
มวนอทยานจำานวน27แหงดงน
1. วนอทยานชาพนป
2. วนอทยานดอยกาดผ
3. วนอทยานดอยพระบาท
4. วนอทยานถำาผาแล
5. ถำาหลวง-ขนนำานางนอน
6. วนอทยานนำาตกขนนำายาบ
7. วนอทยานนำาตกดอนศลา-ผางาม
8. วนอทยานนำาตกตาดควน
9. วนอทยานนำาตกตาดสวรรค
10.วนอทยานนำาตกตาดสายรง
11.วนอทยานนำาตกมโอฉอแตะ
12.วนอทยานนำาตกแมโท
13.วนอทยานนำาตกแมสลอง
14.วนอทยานนำาตกวงธารทอง
15.วนอทยานนำาตกศรชมภ
16.วนอทยานนำาตกหวยกางปลา
17.วนอทยานนำาตกหวยตาดทอง
18.วนอทยานนำาตกหวยนำาอน
19.วนอทยานนำาตกหวยแมสก
20.วนอทยานนำาตกหวแมคำา
21.วนอทยานพญาพภกด
22.วนอทยานภชมดาว
23.วนอทยานภชฟา
24.วนอทยานรมโขง
25.วนอทยานสนผาพญาไพร
26.วนอทยานหวยทรายมาน
27.วนอทยานหวยนำาชาง
สวนรกชาต (Arboretum) จงหวดเชยงรายมสวนรกขชาตเพยงแหงเดยว คอ
สวนรกชาตโปงสลอำาเภอเมองเชยงรายมพนท668.75ไรพนธไมสวนใหญเปนไมสก
ขนาดใหญซงเปนปาเดมทเหลออยและมการปลกตนไมอนๆแทรกบาง
ปาสงวนแหงชาต (National Reserved Forest) จงหวดเชยงรายมปาสงวน
ทงหมด30แหงมพนทรวม4,485,966ไรคดเปนรอยละ61.46ของพนทจงหวด
แบงเปนพนทเพอการอนรกษจำานวน3,525,896ไรพนทมอบสปก.จำานวน960,070ไร
![Page 29: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/29.jpg)
28 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
แยกออกเปนพนทปาเศรษฐกจ513,683ไรปาเพอการเกษตร425,832ไรและพนท
กนคนกรมปาไม20,555ไร
ปาชมชน(CommunityForest)ปาชมชนเปนปาธรรมชาตทชาวบานไดชวยกนปองกน
รกษาเอาไวสำาหรบเปนแหลงซบนำาและใชสอยปจจบนมการสรางปาชมชนขนในพนท
สาธารณะเพอใชประโยชนของชมชน
เขตหามลาสตวปามจำานวน1แหงคอพนทชมนำาเขตหามลาสตวปาหนองบงคาย
อำาเภอเชยงแสนมพนท2,711ไร
ปาไมในพนทอทยานแบงเปน2ประเภทคอปาไมผลดใบและปาผลดใบ
ปาไมผลดใบประกอบดวย
1.ปาดบเขา(Hillevergreenforest)อยสงกวาระดบนำาทะเลตงแต1000เมตร
ขนไปสวนมากอยตามยอดเขาพนธไมสำาคญไดแกไมกอพญาไมกำาลงเสอโครงกำายาน
อบเชยเปนตน
2.ปาสน(Coniferousforest)กระจายอยเปนหยอมๆพนธไมสำาคญไดแกสนสองใบ
และสนสามใบนอกจากนมไมเหยงแขงกวางสารภปากระโนแดงขนมาปะปนกน
3.ปาดบแลง(Dryevergreenforest)เปนปาทขนตามหบเขาสงจากระดบนำาทะเล
ประมาณ300-600เมตรพนธไมสำาคญไดแกไมตระกลยางเปนไมเดนไมอนทพบเชน
ตะเคยนทองไมพลองกระเบาตาเสอตางชะมวงเปนตน
ปาผลดใบประกอบดวยปาเบญจพรรณและปาเตงรง
1.ปาเบญจพรรณ (Mixeddeciduous forest) เปนปาโปรงประกอบดวยไมไผ
ปะปนกบไมอนสวนใหญผลดใบในฤดแลงและพบไฟปาเกดในปาชนดนทกปไมสำาคญ
ไดแกไมสกไมแดงประดมะคาโมงตะแบกแดงรกฟาซอมะกอก
2.ปาเตงรง(Deciduousdipterocarpforest)เปนปาโปรงขนไดในทดนตนคอนขาง
แหงแลงเปนดนทรายหรอดนลกรงลกษณะเดนของปามการเปลยนสของใบอยางชดเจน
ในชวงรอยตอระหวางฤดหนาวกบฤดแลงเพอลดการคายนำาไมสำาคญไดแกพลวงเหยง
เตงรงแสลงใจมะขามปอมพะยอมเปนตน
![Page 30: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/30.jpg)
29ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
สตวปา
พระราชบญญตสงวน และ คมครองสตวปา พ.ศ.2503 ไดกำาหนดสตวปา
ทหายากเปน“สตวปาสงวน”จำานวน9ชนดคอแรดกระซกปรหรอโคไพรควายปา
ละองหรอละมง สมนหรอเนอสมน ทรายหรอเนอทรายหรอตามะแน เลยงผาหรอ
เยองหรอกรำา หรอ โครำา และ กวางผา เมอเวลาผานไปไดมการปรบปรงกฎหมาย
ใหเกดความทนสมย เหมาะสมไดมการตราพระราชบญญตสงวนและคมครองสตวปา
พ.ศ.2535ซงมผลบงคบใชมาจนถงปจจบนในพระราชบญญตแกไขเพมเตมไดถอดชอ
เนอทรายออกจากบญชสตวปาสงวนและเพมนกเจาฟาหญงสรธรนกแตวแลวทองดำา
นกกระเรยนแมวลายหนออนสมเสรจเกงหมอและพะยนหรอหมนำารวมเปนสตว
ปาสงวน15ชนด
สงทควรระมดระวงในการเดนปา
1.ตามพระราชกฤษฎกากำาหนดไมหวงหามพ.ศ.2530มไมหวงหาม158ชนด
ไมหวงหามพเศษ13ชนดไดแกกระเบากำาจดตนกำายานจนทนชะมดจนทนหอม
จนทนาตนเปดแดงประ/กระรง/รงทองสนแผง/สนใบสำารองแสลงใจแหลงและของปา
หวงหามตามพระราชกฤษฎกากำาหนดของปาหวงหามพ.ศ.2530จำานวน18ชนดไดแก
กลวยไมปาทกชนดจนทนแดงชนไมกฤษณาชนไมจนทนหอมชนฝางถานไมนำามนยาง
ใบลานเปลอกไม10ชนดเฟรนกระเชาสดายางขนนนกยางรกยางสนยางเยลตง
รากเฟรนออสมนดาลำาตนและรากเฟรนตน(เฟรนขนาดใหญพบทางภาคใต)หวาย
ทกชนดซงมคคเทศกควรระมดระวงและหามนกทองเทยวเกบนำาตดตวออกมาจากปา
2.หยดยงการลาและการคาสตวปาและพนธไมหวงหาม
3ระมดการใชไฟและเชอเพลงในปาและผเดนปาควรมความรในการปองกน
ภยจากไฟปา
![Page 31: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/31.jpg)
30 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
กฎหมายทมคคเทศกเดนปาควรทราบ
ประเภท ชอกฎมาย ป พ.ศ.
ปาไม พ.ร.บ.ปาไม 2484
พ.ร.บ.ปาสงวนแหงชาต 2507
พ.ร.บ.สวนปา 2535
พระราชกฤษฎกากำาหนดของปาหวงหาม2530 2530
พระราชกฤษฎกากำาหนดไมหวงหาม 2530
อทยาน พระราชบญญตอทยานแหงชาต 2504
ระเบยบ ระเบยบกรมปาไมวาดวยการเขาไปในเขต 2533
อทยานแหงชาตพ.ศ.2533
ระเบยบ ระเบยบกรมอทยานสตวปาและพนธพช 2547
วาดวยการอนญาตใหเขาไปดำาเนนกจการ
ทองเทยวและพกอาศยในอทยานแหงชาตพ.ศ.2547
พระราชบญญตอทยานแหงชาตพ.ศ. ๒๕๐๔
พระราชบญญตอทยานแหงชาตพ.ศ.๒๕๐๔ทเกยวของกบการนำาเทยวคอ
หมวด๓วาดวยการคมครองและดและรกษาอทยานแหงชาตมาตรา๑๖-๒๒ดงน
มาตรา ๑๖ภายในเขตอทยานแหงชาตหามมใหบคคลใด
(๑)ยดถอหรอครอบครองทดนรวมตลอดถงกนสรางแผวถางหรอเผาปา
(๒)เกบหานำาออกไปทำาดวยประการใดๆใหเปนอนตรายหรอทำาใหเสอมสภาพ
ซงยางไมนำามนยางนำามนสนแรหรอทรพยากรธรรมชาตอน
(๓)นำาสตวออกไปหรอทำาดวยประการใดๆใหเปนอนตรายแกสตว
(๔) ทำาดวยประการใดๆ ใหเปนอนตรายหรอทำาใหเสอมสภาพแกดนหน
กรวดหรอทราย
(๕) เปลยนแปลงทางนำาหรอทำาใหนำาในลำานำา ลำาหวย บง ทวมทนหรอ
เหอดแหง
![Page 32: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/32.jpg)
31ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
(๖)ปดหรอทำาใหกดขวางแกทางนำาหรอทางบก
(๗)เกบหา นำาออกไป ทำาดวยประการใดๆ ใหเปนอนตราย หรอทำาให
เสอมสภาพซงกลวยไมนำาผงครงถานไมเปลอกไมหรอมลคางคาว
(๘) เกบหรอทำาดวยประการใดๆใหเปนอนตรายแกดอกไมใบไมหรอผลไม
(๙) นำายานพาหนะเขาออก หรอขบขยานพาหนะในทางทม ไดจดไว
เพอการนนเวนแตจะไดรบอนญาตจากพนกงานเจาหนาท
(๑๐) นำาอากาศยานขนลงในททมไดจดไวเพอการนน เวนแตจะไดรบอนญาต
จากพนกงานเจาหนาท
(๑๑) นำาหรอปลอยปศสตวเขาไป
(๑๒)นำาสตวเลยงหรอสตวพาหนะเขาไป เวนแตจะไดปฏบตตามระเบยบท
อธบดกำาหนดโดยอนมตของรฐมนตร
(๑๓) เขาไปดำาเนนกจการใดๆ เพอหาผลประโยชนเวนแตจะไดรบอนญาต
จากพนกงานเจาหนาท
(๑๔)ปดประกาศโฆษณาหรอขดเขยนในทตางๆ
(๑๕)นำาเครองมอสำาหรบลาสตวหรอจบสตวหรออาวธใดๆ เขาไปเวนแตจะ
ไดรบอนญาตจากพนกงานเจาหนาทและปฏบตตามเงอนไขซงพนกงาน
เจาหนาทผอนญาตนนกำาหนดไว
(๑๖)ยงปนทำาใหเกดระเบดซงวตถระเบดหรอจดดอกไมเพลง
(๑๗)สงเสยงออฉาวหรอกระทำาการอนอนเปนการรบกวน หรอเปนท
เดอดรอนรำาคาญแกคนหรอสตว
(๑๘)ทงขยะมลฝอยหรอสงตางๆในททมไดจดไวเพอการนน
(๑๙)ทงสงทเปนเชอเพลงซงอาจทำาใหเกดเพลง
มาตรา ๑๗หามมใหบคคลใดกระทำาใหหลกเขตปายหรอเครองหมายอนๆ
ซงพนกงานเจาหนาทจดใหมตามพระราชบญญตน เคลอนทลบเลอนเสยหายหรอ
ไรประโยชน
![Page 33: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/33.jpg)
32 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
มาตรา ๑๘บคคลซงเขาไปในเขตอทยานแหงชาตตองปฏบตตามคำาสงของ
พนกงานเจาหนาท ซงไดสงใหปฏบตตามระเบยบทอธบดกำาหนด โดยอนมตของ
รฐมนตร
มาตรา ๑๙บทบญญตในมาตรา๑๖และมาตรา๑๗มใหใชบงคบแกพนกงาน
เจาหนาทซงปฏบตการไปเพอประโยชนในการคมครองและดแลรกษาอทยานแหงชาต
หรอการศกษาหรอวจยทางวชาการหรอเพออำานวยความสะดวกในการทศนาจรหรอ
การพกอาศยหรอเพออำานวยความปลอดภยหรอใหความรแกประชาชนทงนตองเปน
ไปตามระเบยบทอธบดกำาหนดโดยอนมตของรฐมนตร
มาตรา ๒๐ การจบกมปราบปรามผกระทำาความผดตามพระราชบญญตน
ใหพนกงานเจาหนาทเปนพนกงานฝายปกครองหรอตำารวจตามประมวลกฎหมายวธ
พจารณาความอาญา
มาตรา ๒๑ ใหพนกงานเจาหนาทมอำานาจออกคำาสงใหผกระทำาความผดตาม
มาตรา๑๖ออกจากเขตอทยานแหงชาตหรองดเวนการกระทำาใดๆในเขตอทยาน
แหงชาต
มาตรา ๒๒ ในกรณทมการฝาฝนพระราชบญญตน เปนเหตใหมสงปลกสราง
ขนใหมหรอมสงอนใดในอทยานแหงชาตผดไปจากสภาพเดมใหพนกงานเจาหนาทม
อำานาจสงใหผกระทำาความผดทำาลายหรอรอถอนสงนนๆออกไปใหพนอทยานแหงชาต
หรอทำาใหสงนนๆกลบคนสสภาพเดมแลวแตกรณถาผกระทำาความผดไมปฏบตตาม
หรอถาไมรตวผกระทำาความผดหรอเพอปองกนหรอบรรเทาความเสยหายแกอทยาน
แหงชาตพนกงานเจาหนาทจะกระทำาดงกลาวแลวอยางใดอยางหนงเสยเองกไดตาม
สมควรแกกรณ และผกระทำาความผดมหนาทชดใชคาใชจายทตองเสยไป ในการท
พนกงานเจาหนาทกระทำาการเสยเองนน
![Page 34: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/34.jpg)
33ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
การดำาเนนกจกรรมทองเทยวหรอการพกอาศยในเขตอทยาน
ตามระเบยบกรมอทยาน ฯ พ.ศ. ๒๕๔๗
การนำาพาหนะหรอสตวใดๆเขาไปในอทยานหรอเขาไปพกแรมหรอใชบรการเกยวกบ
การนำาเทยวในอทยานตองเสยคาบรการหรอคาตอบแทนตามทกรมอทยานฯประกาศ
กจกรรมทกรมอทยานอนญาตใหดำาเนนในเขตทกำาหนดไวเปนเขตบรการในอทยาน
ไดแกกจกรรม๑)การจำาหนายอาหารเครองดมของทระลก๒)ทพกอาศยหรอกจการ
อนทจำาเปนแกการทองเทยวและ๓)การบรการนำาเทยวแกนกทองเทยวในอทยาน
ระเบยบกรมปาไม วาดวยการเขาไปในเขตอทยานแหงชาต พ.ศ.๒๕๓๓
ระเบยบกรมปาไมพ.ศ.๒๕๓๓ขอ๔ขอ๕มเนอหาทเกยวของกบการทองเทยว
เดนปาดงน
ขอ ๔.บคคลซงเขาไปหรอใชสถานทตางๆในเขตอทยานแหงชาตตองปฏบตดงน
(๑)หามมใหนำายานพาหนะทใชเครองยนตมเสยงดงหรอควนดำาผดปกตวสยเขาไป
(๒)การขบขยานพาหนะตองปฏบตตามกฎหรอเครองหมายจราจรทพนกงาน
เจาหนาทกำาหนดไวการจอดยานพาหนะตองไมกดขวางทางจราจร
(๓)การเขาออกใหกระทำาไดเฉพาะตามเสนทางทพนกงานเจาหนาทกำาหนดไว
และเมอถงดานตรวจตองหยดใหพนกงานเจาหนาทประจำาดานทำาการตรวจกอน
(๔)หามนำาสารเคมทมพษตกคางตามบญชสารเคมทายระเบยบนเขาไปในเขต
อทยานแหงชาตทงนตองไดรบการตรวจสอบจากพนกงานเจาหนาทกอน
(๕)การอาบนำาหรอลงไปในลำานำาใหกระทำาไดเฉพาะบรเวณทพนกงานเจาหนาท
กำาหนดไว
(๖)การเลนกฬาใหกระทำาไดในบรเวณทพนกงานเจาหนาทกำาหนดไว
(๗)การพกแรมคางคนโดยการจอดยานพาหนะนอนใชเตนทกระโจมรถพวง
หรอโดยวธอนๆใหกระทำาไดในบรเวณทพนกงานเจาหนาทกำาหนดไว
(๘)การกอไฟเพอการใดๆ ใหกระทำาไดเฉพาะในเขตทพนกงานเจาหนาท
กำาหนดไวและตองกระทำาดวยความระมดระวงเมอเลกใชแลวตองดบไฟใหเรยบรอย
![Page 35: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/35.jpg)
34 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
(๙)การใชสถานทเพอการใดๆตองมใหเปนการเสอมเสยศลธรรมและวฒนธรรม
อนดงามและตองไมสงเสยงออฉาวหรอกระทำาการอนเปนการรบกวนหรอเปนท
เดอดรอนรำาคาญแกคนหรอสตว
(๑๐)การเดนเทยวชมธรรมชาตนอกทางถาวรใหใชเสนทางทพนกงานเจาหนาท
กำาหนดหรอทำาเครองหมายไว
(๑๑)เมอเกดเหตหรออนตรายใดๆ ใหผเกยวของหรอผพบเหนแจงใหพนกงาน
เจาหนาททราบโดยดวนเพอพนกงานเจาหนาทจะไดใหความชวยเหลอไดทนทวงท
ขอ ๕. เมอพนกงานเจาหนาทเหนวาผใดกระทำาการอยางใดอยางหนงซงอาจ
เปนอนตรายแกผอนหรอตนเองหรอจะเปนการรบกวนหรอเดอดรอนรำาคาญแกคน
หรอสตวหรอจะทำาใหเสยหายแกสภาพธรรมชาตหรอสงอนใดพนกงานเจาหนาท
มอำานาจสงหามมใหผนนกระทำาการดงกลาวตอไปได
อตนยมวทยา Meteorologyภยแลง Droughtอณหภมอากาศ Airtemperatureอณหภมสงทสด/ตำาทสด Extremetemperatureอณหภมสงสดประจำาวน Dailymaximumtemperatureอณหภมตำาสดประจำาวน Dailyminimumtemperatureนำาคางแขง/แมคะนง Frostฝนฟาคะนอง Thunderyrainฤดฝน Rainyseasonฤดแลง DryseasonนำาทวมฉบพลนหรอนำาปาFlashfloodดเปรสชนเขตรอน Tropicaldepressionหมอกเกดจากการระเหย Evaporationfogหมอกนำาคาง Mist
แหลงขอมลอางองขอมลพนฐานระดบจงหวดรายงานสถตจงหวดเชยงรายหอมรดกไทยwww.mod.go.thศนยอตนยมวทยาเชยงรายสำานกบรหารพนทอนรกษท15www.wikipedia
ภาษาองกฤษทควรทราบ
![Page 36: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/36.jpg)
35ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
การจดการทองเทยวเดนปา
ความหมาย
การทองเทยวเดนปาหรอทวรปา(Trekking)หมายถงการทองเทยวโดยการใช
ปาเขาลำาเนาไพร ใชธรรมชาตเปนองคประกอบในกจกรรมโดยผทองเทยวจะเดนทาง
เขาไปในพนททมความหลากหลายทางธรรมชาตมปาอดมสมบรณมภเขามถำามนำาตก
ทงนนกทองเทยวมวตถประสงคเพอทจะเขาไปสมผสกบธรรมชาต ไปเรยนรหา
ประสบการณแปลกใหมโดยการศกษาวถชวตความเปนอยและวฒนธรรมของชนเผา
ในการเดนทางทองเทยวแบบทวรปานกทองเทยวจะทองเทยวดวยการเดนทาง
ดวยเทาการไตเขาปนเขาการขชางชมไพรขเกวยนขมาการลองแพไมไผลองแกง
แพยางและการพกคางคนหมบานชาวเขาเปนตนการทองเทยวจะมงเปนไปทความ
สนกสนานเพลดเพลนการพกผอนหยอนใจเปนวตถประสงคหลก
ประวตทวรปา
การเดนทางทวรปาในประเทศไทยเรมเดนทางกนตงแตเมอใดไมมหลกฐาน
ปรากฏทชดเจนแตสนนษฐานกนวาเรมมการเดนทางทองเทยวกนมาเกนกวา100ป
แลวโดยนกทองเทยวชาวไทยซงสมยนนเรยกวาการลองไพรกจกรรมเนนหนกไป
ในเรองของการสองสตว ลาสตว ซงในสมยนนยงไมมกฎหมายควบคมปองกนการ
ลาสตวปาอยางเขมงวดกจกรรมกฬาการลาสตวจงถกผนวกเขาไปกบการทองเทยว
แบบลองไพรดวย
หลงจากทมบรษททำาไมจากตางประเทศไดรบสมปทานจากรฐบาลไทยเขามาทำา
อตสาหกรรมทำาไมในประเทศไทยเชนบรษทบอรเนยวบรษทบอมเบยเบอรมาเขามาทำา
อตสาหกรรมปาไมในเขตจงหวดภาคเหนอเชนลำาปางลำาพนเชยงใหมแมฮองสอน
1
1ขอมลปรบปรงมาจากคำาบรรยายของอาจารยพพฒนไชยสรนทรและคณแสงเดอนชยเลศในการอบรมหลกสตรการทองเทยวเดนปาของสถาบนราชภฏเชยงราย2543
![Page 37: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/37.jpg)
36 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
และหลายๆจงหวดในเขตภาคเหนอทเปนชายแดนรอยตอกบประเทศพมาบรษทเหลาน
จะนำาบคลากรบางสวน เชนผจดการหวหนางานฝายควบคมมาจากตางประเทศ
กลมคนเหลานเมอไดเขามาอยในพนทไดเขามาเหนมาสมผสความงดงามความ
บรสทธของปาและวฒนธรรมชนเผาตางๆ ทำาใหเกดความอยากรอยากเหนมากยงขน
โดยในชวงของระยะพกงานกลมคนเหลานจะออกสำารวจและเดนทางโดยมการเดนทาง
หลายรปแบบเชน เดนดวยเทาขมาขชาง ไปยงพนทตางๆและเรยกกจกรรมนนวา
“JungleTour”กจกรรมไดเนนหนกไปทกฬาการลาสตวปาผสมกบการเดนลองไพร
ขณะเดยวกนไดมกลมมชชนนารอาสาสมครหมอสอนศาสนาชาวตางประเทศ
ไดเรมเดนทางเขาสประเทศไทยโดยคนกลมนไดออกเดนทางบกปาฝาดงไปยงสถาน
ทตางๆรวมทงสถานทหางไกลจากความเจรญการไดเขาไปสมผสกบความงดงาม
ความบรสทธของธรรมชาตและสภาพสงแวดลอมความแปลกใหมของวถชวตชนเผาท
มวฒนธรรมประเพณทนาสนใจทำาใหชาวตางชาตเหลานเกดความประทบใจและเปน
อกกลมหนงทนำาเรองราวของความหลากหลายของความงดงามตามธรรมชาตของ
ทรพยากรในประเทศไทยไปเผยเผยแพรตอสายตาชาวโลกเรองราวตางๆทถกเผยแพร
กอใหเกดการจดประกายใหกบนกทองเทยวผทอยากรอยากเหนขอเทจจรงเหลานน
และไดเดนทางเขาสประเทศไทยและเรมเดนทางเขามาทองเทยวแบบทวรปามากขน
ตามลำาดบจนถงปจจบน
ววฒนาการการทองเทยวเดนปา
ในอดตการทองเทยวแบบเดนปาจะจดทองเทยวกนในหมของเพอนฝงหรอ
คนรจกผเดนทางทองเทยวจะมการเตรยมการกำาหนดเสนทางและตารางเดนทางกน
ตามอสระ ในสมยทยงไมมบรษทดำาเนนการนำาเทยวนกทองเทยวจะจางคนนำาทาง
ทชำานาญทางและลกหาบทเปนคนในทองถนเปนผดแลในการเดนทาง
นกทองเทยวชาวตางประเทศทเดนทางเขามาทองเทยวในเขตภาคเหนอระยะแรก
จะเรมเขามากนเปนกลมเลกๆ 2-5คนโดยมขอมลบางสวนอยในมอเมอไดโปรแกรม
เสนทางการเดนทางแลวนกทองเทยวเหลานนกจะเดนทางเขาไปในพนทเปาหมายเชน
![Page 38: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/38.jpg)
37ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ในจงหวดเชยงใหม ตระเวนหาผนำาทางเพอวาจางใหนำาทางไปในพนททตนตองการ
โดยตกลงวาจางกนเองระหวางนกทองเทยวกบตวผนำาทางซงอาจตกลงคาจางเปน
รายวนหรอตกลงกนตามความยากงายของเสนทางเปนตน
การทองเทยวแบบทวรปาเรมมการใหบรการกนแบบจรงจงและเรมมขนตอน
ในการใหบรการประมาณ30ปทผานมาเปนผประกอบการรายยอยจะดำาเนนการตอ
เมอมนกทองเทยวเขามาตดตอขอใชบรการแตยงไมมการเปดใหบรการกนอยางจรงจง
ในขณะนนเรมมการนำาเอากจกรรมตางๆเขามาเสรมในโปรแกรมนำาเทยวคอกจกรรม
ขชางและกจกรรมลองแพไมไผ
กจกรรมขชางววฒนาการมาจากการทในเขตพนททางภาคเหนอเปนแหลงท
อดมสมบรณไปดวยทรพยากรปาไมบรษททไดรบสมปทานทำาไมไดนำาชางมาใชงาน
ลากซงในปางไมของตน ในชวงการสนสดระยะทำางานลากไมหรอชวงหยดพกงาน
ผจดการและผควบคมงานชาวตางชาตมกจะนำาชางไปลองไพรและลาสตวบางครงม
การบนทกภาพบนทกขอมลจากสงทตวเองไดพบเหนและนำาไปเผยแพรใหผอนไดรบร
หนงสอทมชอเสยงโดงดงและวางขายไปทวโลกอยางเชนElephantBillเขยนโดย
J.H.Williams(1950)ไดเขยนบรรยายถงประสบการณความสนกสนานตนเตนตอการทได
ขชางทองเทยวผจญภยในปาในเขตภาคเหนอของประเทศไทยและในเขตประเทศพมา
ความงดงามทางธรรมชาตประกอบกบวฒนธรรมทแปลกใหมสำาหรบชาวตางประเทศท
ไดอานไดรบทราบยอมสรางความอยากรอยากเขามาสมผสดวยตวเองดงนนโปรแกรม
การขชางทองเทยวจงเปนกจกรรมหนงทไดรบความสนใจจากนกทองเทยว
กจกรรมขชางสำาหรบนกทองเทยวเรมตนประมาณปพ.ศ.2515เมอนกทองเทยว
เดนทางมาเทยวในเขตภาคเหนอและไดเดนทางเขาไปเทยวในเขตพนททมการทำาไม
นกทองเทยวบางสวนทตองการมประสบการณในการขชางจงไดวาจางชางทปางไมให
พาเดนทางไปรอบๆปามการจายคาจางใหกบเจาของชางและควาญชางหลงจากนน
กมผประกอบการหลายรายการเดนทางเขาไปตดตอขอซอชางกบเจาของชางเพอนำามา
ใหบรการนกทองเทยวไดขเพอทองเทยวไปในพนท
![Page 39: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/39.jpg)
38 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ในปพ.ศ. 2532 รฐบาลไทยมนโยบายปดปาหยดการสมปทานตดไมในปา
ทวประเทศทำาใหอตสาหกรรมการทำาไมทถกกฎหมายหยดชะงกลงชางและเจาของ
ชางทเคยทำางานรบจางลากไมถกพกงานทำาใหเจาของชางตกงานเปนจำานวนมาก
เมออตสาหกรรมการทองเทยวทวรปาไดรบความนยมขนเรอยๆชางไดเรมเขามา
มบทบาทในกจกรรมการทองเทยวเจาของชางจงไดนำาชางของตนมาทำางานใน
อตสาหกรรมการทองเทยวมากยงขน
กจกรรมการทองเทยวทมโปรแกรมขชางไดรบความนยมอยางแพรหลายจงมการ
จดตงปางชางขนมาเพอรองรบนกทองเทยวหลายแหงมการนำาชางมาใหนกทองเทยว
ไดขชมธรรมชาตและมการแสดงของชางในรปแบบตางใหนกทองเทยวไดชม ในเขต
ภาคเหนอมการเปดปางชางเพอเปนแหลงทองเทยวเชนจงหวดเชยงใหมในเขตอำาเภอ
แมรมอำาเภอเชยงดาวอำาเภอแมนาวางอำาเภอแมแจมอำาเภอแมอายจงหวดเชยงราย
ในเขตอำาเภอเมองจงหวดลำาปางจงหวดนานจงหวดแมฮองสอน
กจกรรมการลองแพ ในอดตการคมนาคมในประเทศไทยยงไมเจรญ
การคมนาคมทางนำาเปนการเดนทางทไดรบความนยมเนองจากมความสะดวกรวดเรว
ยานพาหนะสมยนนคอเรอแพโดยเฉพาะอยางยงเวลาทมการขนสนคาตางๆจากทาง
ภาคเหนอไปยงภาคกลางชาวบานนยมทจะบรรทกของไปโดยทางแพซงทำาจากไมลำา
ทมความคงทนแขงแรง
การใชเรอใชแพบรรทกสมภาระไปยงทตางๆทางนำาไดรบความนยมเปน
อยางมากในสมยโบราณจนกระทงประเทศไทยไดนำาเครองจกรกลมาใช รถยนต เรอ
ยนตรถไฟเรมเขามามบทบาทในชวตประจำาวนของคนไทยมากยงขนทำาใหการใชแพ
ในการเดนทางลดลงตามลำาดบแตเนองจากการลองแพเปนวถชวตเกาๆทควรอนรกษ
การลองแพเปนภาพทงดงามและเปนเอกลกษณของการคมนาคมในสมยโบราณ
การลองแพจงไดรบการฟนฟขนมาอกครงโดยจดเปนกจกรรมสรางประสบการณให
นกทองเทยวซงสำาหรบนกทองเทยวชาวตางชาตแลวถอเปนเรองแปลกใหมหลงจากนน
กจกรรมลองแพไมไผเปนหนงโปรแกรมทถกบรรจไวใหบรการแกนกทองเทยว
มาจนถงปจจบน กจกรรมนไดรบความนยมจากนกทองเทยวเปนอยางมาก และ
![Page 40: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/40.jpg)
39ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ไดกลายเปนเอกลกษณของการทองเทยวแบบลองแกง ควบคกบการทองเทยวแบบ
ทวรปาไปในทสด
การทองเทยวทวรปาในภาคเหนอ
ในปพ.ศ.2530เปนปแรกทรฐบาลไทยประกาศปการทองเทยวไทย(VisitThailand
Year)หลงจากทมการประชาสมพนธไปยงตางประเทศมนกทองเทยวจำานวนมาก
หลงไหลเดนทางเขามาทองเทยวในประเทศไทยและเปนการเรมตนทมผลดตอวงการ
อตสาหกรรมการทองเทยวเพราะการทนกทองเทยวไดเดนทางเขามาทองเทยวมากขน
ทำาใหผทเกยวของกบการทองเทยวเรมใหความสนใจตอการจดระบบของการทองเทยว
ใหมคณภาพมาตรฐานมากยงขน
การทองเทยวทวรปาเปนทางเลอกหนงทนกทองเทยวผนยมและรกธรรมชาต
เลอกทจะทองเทยวเพอหาประสบการณใหม โดยเฉพาะในเขตพนททางภาคเหนอ
ซงมความเหมาะสมกบการเดนปามศกยภาพทางธรรมชาตทไดเปรยบเนองมาจากม
ความสวยงามมความหลากหลายทเปนทดงดดใจนกทองเทยวจากความไดเปรยบทาง
ศกยภาพของภมประเทศแลวสภาพภมอากาศในเขตภาคเหนอทหนาวเยนวฒนธรรม
ประเพณทนาสนใจของผคนหลากหลายเผาพนธทำาใหพนทในเขตภาคเหนอเปนทสนใจ
ของนกทองเทยวมากนอกจากนความเปลยนแปลงและการขยายตวทางทางเศรษฐกจ
มสงปลกสรางใหมเชนตกสงมาบดบงความเปนเอกลกษณของทองถนเชนโบราณสถาน
และสภาพความเปนอยแบบดงเดมของวถชวตไทยไดเลอนหายไปทำาใหนกทองเทยว
บางสวนหมดความสนใจทจะทองเทยวในเขตเมองแตไดหนความสนใจเขาไปทองเทยว
ทางธรรมชาตมากยงขนโดยเฉพาะอยางยงการทองเทยวทวรปาซงนอกจากจะไดสมผส
ความงดงามของธรรมชาตแลวนกทองเทยวยงไดรบความรจากการศกษาวถชวตความ
เปนอยของชนเผาทยงคงรกษาเอกลกษณดงเดมไวไดนกทองเทยวไดนำาเรองราวตางๆ
ทไดสมผสจาการทองเทยวแบบเดนปาไปเผยแพรสสายตานกทองเทยวคนอนๆ
อกตอไปและทำาใหการทองเทยวทวรปาไดรบความนยมไปตามลำาดบ
![Page 41: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/41.jpg)
40 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
จากการสำารวจขอมลของชมรมทวรปาภาคเหนอของจำานวนนกทองเทยวทเดน
ทางเขามาทองเทยวทวรปาในเขตจงหวดเชยงใหมทำาใหทราบวาตวเลขจำานวนของนก
ทองเทยวทวรปาป2540ไดเพมมากจำานวนเปนสองเทาของป2539แสดงถงความนยม
การทองเทยวทางธรรมชาตไดมการขยายวงกวางเปนทรจกแกนกทองเทยวนานา
ประเทศสงผลใหการทองเทยวทางธรรมชาตไดรบความนยมจากนกทองเทยวมากขน
ตามลำาดบและมความสำาคญตออตสาหกรรมการทองเทยวในการมสวนนำาเงนตรา
เขาสประเทศ
องคประกอบของการทองเทยวทวรปา
การทองเทยวแบบทวรปามองคประกอบทสำาคญดงน
1.แหลงทองเทยว
2.ผประกอบการและการใหบรการ
3.นกทองเทยว
1. แหลงทองเทยว
ภาคเหนอเปนแหลงทองเทยวทางธรรมชาตทมความไดเปรยบกวาภมภาคอน
กลาวคอทรพยากรธรรมชาตและสงแวดลอมทสวยงามมภมอากาศทสดชนตลอดป
นอกจากนนทางดานศลปวฒนธรรมอนเกาแกยงมสวนชวยเปนแรงดงดดใหนกทองเทยว
ไดเดนทางเขามาเทยวในพนทมากยงขน
ในอดต ผทประสงคทจะเดนทางมาทองเทยวทวรปาในภาคเหนอสามารถ
เดนทางไปเทยวสถานทใดๆไดอยางอสรเสร เนองจากไมมกฎระเบยบขอบงคบใดๆ
ใหนกทองเทยวเหลานนไดรบทราบตอการปฏบตตวเปนผเทยวทดนกทองเทยวบางคน
บางกลมไดขาดจตสำานก ขาดความรบผดชอบตอการทองเทยวในพนท สงผลให
แหลงทองเทยวนนๆเสอมโทรมทรพยากรธรรมชาตถกทำาลายจากผทองเทยวทงทางตรง
และทางออมนกทองเทยวไมไดรบความปลอดภยทงทางชวตและทรพยสนอนเกดจาก
การเดนทางไปยงพนททอยในเขตอนตรายเชนเขตรอยตอของชายแดนเปนตนดงนน
ในป 2536การทองเทยวแหงประเทศไทยและกรมปาไมจงไดมการจดการประชม
![Page 42: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/42.jpg)
41ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
เพอหามาตรการแกไขปญหาทเกดขน จากการประชมทไดมการกำาหนดใหมพนท
สำาหรบเดนปาในแตละพนทใหเปนทแนนอนและภาครฐสามารถควบคมไดนอกจากนน
ยงไดมการเปดพนทเดนปาตวอยางภาคเหนอขนมาทอำาเภอแมแตง โดยกำาหนดให
พนททวรปาในอ.แมแตง เปนพนทเดนปาตวอยางผประกอบการและนกทองเทยว
จะตองมการจดการนำาเทยวในพนททกำาหนดไวเทานนพนททมการจดการเดนทวรปา
ในภาคเหนอคอจงหวดเชยงใหมจงหวดเชยงรายจงหวดแมฮองสอนจงหวดตาก
จงหวดลำาปางจงหวดลำาพนจงหวดแพร
2. ผประกอบการ
ผประกอบการในทนหมายถงผทมสวนรวมในกระบวนการจดการการใหบรการ
แกนกทองเทยวทวรปาซงประกอบดวย
1. ผประกอบการทเปนผขายทวร จะเปนผดำาเนนการขายโปรแกรมการทองเทยว
การกำาหนดเสนทางการดำาเนนนโยบายทางดานตลาดรวมทงควบคมคณภาพของการ
ใหบรการซงในสวนกลไกและกระบวนการไดบรการจะตองมองคประกอบยอยเขารวม
ดงตอไปน
1.1พนกงานเสนอขายโปรแกรม (Booking) เชนพนกงานขายหนาราน
ฝายเสนอขายโปรแกรมทวรใหกบเอเยนตในตางจงหวดและตางประเทศ
1.2มคคเทศกทวรปา(TrekkingGuide)คอผททำาหนาทนำานกทองเทยวไป
ทองเทยวยงแหลงทองเทยวตางๆรวมทงเปนผใหบรการดแลเอาใจใสนกทองเทยว
ตลอดเวลาของการเดนทาง (ดรายละเอยดมารยาทและจรรยาบรรณของมคคเทศก
ประกอบ)
1.3ลกหาบ(Porter)คอผชวยมคคเทศกในการนำานกทองเทยวเดนทางไปทวร
ปาหนาทหลกคอเปนคนขนเสบยงสมภาระทจะนำาไปประกอบกจกรรมในการใหบรการ
ในแตละกลมเชนทำาหนาทขนอาหารทจะนำาไปหงใหกบนกทองเทยวบางครงลกหาบ
กจะทำาหนาทเปนผชวยมคคเทศกในการใหบรการแขกในเรองการทำาอาหารการจดการ
หาทพกการจดหาเชาแพเชาชางเปนตน
![Page 43: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/43.jpg)
42 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
2. ผประกอบการในพนททวรปา คอกลมชาวบานทอาศยอยในบรเวณท
ทองเทยว ผประกอบการเหลานนจะมอาชพท เกยวของกบการใหบรการแก
นกทองเทยว เชน เจาของผใหบรการบานพกผใหบรการเรองรานอาหารคนผกแพ
รบจางถอแพใหบรการเรอหางยาวเจาของปางชางและควาญชาง
3. นกทองเทยว
นกทองเทยวทวรปา (Trekker) คอกลมนกทองเทยวทนยมการทองเทยว
แบบผจญภยในปาเขาสนใจในธรรมชาตและสถานทแปลกใหม ชอบใหมกจกรรม
โลดโผนตนเตนประกอบในโปรแกรมทวรนกทองเทยวสวนใหญจะอยในอายระหวาง
18-45ปผลการสำารวจสดสวนอายของนกทองเทยวทวรปาเพอประเมนผลทางดานความ
ตองการในเรองตลาดของชมรมทวรปาภาคเหนอในป2541สรปอายของนกทองเทยว
ทใหความสนใจมาทองเทยวแบบเดนปาในเขตภาคเหนอไดดงน
จำานวนนกทองเทยวทนยมเขามาทองเทยวแบบเดนปาอยในชวงระหวาง
อาย18-45ปเปนจำานวนถง77%และในจำานวนนแยกออกเปนนกทองเทยวทมา
จากแถบยโรป เปนสดสวนประมาณ29 เปอรเซนต เอเชยประมาณ23 เปอรเซนต
ออสเตรเลยนวซแลนดประมาณ19เปอรเซนตแถบตะวนออกกลางคดเปนสดสวน
11เปอรเซนตอเมรกาประมาณ10เปอรเซนตแถบอนๆเชนแอฟรกาอเมรกาใต
แปซฟกประมาณ8เปอรเซนต
พฤตกรรมนกทองเทยว
นกทองเทยวชาวตางชาตสวนใหญมาประเทศไทยเพอตองการศกษาวฒนธรรม
ไทยเคยทราบรายละเอยดจากหนงสอแลวตองการมาสมผสดวยตนเองและนกทองเทยว
ยคใหมตองเรยนรการดำาเนนชวตทแตกตางและตองการประสบการณใหมๆ
มคคเทศกจงควรมความรเกยวกบพฤตกรรมของนกทองเทยวแตละชาตไวบาง
เชนชาวอเมรกนเปนชาตทมคาใชจายสงกวาชาตอน มากบบรษททวรทด มความ
สนใจทางดานวฒนธรรมนกทองเทยวชาวออสเตรเลย,นวซแลนดชอบการผจญภย
![Page 44: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/44.jpg)
43ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ชาวอตาลชอบทดลองสงแปลกใหมคอนขางจจชาวฮอลแลนดชอบเดนปาแตไมชอบ
เขาสงชนชาวเยอรมนชอบเดนปาแตไมชอบอากาศรอนเปนตน
การจดการทองเทยวเดนปา
อาจารยพพฒนไชยสรนทรผบกเบกการทองเทยวเดนปาในภาคเหนอไดวเคราะห
การจดการทวรปาขอควรปฏบตและไมควรปฏบตและปญหาของทวรปาไวดงน
การทการทองเทยวเดนปาเปนทนยมและขยายตวออกไปอยางกวางขวางจงม
การจดทวรปาขนหลายรปแบบบางรปแบบเปนรปแบบทดสอดคลองตามนโยบายของ
การทองเทยวแตกมอกหลายรปแบบททำาใหเกดปญหาเปนผลกระทบตอการทองเทยว
และชอเสยงของประเทศทงนเกดจากผทมสวนเกยวของหรอผทประกอบธรกจทวร
ปายงขาดความรความเขาใจในเรองการจดการทองเทยวอยางยงยนและการอนรกษ
ทรพยากรการทองเทยวมงหวงเพอทจะใหมรายไดในเชงการคาเพยงอยางเดยวโดย
ไมคำานงถงความเสยหายทเปนผลตดตามมาภายหลง
จากการสงเกตศกษาและตดตามความเคลอนไหวของธรกจทวรปาทผานมา
รวมกบประสบการณทอาจารยพพฒน ไชยสรนทร ไดสมผสและเรยนรถงพฤตกรรม
และความตองการของนกทองเทยวทวรปา อาจารยไดแบงนกทองเทยวออกเปน
2กลมหลกๆคอ
1. กลมนกทองเทยวทวรปาธรรมดาไดแกนกทองเทยวทมาใชบรการทวรปา
เพอเปนการพกผอนหาความสนกสนานเพลดเพลนกบธรรมชาตและกจกรรมทจดขน
ในระหวางการทองเทยวสวนใหญมกจะเปนนกทองเทยวทเขามาครงแรกและไมเคย
ใชบรการแบบทวรปามากอนนบไดวาเปนกลมใหญของธรกจทวรปา
2. กลมนกทองเทยวทวรปาทมจดมงหมายไดแกกลมนกทองเทยวทเขามาใช
บรการของทวรปาเพอการทศนศกษาคนควาหาขอมลตางๆสำาหรบประกอบความร
และการวจยอางองตางๆ เชนกลมดนกกลมดกลวยไมกลมศกษาชวตความเปนอย
ของชาวเขาเปนตน
![Page 45: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/45.jpg)
44 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ดงนนรปแบบของการจดนำาเทยวแบบทวรปาในปจจบนจงจดแบงออกเปน2รป
แบบใหญๆ เพอทจะอำานวยความสะดวกใหแกนกทองเทยวและเพอเปนการตอบสนอง
ความตองการของนกทองเทยวทเขามาใชบรการดงน
1. รปแบบทมการกำาหนดเสนทาง วนและเวลาเปนรปแบบทผประกอบธรกจ
ทวรปาสวนใหญจดทำาเปนรปแบบทมการกำาหนดเสนทางสถานทวนเวลาทพกแรม
กจกรรมและการบรการตางๆรวมทงคาบรการเปนกำาหนดการตายตวมรายการทวร
ตงแต2วน1คนไปจนถง7วน6คนเปนตนแตละบรษทอาจจะกำาหนดเสนทาง
ขนหลายเสนทางเพอทจะใหนกทองเทยวซงจดอยในกลมนเลอกใชบรการตามใจชอบ
กจกรรมและบรการในระหวางการเดนทางผจดรายการหรอทางบรษทกจะ
สรรหาทรพยากรตางๆทสามารถจดหาในพนททกำาหนดมาประกอบเขากบรายการ
แตละรายการ เชนลองแพการพกคางแรมตามหมบานชาวเขาการกางเตนทในปา
เปนตนทงนเพอสรางความตนเตนสนกสนานความบนเทงใหแกนกทองเทยวและ
เปนการสรางสงดงดดใจใหนกทองเทยวมาเลอกใชบรการของตน
2. รปแบบพเศษ เปนรปแบบของทวรปาทจดขนเฉพาะกจเพอตอบสนองความ
ตองการของนกทองเทยวทวรปาซงจดอยในกลมทมจดมงหมาย เปนทวรทไมมการ
กำาหนดเสนทางพนทหรอกำาหนดวน เวลาตายตวทงนขนอยกบวตถประสงคและ
ความตองการของนกทองเทยวทเขามาใชบรการจะเปนผกำาหนด เชนการทองเทยว
เพอเฝาดนกการสำารวจถำาการศกษาชวตความเปนอยของชาวเขาเปนตนสวนใหญ
ของนกทองเทยวทมาใชบรการในรปแบบพเศษนมกจะเปนพวกนกศกษานกวชาการ
นกวจยฯซงมจำานวนไมมากเหมอนกลมแรก
กจกรรมและการบรการของทวรรปแบบพเศษนนอกเหนอจะจดใหตามความ
ประสงคของนกทองเทยวแลวผจดอาจจะเพมกจกรรมและการบรการอยางเดยวกน
กบรปแบบแรกพวงเขาไปดวย เพอใหนกทองเทยวไดรบความตนเตน เพลดเพลน
ไปในตวเปนการเพมรสชาตอกอยางหนงสำาหรบราคาคาบรการของทวรพเศษนคอนขาง
จะสงกวารปแบบแรกเพราะตองจดเตรยมอยางดและตองใชบคลากรหรอมคคเทศกท
มความรความชำานาญเฉพาะดานจรงๆ
![Page 46: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/46.jpg)
45ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
การจดทวรปา
การจดทวรปาทมคณภาพและสมบรณนนผทมสวนเกยวของในการจดการและ
ทำาธรกจทวรปาจะตองมความรความเขาใจในเรองของทวรปาเปนอยางดโดยตองคำานง
ถงองคประกอบทเกยวของหลายๆดานดงน
1. ความรความเขาใจในเรองทวรปาไดแก
- ความรทวไปในสถานทตงสภาพภมประเทศของพนทภมอากาศเสนทาง
- ขนบธรรมเนยมประเพณวฒนธรรมชวตความเปนอยของชมชนในทองถน
- อนตรายในปาการรกษาความปลอดภยและการการปองกนอนตราย
- กฎหมายและหนวยงานหรอสวนราชการทเกยวของเชนกรมการทองเทยว
ตำารวจทองเทยวกรมอทยานสตวปาและพนธพชกรมปาไมตำารวจตระเวนชายแดนฯลฯ
- การตลาดพฤตกรรมและความตองการของนกทองเทยว
- การอนรกษทรพยากรการทองเทยวทวรปา
2. บคลากร
จะตองเปนผทมความร ความชำานาญและมความเขาใจในเรองทวรปา ไมม
บคลากรใดทจะทำาทวรปาไดดเทาบคคลากรในทองถน
- เจาของผจดการบรษทมใชเพยงแตจะมเงนทนเพยงอยางเดยวจะตองม
ความรเกยวกบทวรปาดวย
- มคคเทศกจะตองมความรมความชำานาญในพนทมบทบาทหนาทความ
รบผดชอบมจรรยาบรรณของการเปนมคคเทศก
- คนแบกของ(ลกหาบ)จะตองซอสตยมความรบผดชอบในหนาท
- คนขบรถจะตองมความชำานาญในการขบขมความรเรองเครองยนตและ
รจกเสนทางและสภาพภมประเทศเปนอยางด
- คนขบเรอหรอคนถอแพตองมความชำานาญรจกสายนำาและการควบคม
พาหนะ
- ควาญชาง เปนผมความชำานาญเรองชาง มความสามารถในการขบขหรอ
ควบคมชางไดจรงๆ
![Page 47: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/47.jpg)
46 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
- พนกงานหรอประชาสมพนธของบรษทจะตองมขอมลรายละเอยดของ
เสนทางกจกรรมและสามารถอธบายใหนกทองเทยวทมาตดตอไดถกตองตามความ
เปนจรง
3. ทนทรพยและอปกรณเครองใชในการทำาทวรปา ไดแกคาใชจาย
- เพอการจดทะเบยนจดตงบรษทตามพระราชบญญตธรกจนำาเทยวและ
มคคเทศกพ.ศ.2551และกฎกระทรวงวาดวยคาธรรมเนยมสำาหรบธรกจนำาเทยวและ
มคคเทศก
- คายานพาหนะเชนรถยนตเรอแพชางฯลฯ
- คาอปกรณเครองใชในการเดนปาเชนเปถงนอนกระตกนำาชชพฯลฯ
- คาใชจายอนๆในการดำาเนนงาน
ขนตอนในการจดนำาเทยวแบบทวรปา
การจดนำาเทยวแบบทวรปาควรจะดำาเนนตามขนตอนดงน
1. การวางแผน
- กำาหนดสถานทหรอแหลงทองเทยว โดยพจารณาถงวตถประสงคของ
การเดนทาง ทรพยากรธรรมชาตเกยวกบการทองเทยวทวรปา อนตรายและ
ความปลอดภยและสงอำานวยความสะดวกในแหลงทองเทยวนนๆ
- กำาหนดระยะวนเดนทาง
- กำาหนดจำานวนคน
- กำาหนดบคลากรผทำางาน
- กำาหนดคาใชจายไดแก คาพาหนะอาหารทพก บคลากร คาประกน
เดนทางและคาใชจายอนๆแลวมาคดเฉลยเปนคาใชจายรายหว
2. การจดโปรแกรมหรอกำาหนดการเดนทาง
- ศกษารายละเอยดของแหลงทองเทยวตางๆทบรรจเขาในโปรแกรมเดนทาง
- ศกษาระยะทางสภาพของเสนทางระหวางแหลงทองเทยวจดตางๆ
![Page 48: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/48.jpg)
47ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
- กำาหนดเสนทางเวลาในการเดนทางเวลาทจะแวะชมสถานทตางๆสถานท
พกคางคน
- กำาหนดพาหนะทใชประกอบในการเดนทางแตละเสนทางทบรรจไวใน
โปรแกรมการเดนทาง
- กำาหนดราคาคาบรการของการนำาเทยวแตละโปรแกรม
3. การตดตอหนวยงานหรอบคคลทมสวนเกยวของและขอความรวมมอ
- กรมอทยานแหงชาตสตวปาและพนธพชสำานกอทยานแหงชาตกรมปาไม
- กรมศลปากร
- ตำารวจทองเทยว,ต.ช.ด.,ตำารวจภธร
- การทองเทยวแหงประเทศไทย
- กำานนผใหญบานหวหนาเผาตางๆ
- บรษทประกนภย
- บรษทหรอเจาของยานพาหนะชางมาเรอแพหรอพาหนะในการเดนทาง
รปแบบอน
- เจาของสถานทพกอาศยหรอโฮมสเตย
4. การจดเตรยมอปกรณเครองใช เครองมอ เอกสารประกอบการนำาเทยว
- อปกรณทจำาเปนเชนเปกระตกนำาถงนอนชชพเตนท
- อปกรณเครองใชในการทำาครว
- อปกรณการใหแสงสวางเชนไฟฉายตะเกยงหรอเทยนไข
- เวชภณฑและเซรม
- แบบพมพและเอกสารขอมลตางๆในการใชประกอบการตดตอกบหนวยงาน
ราชการและหนวยงานทเกยวของ
![Page 49: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/49.jpg)
48 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ธรกจทองเทยวออนไลน ( E-tourism)
เนองจากนกทองเทยวเดนปาสวนใหญคอนกทองเทยวชาวตางชาตพฤตกรรม
ของนกทองเทยวสมยใหมมการหาขอมลและซอขายผานทางอนเทอรเนตเพมขน
อยางมาก ดงนนการตดตอสอสารกบนกทองเทยวทอยหางไกลอยางรวดเรวและ
ประหยดคาใชจายผานทางอนเทอรเนตและเวบไซตจงมความสำาคญมากขนเรอยๆ
ตลาดออนไลนมชอเรยกเปนทางการวาพาณชยอเลกทรอนกส (Electronic
commerce)หรออ-คอมเมรช (E-commerce)ซงหมายถงการทำาธรกรรมผานสอ
อเลกทรอนกส ในทกชองทางทเปนอเลกทรอนกส เชนการซอขายสนคาและบรการ
การโฆษณาผานสออเลกทรอนกส ไมวาจะเปนโทรศพท โทรทศน วทยหรอแมแต
อนเทอรเนต เปนตน โดยมวตถประสงคเพอลดคาใชจายและเพมประสทธภาพของ
องคกร โดยการลดบทบาทองคประกอบทางธรกจเชนทำาเลทตง อาคารประกอบ
การ รวมถงพนกงานขายพนกงานแนะนำาสนคาพนกงานตอนรบลกคา เปนตน
ลดขอจำากดของระยะทางและเวลาลงได
ในแตละชวงเวลานกทองเทยวตองการสารสนเทศเพอการเดนทางแตกตางกน
คอนกทองเทยวคนหาสารสนเทศกอนเดนทางเพอชวยในการตดสนใจหรอวางแผน
การเดนทาง เมอเดนทางถงจดหมายปลายทางตองการสารสนเทศเพอแกปญหาทพบ
ในระหวางการเดนทางหรอคนหาสถานท สงทดงดดความสนใจหลงกลบจากการ
เดนทางนกทองเทยวตองการบอกเลาประสบการณ ใหขอมลปอนกลบ (Feedback)
ขอเสนอแนะและขอรองเรยนดงนนการออกแบบเวบไซตทประสบความสำาเรจคอ
การตอบสนองความคาดหวงและความตองการของลกคาทกระยะอตสาหกรรม
ทองเทยวเปนอตสาหกรรมทมการแขงขนสงมาก เมอองคกร หนวยงานตางๆ
ใชอนเทอรเนตเปนชองทางในการจดจำาหนายการประชาสมพนธการแขงขนดานการ
สรางความสมบรณของการนำาเสนอสารสนเทศและการออกแบบใหเวบไซตมรปลกษณ
(Appearance)สวยงามจงเปนสงสำาคญทจะนำามาสการขาย เพราะสนคาบรการทอง
เทยวเปนสนคาทอาศยสารสนเทศเปนองคประกอบหลกนอกเหนอจากตวสนคาและ
การใหบรการทางกายภาพการเปรยบเทยบรปลกษณของเวบไซต (Appearance)
![Page 50: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/50.jpg)
49ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
สามารถแบงออกไดหลายมตเชนความสวยงามความสมบรณของเนอหาสารสนเทศ
ความทนสมยการเขาถงและใชงานงายเปนตน
เอกศกด ปรชา (http://www.u-catalog.com/catalog.php?idp=99)กลาววา
วธการทำาการตลาดบนโลกออนไลน เปนสงใหมและทาทายนกการตลาดการใชสอ
อเลกทรอนกสเปนเครองมอทางการตลาดสามารถชวยใหผขายประหยดคาใชจาย
อกทงยงชวยการขายไดตลอด24ชวโมงผานทางอนเทอรเนตดงนนผขายจะตอง
ศกษาเรองของสนคาชองทางการประชาสมพนธ ตลอดจนกำาหนดกลมเปาหมายให
ชดเจนเพอใหการจดกจกรรมทางการตลาดออนไลนนนกอใหเกดความประหยดและ
มประสทธภาพสงสดชองทางการตลาดออนไลนหรอe-Marketingมองคประกอบของ
การตลาดออนไลนประกอบดวย6Pดงน
องคประกอบท1ผลตภณฑ(Product)ผขายควรจะวเคราะหสนคาใหมรปแบบ
การใชประโยชนของสนคาทตรงกบความตองการของลกคาและกลมเปาหมาย
องคประกอบท2ราคา(Price)ผขายควรเนนการตงราคาใหเหมาะสมกบคณภาพ
ของสนคาโดยราคาทตงนนควรเปนราคารวมตนทนคาขนสง
องคประกอบท 3ชองทางการจดจำาหนาย (Place)ชองทางการจดจำาหนาย
ทางอนเทอรเนตอาจจะเทยบเคยงไดกบการมเวบไซตทมชอทจดจำางายชอเวบไซต
อาจจะเรยกวาโดเมนเนม(DomainName)เชนU-CATALOG.COMเปนตนชอโดเมนเนม
จงเปรยบเสมอนยหอสนคาการจดทะเบยนโดเมนเนมจงควรเลอกชอทจดจำาและ
นกถงไดงายโดยอาจตงชอใหพองกบสนคาหรอบรการนนๆเปนตน
องคประกอบท 4การสงเสรมการขาย (Promotion) เปนสงจำาเปนเชนเดยว
กบการคาในชองทางปกต โดยรปแบบมตงแตการใหสวนลดพเศษการใหสนคาแถม
โดยอาจจะใหลกคารบรดวยการสงเสรมการขายดวยการประชาสมพนธผานทางสอปกต
เชนหนงสอพมพนตยสารวทย โทรทศน ใหลกคาเขามาเลอกสนคาทเวบไซตหรอ
อาจจะโฆษณาอกรปแบบหนงทเรยกวาปายโฆษณาบนเวบไซต(BannerAdvertising)
ซงมลกษณะคลายสอสงพมพแตจะแสดงบนเวบไซตอน โดยอาจจะสงของแถมหรอ
คปองสวนลดไปพรอมกบสนคาจะทำาใหลกคาเกดความประทบใจและกลบมาซอซำา
![Page 51: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/51.jpg)
50 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
หรอบอกตอเพอนฝงใหเขามาใชบรการรานคาออนไลนของผขายจนอาจเกดเปน
การตลาดแบบปากตอปากอกดวย
องคประกอบท 5การใหบรการแบบเจาะจง (Personalization) ระบบเวบไซต
ผประกอบธรกจออนไลนสามารถเกบขอมลของลกคาแตละคนไดและสามารถใหบรการ
แบบเจาะจงกบลกคาแตละรายไดซงสามารถเกบขอมลการซอสนคาของลกคาทกราย
มาวเคราะหหาความสมพนธในการซอสนคา รวมทงการเสนอขายสนคาแบบตางๆ
ใหกบลกคาผานทางโทรศพทดวยระบบTelemarketingไดดวย
องคประกอบท 6การรกษาความเปนสวนตว (Privacy)ผขายหามเผยแพร
ขอมลตางๆของลกคาเชนชอ-สกลทอยและหมายเลขบตรเครดตเปนตน
สวนวธการพฒนาเวบไซดม 3 วธคอพฒนาโดยคนในองคกร (In-house)
จางบรษทหรอนกพฒนาจากภายนอกตามความตองการ(Outsource)และวธใชบรการ
เวบไซตสำาเรจรป(Template+CMS)
ความสำาคญของการทำาตลาด ออนไลน (E-commerce Marketing)
“บรษทหรอองคกรใดไมมเวบไซตจะขาดโอกาสทางการตลาดมาก”คณอาแป
อามอมคคเทศกเดนปาเจาของรางวลกนรของททท.เปนผหนงทประสบความสำาเรจ
ในการทำาตลาดทองเทยวออนไลน ไดแลกเปลยนความรและประสบการณของตนเอง
กบเพอนรวมอาชพไวดงน
จดเรมตนของการตลาดออนไลนของอาแปคอเมอ10กวาปกอนทำาการหาตลาด
โดยการแจกแผนพบไปเรอยๆจนวนหนงมนกทองเทยวชาวอเมรกนคนหนงแนะนำาให
ทำาการตลาดออนไลนผานระบบอนเทอรเนตเพราะขอมลตางๆทลงในเวบไซตจะชวย
หาลกคาใหอาแปตลอด24ชวโมงโดยทอาแปไมตองไปตระเวนแจกแผนพบเลยชาวตางชาต
คนนนนนไดชวยสมครe-mailใหและเรมมกลมลกคาใหความสนใจมากขนอาแปเหนวา
เขาทาดกเลยเรยนการเขยนเวบไซตและมเวบซงเปนทรจกกนดนนคอwww.akhahill.com
ซงเกดขนจากฝมอของอาแปเองและใชตดตอธรกจมาจนกระทงทกวนน
![Page 52: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/52.jpg)
51ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ผลพวงของการทำาเวบไซตออนไลนทำาใหบรษทจากประเทศองกฤษตดตอ
พานกเรยนแลกเปลยนวฒนธรรมเขามาทำากจกรรมทอาขาฮลลปละสรอยกวาคน
สรางรายไดใหประเทศไทยปละรอยกวาลานบาทซงนบวาเปนโอกาสทดทเกดขนจาก
การทำาตลาดออนไลน
ขอดของออนไลน หาลกคาไดตลอด24ชวโมงและทวโลก
ขอเสย อาแปมองวาไมมขอเสย แตอาจมบางทเขาไมถงลกคา
อาจใหขอมลทคลาดเคลอนจากความเปนจรงไปบาง
เทคนคของอาแปคอการเกบเงนมดจำากอนรวมถงการ
จายเงนออนไลน เหนวาหากมการจายเงนผานระบบ
ออนไลนจะถกหกเขาระบบของธนาคารรอยละ1.5ซงปกต
จะตองเกบรอยละ50ของคาใชจายทงหมด
นอกจากนอาแปยงเปนเวบมาสเตอรสงเสรมใหมการซอขายหองพกและทวร
ผานระบบของตนและหกเปอรเซนตซงตอนนมอยสองรอยกวาเวบไซดและมโครงการ
จะขยายไปสเชยงใหม,พะเยาและขยายไปใหทว77จงหวด
มคคเทศกทวรปา (TREKKING GUIDE)
คำาวา“มคคเทศก”หมายถง“ผนำาทาง”หรอ“ผชทาง”ซงตรงกบคำาวาTOURGUIDE
หรอทเรยกยอๆวาGUIDE
มคคเทศก เปนองคประกอบทสำาคญยงของการทองเทยวนกทองเทยวจะได
รบความรความสนกสนานเพลดเพลนและมความประทบใจในระหวางการเดนทาง
นนขนอยกบบทบาทหนาทความรบผดชอบมารยาทและจรรยาบรรณของมคคเทศก
ถงแมวารายการนำาเทยวแตละรายการจะมการจดเตรยมหรอวางแผนไวแลวอยางดแลว
กตามแตถามคคเทศกทนำาเทยวไมไดมบทบาทมความรบผดชอบและประพฤตในสงท
ไมถกตองแลวจะทำาใหนกทองเทยวตองผดหวงไมความประทบใจเกดความเบอหนาย
ซงจะเกดผลเสยหายอนๆตามมาภายหลง
![Page 53: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/53.jpg)
52 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ทวรปา เปนทวรในรปแบบของการผจญภยทมแนวโนมหรออตราการเสยงภย
สงกวาทวรธรรมดาทวไป ดงนนมคคเทศกทวรปานอกจากจะมบทบาทเหมอนกบ
มคคเทศกทวไปแลวยงจะตองเพมความรบผดชอบความระมดระวงการดแลเอาใจ
ใสในตวนกทองเทยวมากยงกวาทวรรปแบบอนเพราะการเดนทางในปานนอนตราย
อาจจะเกดขนไดทกขณะถาขาดความรอบคอบและระมดระวง
ความสำาคญของการประพฤตปฏบตตามหนาทและจรรยาบรรณของมคคเทศก
อาจจะกลาวโดยกำาหนดหวขอตามลำาดบคอบทบาทของมคคเทศกทวรปาหนาทของ
มคคเทศกทวรปาความรบผดชอบของมคคเทศกทวรปาการปฏบตของมคคเทศกทวร
ปามรรยาทของมคคเทศกทวรปาและจรรยาบรรณของมคคเทศกทวรปา
1. บทบาทของมคคเทศกทวรปา
“มการเปรยบเปรยกนวาการเปนมคคเทศกทวรปาหนาทความรบผดชอบพอๆกบ
การเปนกปตนขบเครองบน” กลาวคอ การเปนมคคเทศกทวรปานอกจากจะใช
ความชำานาญตอการทำางานอยางมากแลวจะตองเปนผมปฏภาณไหวพรบเปนเลศ
ตองสามารถแกไขปญหาเฉพาะหนาไดทกสถานการณเพราะการนำานกทองเทยวเขาไป
ในพนทในปาลกหางไกลจากการตดตอสอสารอกทงการเดนทางยากลำาบากการเกด
เหตฉกเฉนหรอเหตการณใดๆกตามมคคเทศกจะตองแกวกฤตปญหานนใหทนทวงท
ดวยสตปญญาของตนเองและสามารถนำากลมนกทองเทยวเดนทางกลบโดยสวสดภาพ
บทบาทของมคคเทศกทวรปาทตองแสดงออกในการนำาเทยวคลายคลงกบบทบาท
ของมคคเทศกทวไปจะผดแผกแตกตางกนอยตรงทวาสถานททจะตองแสดงบทบาท
ของมคคเทศกทวรปาสวนใหญจะเปนสถานทในปาในเขาบทบาททจะตองแสดงคอ
1.1 บทบาทการเปนผนำา
เนองจากการเดนทางทองเทยวทวรปาเปนการเดนทางทคอนขางจะเสยงอนตราย
รอบขางจากสตวปาจากธรรมชาตเชนการตกหนาผาอนตรายจากการลองแพการเดนทาง
รกลำาเขาไปในเขตพนทรอยตอชายแดนดงนนการเดนทางทวรปาจำาเปนตองมผนำาทม
ความรความชำานาญตอเสนทางและสามารถสอสารกบนกทองเทยวไดเปนอยางดและ
นกทองเทยวจะตองใหการเชอถอรบฟงและปฏบตตามคำาแนะนำาในชวงระหวางการเดนทาง
![Page 54: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/54.jpg)
53ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
1.2 บทบาทการเปนคร
การทองเทยวใดๆกตามนอกเหนอจากทนกทองเทยวไดสนกสนานเพลดเพลน
ตอสถานททไดพบเหนตามเสนทางในโปรแกรมใหความรความเขาใจแกนกทองเทยว
อยางละเอยดทงในเรองของธรรมชาตพชพรรณเรองของสตวปาวฒนธรรมชาวเขา
มคคเทศกจะตองมขอมลทถกตองและชดเจนอกทงจะตองสามารถตอบขอซกถามของ
นกทองเทยวไดเปนอยางดดงนนผทเปนมคคเทศกจะตองมความรในดานวชาการทวไป
โดยเฉพาะอยางยงในเนอหาสาระของพนทหรอแหลงทองเทยวทตนเองนำาไปเทยว
มความรความเขาใจในดานภาษาตางประเทศสามารถทจะอธบายถายทอดความรหรอ
ตอบขอซกถามตางๆของนกทองเทยวในกรณทเปนนกทองเทยวตางชาตได
1.3 บทบาทของนกการทต
เปนททราบกนดวาการเปนมคคเทศกทวรปานนมคคเทศกจะมความใกลชด
คลกคลกบกลมนกทองเทยวของตนเปนพเศษอนเนองมาจากโปรแกรมทตองไปบก
ปาฝาดงนอนคางคนในหมบานชาวเขามกจกรรมดวยกนตลอดชวงเวลาเดนทาง
นกทองเทยวทวรปามการรวมกลมกนเดนทางอยางนอย6คนขนไปบางกลมมากกวา
10คนกรปทวรบางกลมมนกทองเทยวมาจากตางสถานทตางชาตตางภาษาและ
ตางวฒนธรรมเมอกลมคนเหลานมาอยรวมกนบางครงอาจกอใหเกดปญหาเนองจาก
มาจากความตองการทแตกตางกน มคคเทศกจะตองใชหลกการทตในการดแล
นกทองเทยวของตนจะตองพยายามสรางความเขาใจทดในระหวางกลม ใชหลกการ
ประนประนอมจดกจกรรมในเชงสรางสรรคหลกเลยงการพดถงเรองความแตกตาง
ระหวางเชอชาตศาสนาภาษาและการเมองระหวางประเทศไมพาดพงดถกเหยยดหยาม
หรอใชคำาพดทไมเหมาะสมอนจะเปนชนวนไปสความขดแยงดงนนมคคเทศกทวรปา
จะตองสรางความรความเขาใจและสรางภาพพจนอนดงามใหนกทองเทยวไดเขาใจถง
สถาบนตางๆของชาตขนบธรรมเนยมประเพณและวถชวตความเปนอยของชมชน
ตลอดจนสงแวดลอมในทองถนแตไมควรโออวดยกยองเกนความเปนจรง
![Page 55: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/55.jpg)
54 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
1.4 บทบาทนกแสดง
ในการเดนทางทวรปาทกครงสงทจะขาดไมไดคอกจกรรมการสรางความบนเทง
ระหวางการเดนทางทงนเนองมาจากการทองเทยวทวรปามเวลาทจะจดกจกรรม
ถาไมมการจดกจกรรมเสรมชวงเวลาวางทำาใหนกทองเทยวเกดการเบอขาดความสนใจ
ในโปรแกรมดงนนมคคเทศกจะตองจดหากจกรรมมาสรางความบนเทงแกนกทองเทยว
เชนมการละเลนมกจกรรมรวมกบชาวเขาการเลนเกมแขงขนตางๆการรองเพลง
เลาเรองนทาน เรองสนกขำาขน (ทไมหยาบโลน) มคคเทศกจะตองเปนผนำาใน
กจกรรมตางๆ เหลาน จงเปนสงจำาเปนทมคคเทศกทวรปาจะตองขวนขวายเรยนร
และมความสามารถในเรองนนทนาการเหลานดวยทงนการจดกจกรรมใดๆจะตองอยใน
ขอบเขตบนพนฐานของความพอดและถกตอง
1.5 บทบาทของนกจตวทยา
การเปนมคคเทศกกจะตองเปนผทมความละเอยดออนรจกการสงเกตจะตอง
พยายามเรยนรความตองการของนกทองเทยวมคคเทศกทวรปาจะตองรจกสงเกต
ปฏกรยาและการแสดงออกซงอารมณของนกทองเทยวรวานกทองเทยวมความสนใจ
หรอมความตองการในสงไหนมากนอยเพยงใดมความพรอมหรอพอใจในการรบร
ในเรองราวหรอกจกรรมทมคคเทศกเสนอใหหรอไมหรอสนใจสงอนๆมากกวาสงท
มคคเทศกนำาเสนอกตองปรบปรงทนท
2. หนาทของมคคเทศกทวรปา
2.1 หนาทการใหบรการการเปนมคคเทศกทวรปาจะตองมความพรอมใน
เรองการใหบรการแกนกทองเทยวคอยดแลเอาใจใสใหคำาแนะนำาแกนกทองเทยวตงแต
เรมออกเดนทางไมวาจะเปนเรองยานพาหนะการเดนทางการจดเตรยมอาหารเครองดม
การนำานกทองเทยวเขาแวะชมสถานทตางๆจดสถานทพกแรมมคคเทศกจะตอง
รบผดชอบตอหนาททตวเองไดรบมอบหมายและสรางความประทบใจแกลกคา
ตอการใหบรการทครบถวน
![Page 56: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/56.jpg)
55ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
2.2 หนาทในการใหความรความเขาใจแกนกทองเทยว ในระหวางการจด
กจกรรมการเดนทางมคคเทศกจะตองอธบายใหความรรายละเอยดตอสถานทตางๆ
ทพานกทองเทยวและชม โดยจะตองมการใหคำาอธบายเปนระยะทกอยางตอเนอง
และสอดคลองกบสถานทจะตองทำาความเขาใจกบนกทองเทยวใหชดเจนในเรองการ
ปฏบตตวในระหวางเดนทางรวมทงระหวางการพกคางแรมทหมบานชาวเขา
นกทองเทยวจะตองรบทราบถงวฒนธรรมความเปนอยความเชอของชนเผาไดอยาง
เขาใจกอนทงนเพอการปฏบตตนทถกตองของนกทองเทยว การไปพกในหมบาน
ควรบอกใหนกทองเทยวทำาตวใหเหมอนชาวบาน ไมแสดงอาการรงเกยจถาเหนวา
บานสกปรก ชาวเขาเผามเซอรและเผาอาขาหามหญง-ชายนอนดวยกนในบาน
หากชาวเขาใหยมชดเครองแตงกายหรอแตงชดมาใหนกทองเทยวถายรปควรใหทป
ชาวบานบางเปนคาตอบแทนนำาใจ
2.3 หนาทในการปองกนดแลรกษาความปลอดภยในชวตและทรพยสนของ
นกทองเทยวในการทวรปามคคเทศกจะตองคำานงถงความปลอดภยเปนหลกเนองจาก
โปรแกรมการเดนทางทองเทยวในปาบางสวนบางพนทจะตองมความระมดระวง
เปนพเศษเพราะกจกรรมทวรปาบางกจกรรมมความเสยง เชนการลองแกงลองแพ
การเดนในปาทบทตองระมดระวงเรองสตวเลอยคลานสตวปามคคเทศกจะตองคอย
ดแลควบคมใหคำาแนะนำาแกนกทองเทยวตลอดเสนทางการเดนทางทงนเพอเปนการ
ปองกนอนตรายใดๆทจะเกดขนแกชวตและทรพยสนของนกทองเทยว
2.4 หนาทในการพทกษรกษาแหลงทองเทยวใหคงอยในสภาพทยงยน
ในการทำากจกรรมโปรแกรมทวรปาภเขาธรรมชาตสงแวดลอมไดถกนำามาเปนสนคา
เปนสอลอและเปนสวนประกอบสำาคญในการทำาธรกจทองเทยว ในพนทใดๆกตาม
ถากลมผทองเทยวขาดจตสำานกและใหความสำาคญดแลพนทนนๆนอยจะทำาให
แหลงทองเทยวเหลานนเกดสภาพเสอมโทรมเกดความเสยหายเสยความงดงาม
ทางธรรมชาตไปอยางรวดเรว ดงนนหนาทของมคคเทศกจะตองเปนตวอยางทด
แกนกทองเทยวในการปฏบตตวทองเทยวในแตละพนทอยางมความระมดระวงและ
มความรบผดชอบชวยปองกนมใหธรรมชาตและสงแวดลอมถกทำาลายโดยมคคเทศก
![Page 57: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/57.jpg)
56 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
จะตองมความกระตอรอรนเปนหวงเปนใยตอแหลงทองเทยวอยางจรงใจ จะตอง
ปฏบตตวเปนแบบอยางเชนไมทงขยะเรยราดไมหกโคนหรอทำาลายตนไมไมหยบฉวย
เอาทรพยากรธรรมชาตจากแหลงทองเทยวนำาตดตวมา ไมดถกเหยยดหยาม
วถชวตการมวฒนธรรมความเชอของคนในทองถนเปนตน
3. ความรบผดชอบของมคคเทศกทวรปา
ความรบผดชอบของมคคเทศกไดแกความรบผดชอบในงานทไดรบมอบหมาย
การตรงตอเวลานำาเทยวใหครบตามรายการนำาเทยวพยายามทำาใหนกทองเทยวพอใจ
เกดความประทบใจมความซอสตย รจกเสยสละแบงปนนำาใจความรประสบการณ
ดแลและปองกนไมใหเกดขอผดพลาดเรองราวเสยหายอบตเหตหรอการพลดหลงทาง
ของนกทองเทยวดแลและปองกนความปลอดภยในชวตและทรพยสนของนกทองเทยว
ดแลและระมดระวงนกทองเทยวทมกลมสงของและนำาสงของทนกทองเทยวลมสงคน
กลบใหเจาของแนะนำาตกเตอนหรอหามปรามนกทองเทยวในกรณทนกทองเทยวกระทำา
ใหสงทไมบงควรซงขดตอกฎหมายขนบธรรมเนยมประเพณของชาตและ/หรอความ
เชอของชมชนทองถนรวมถงการไมกระทำาการใดๆใหเปนทเสอมเสยหรอเสยหาย
ทงสวนตวและสวนรวมทขดตอจรรยาบรรณแหงมคคเทศกทวรปา
4. การปฏบตของมคคเทศกทวรปา
ขอควรปฏบตของมคคเทศกในการนำาเทยวแบงออกเปนกอนการออกปฏบตงาน
ระหวางปฏบตงานหลงการปฏบตงานคอ
4.1 กอนการปฏบตงาน
มคคเทศกทวรปาจะตองเตรยมตวใหพรอมกอนการออกปฏบตงานดงน
1.จะตองศกษางานทไดรบมอบหมาย ไดแก รายละเอยดโปรแกรมกจกรรม
เสนทางทจะนำานกทองเทยวไปเดนทางใหเขาใจอยางถองแทและชดเจนกอน
การเดนทางรายละเอยดของรายการนำาเทยววนเวลาการเดนทางจำานวนนกทองเทยว
รายชอประวต(เปนใครมาจากไหนจดประสงคของการมาเทยวศาสนา)
![Page 58: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/58.jpg)
57ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
2.การวางแผนการทำางานและกำาหนดงานไดแก
-กำาหนดสถานทหรอแหลงทองเทยวตามรายการ
-ศกษารายละเอยดของสถานททพกอาศยและแหลงทองเทยว
-กำาหนดเสนทางวนเวลาทใชในการเดนทาง
-ศกษาสภาพเสนทางระยะทาง
-กำาหนดยานพาหนะทจะตองใชประกอบในรายการนำาเทยว
- กำาหนดบคลากรทมความสามารถเฉพาะประกอบรายการนำาเทยว เชน
คนแบกของคนรถคนขบเรอถอแพหรอควาญชาง
-มาตรการในการปองกนและรกษาความปลอดภยในชวตและทรพยสนของ
นกทองเทยว
-งบประมาณคาใชจายตางๆในระหวางเดนทางคาพาหนะอาหารเครองดม
คาทพกอาศยคาบคลากรคาประกนอบตเหตและคาใชจายอนๆ
-หนวยงานทเกยวของทจะตองตดตอขอความรวมมอเชนตำารวจทองเทยว
กองอทยานกรมปาไมบรษทประกนภยเปนตน
3.จดเตรยมอปกรณตางๆ ทจะใชสำาหรบการเดนทางใหครบถวนเชนถงนอน
อปกรณชชพอปกรณปฐมพยาบาลเสอกนฝนเปนตน
4.จดเตรยมยานพาหนะไวลวงหนาตรวจตราดความพรอมความเรยบรอยของ
ยานพาหนะทจะใชเดนทางวาสะอาดมความปลอดภยเพยงพอหรอไม
5.จดการนดพบ(Meeting)กบนกทองเทยวในแตละรายกอนจะออกเดนทาง
อยางนอย1วน (ถาเปนไปได) เพอการรจกและแนะนำาตวทำาความเขาใจในเรอง
โปรแกรมและแนะนำาการปฏบตตวทถกตองแกนกทองเทยวกอนการเดนทางโดยชแจง
รายละเอยดของโปรแกรมนำาเทยวสถานทกจกรรมตางๆตลอดจนแนะนำาวธปฏบตตน
ของนกทองเทยวในระหวางการเดนทางในสถานทจะเขาไปเทยวหรอพกอาศยใหกบ
นกทองเทยวไดทราบไดซกถามขอของใจและทำาความเขาใจโดยละเอยดแนะนำาให
นกทองเทยวไดจดเตรยมเครองมอเครองใชทจำาเปนในการเดนทางสอบถามรวบรวม
ขอมลสวนตวของนกทองเทยวเพอใชในการทำารายงานตอหนวยงานทเกยวของ เชน
![Page 59: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/59.jpg)
58 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ตำารวจทองเทยวบรษทประกนภยเปนตน
6.จดเตรยมอาหารแหงอาหารสดเพอทจะนำาไปใหบรการแกนกทองเทยวโดย
คำานวณใหเพยงพอกบจำานวนของนกทองเทยวในแตละกลม
7.จดรวบรวมรายชอนกทองเทยวใหตรงกบพาสปอรตของผเดนทางทองเทยว
บนทกขอมลกรอกลงในแบบฟอรมการลงทะเบยนเพอเตรยมทจะนำาไปลงทะเบยนท
ตำารวจทองเทยวในแตละพนททกำาหนด
4.2 ระหวางการปฏบตงาน
ระหวางการเดนทางมคคเทศกทวรปาจะตองทำาหนาทใหความรตางๆตลอด
จนตอบขอซกถามใหแกนกทองเทยว ใหบรการความสะดวกสบายและดแลความ
ปลอดภยและสรางกจกรรมและความบนเทง
1.มคคเทศกจะตองเตรยมตวเองใหพรอมกอนการออกเดนทางอยางนอย30นาท
ตรวจความเรยบรอยของอปกรณทกอยางทจะนำาไปใหบรการ เชคสงของทกชน
กอนออกเดนทาง
2. เดนทางไปรบนกทองเทยวตามจดทไดรบมอบหมายใหตรงเวลา
3.เมอรบนกทองเทยวเสรจแลวตรวจดวารบนกทองเทยวครบถวนตรงตาม
จำานวนและรายชอทไดรบมอบหมายมาหรอไม
4.เมอตรวจดรายชอจำานวนนกทองเทยววาครบถวนถกตองแลวใหกลาวตอนรบ
นกทองเทยวพรอมทงอธบายทบทวนโปรแกรมการเดนทางใหนกทองเทยวทกคน
ไดรบทราบพรอมกนอกครง
5. นำานกทองเทยวไปลงทะเบยนยงจดลงทะเบยนการเดนทางทสำานกงานตำารวจ
ทองเทยว
6. ในระหวางการเดนทางคอยดแลเอาใจใสนกทองเทยวทกคนอยางเสมอภาคกน
เมอนกทองเทยวคนใดมอาการเจบปวยเชนอาการเมารถหรอประสบอบตเหตระหวาง
การเดนทางมคคเทศกจะตองใชวจารณญาณในการแกไขปญหาถานกทองเทยวมอาการ
บาดเจบหรอปวยหนกตองชวยเหลอทนท
![Page 60: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/60.jpg)
59ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
7.เมอเกดเหตการณใดๆกตามในระหวางเดนทางมคคเทศกจะตองชแจงให
นกทองเทยวไดทราบไดเขาใจตอสงทเกดขนดงนเพอปองกนการหวาดกลวสบสนและ
การเขาใจผดของนกทองเทยวอยางเชนกรณการตงดานตรวจคนจากเจาหนาทตำารวจ
เปนตน
8.ในการทำากจกรรมในระหวางทวรเชนการขชางลองแพมคคเทศกจะตอง
อธบายแนะนำาการปฏบตตวทถกวธใหกบนกทองเทยวเชนหามสบบหรขณะนงอยบน
หลงชางเพราะสะเกดจากไฟบหรอาจจะปลวไปตกใสชางทำาใหชางตกใจวงหนทำาใหเกด
อนตรายแกผขชางแนะนำาใหสวมเสอชชพทกครงทโดยสารในแพไมไผหามลกขนยน
บนแพขณะทแพแลนผานแกงเปนตน
9. อธบายการปฏบตตวทถกตองกบกาลเทศะแกนกทองเทยวในขณะท
นกทองเทยวอาศยอยในหมบานชาวเขาโดยมคคเทศกเองจะตองทำาตวเปนตวอยาง
โดยใหความเคารพและใหความสำาคญแกเจาของทองถนอกทงอธบายใหนกทองเทยว
ไดเขาใจถงวฒนธรรมทองถนทถกตอง
10.การทำาอาหารบรการแกนกทองเทยวมคคเทศกจะตองคำานงถงเรองสข
พลานามย ความสะอาดปลอดภย รายการอาหารจะตองใหเหมาะสมกบนกทอง
เทยวทงนเนองจากอาหารบางชนดทเปนอนตรายเชน เหดและผกบางชนดในปาควร
หลกเลยงในการปรงใหนกทองเทยวไดรบประทาน เพราะอาจจะทำาใหนกทองเทยว
ปวยจนถงขนรายแรงถงชวตไดภาชนะในการหงอาหารใสอาหารเชนถวยชอนชาม
จะตองสะอาดอยเสมอ
11.ใหเกยรตและเคารพตอเจาของสถานทและคนในทองถนการนำานกทองเทยว
เดนทางขนไปทองเทยวตามโปรแกรมเดนปาจะตองมโปรแกรมพกคางแรมทหมบาน
ชาวเขาและสวนใหญบานพกจะพกอาศยในบานเรอนของชาวเขาในลกษณะHomeStay
ดงนนมคคเทศกจะตองใหความสำาคญและใหเกยรตตอเจาของสถานท ทำาตวเปน
ตวอยางทแกนกทองเทยวโดยการเปนแขกทดพรอมทงอธบายใหนกทองเทยวไดเขาใจ
ถงวถชวตทถกตองใหแกนกทองเทยวเพอเปนการปฏบตตวใหเหมาะสมในระหวาง
พกคางคน
![Page 61: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/61.jpg)
60 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
4.3 หลงการปฏบตงาน
ควรจะทำาการซกถามประเมนผลของการเดนทางจากนกทองเทยวเพอเปนขอมล
ในการทจะปรบปรงรายการและการทำางานครงตอไป
1.เมอเสรจจากการปฏบตงานกลาวเตอนนกทองเทยวเมอลงจากรถใหตรวจตรา
สงของสมภาระของตวเองใหครบถวน
2. สงแบบสอบถาม(Questionnaire)ใหนกทองเทยวไดแสดงความคดเหนและ
ชวยประเมนผลการใหบรการจากนกทองเทยว(ในกรณทมแบบสอบถาม)
3. สงนกทองเทยวกลบทพกใหถงจดหมายปลายทางทกคน เพอเปนการสราง
ความตอเนองและสมพนธอนดระหวางนกทองเทยวกบมคคเทศกทวรปาขอบคณและ
มอบของทระลกเลกๆนอยๆเพอสรางความทรงจำาทด(ถาม)
4.เมอนกทองเทยวลงจากรถใหตรวจดสงของทอาจจะตกคางบนรถถาหากพบวา
นกทองเทยวลมของไวบนรถใหรบแจงบรษทเพอนำาสงกลบคนแกนกทองเทยวทนท
5. รายงานผลการปฏบตงานแกตนสงกดถามแบบสอบถามสงแบบสอบถามไป
ยงฝายประเมนผลของทางบรษท
อปกรณจำาเปนสำาหรบการเดนปา
1.เสอผาเครองนงหมทมความเหมาะสมกบสภาพอากาศในแตละพนทการ
จดเตรยมไดเตรยมไปพอดรองเทาจะตองใสเทาไดพอดเพราะรองเทามความสำาคญ
ตอการเดนปามาก
2.กระเปา/เปเดนทางตองมขนาดกะทดรดแขงแรง
3. ไฟฉายเปนสงจำาเปนมากในการเดนปาเนองจากในเสนทางเดนปายงไมม
ระบบสาธารณปโภคททนสมยเชนไฟฟาไฟฉายจงมความจำาเปนตองใชในตอนกลางคน
4. อปกรณของใชสวนตวทจำาเปน เชนสบ ยาสฟนยารกษาโรคประจำาตว
เปนตน
5. อปกรณสำาหรบปองกนความปลอดภยเชนเสอชชพเชอกเปนตน
6. ชดปฐมพยาบาลเบองตน
![Page 62: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/62.jpg)
61ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
7.เตนททพกพรอมถงนอนในกรณมไดพกแรมในหมบาน
8.อปกรณปรงอาหารหงตมเชนมดกระทะไมขดไฟ
9.อาหารสดอาหารกระปอง
5. มารยาทของมคคเทศกทวรปา
งานของมคคเทศกในการทำางานทวรปาในการบรการนกทองเทยวคอจะตองพบกบ
นกทองเทยวซงมความแตกตางกนในเรองเชอชาตศาสนาฐานะและความเปนอย
ในการพบปะกนหรอในขณะทอยดวยกนถงแมวาจะเปนระยะเวลาอนสนกตาม
มารยาทหรอกรยาทแสดงออกมานนเปนสงสำาคญยงในการอยรวมกนตลอดระยะเวลา
เดนทางมารยาทในการแสดงออกของแตละชาตนนยอมแตกตางกนบางอยาง
ทเรายดถอเปนแบบแผนวาเปนสงทดกลบตรงกนขามกบชาตอนและบางสงทตางชาต
ถอวาเปนสงดกลบกลายเปนเรองหยาบคายสำาหรบเรายกตวอยางเชนการกนอาหาร
ของคนญปนถากนอาหารมเสยงดงซดซาดถอกนวาอาหารนนมรสชาตอรอยเปนการ
ใหเกยรตหรอชมเชยเจาของบานหรอคนทปรงอาหารตรงกนขามกบคนไทยทถอวา
มมมามและถาเผอญเราไปบานเขาและเขาจดทำาอาหารเลยงเราถาเรากนชาๆคอยๆ
ไมม เสยงดง เจาของบานเขาจะเขาใจวาฝมอในการปรงอาหารนนไมอรอย
ไมถกใจหรอมรสชาตสำาหรบเราเลยผดฝรงชอบใชเทาชโนนชนแทนใชมอซงเขาไมถอ
แตสำาหรบเราถอเปนเรองหยาบคายการบวนขากหรอถยนำาลายคนจนหรอคนไทย
ไมคอยจะถอเทาไหรนกแตฝรงชาวตางประเทศถอกนมาก
ดงนน จำาเปนอยางยงทมคคเทศกจะตองศกษาเรยนรถงมารยาทและ
การแสดงออกของนกทองเทยวชาตตางๆ เพอเปนแนวทางในการทจะปรบตวในการ
ใชมารยาทของเราใหเขากนกบมารยาทของเขาไดตลอดระยะเวลาททำาหนาทของ
มคคเทศกและการทจะปฏบตใหเกดเปนผลดทงสองฝายนนยอมขนอยทปฏภาณหรอ
ไหวพรบของตวมคคเทศกเอง
![Page 63: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/63.jpg)
62 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ผศ.นนทนาปกปองไดกลาวถงมารยาททมคคเทศกควรรคอ
1.มารยาทการตอนรบการทกทายและการเรยกชอ
การเรมตนพบปะครงแรกระหวางมคคเทศกกบนกทองเทยวเปนเรองทสำาคญมาก
การเรมตนทดกเหมอนงานสำาเรจไปแลวครงหนง การพบกนครงแรกมคคเทศกจะ
ตองเขาไปทกทายแขกกอนตองเรยกชอสกลของเขาทกครงไปชาวตางประเทศจะไม
นยมเรยกชอจรงสำาหรบคนทไมรจกกนด เพราะเปนการยกยองตามธรรมเนยมสากล
ถามตำาแหนงเราจะตองเรยกตำาแหนงของเขาดวย โดยเฉพาะชาวเยอรมนหรอญปน
ถารตำาแหนงของเขาและไมเรยกตามตำาแหนงอาจถอวาเปนการดถกกนมากทเดยว
เมอไดรจกกนแลวถาไมมตำาแหนงกใชคำาวาMr.,Mrs.หรอMissนำาหนาถาเปนเดก
กเรยกชอเฉยๆ
ในการตอนรบครงแรกมระเบยบปฏบตอยวาผใหญตองยนมอใหเดกจบกอน
เสมอคนเสมอกนกยนใหกนไดสดแลวแตใครจะคดไดกอนผหญงจะตองเปนฝายยนมอ
ใหผชายจบกอนไมใชวาผหญงไมยนมอมาแลวผชายไปจบเขากอน เราอาจจะพดวา
Howdoyoudo?กไดหากเขาไมยนมาใหเราจบเรากไมควรจบการพบกนครงแรก
จงควรดวาควรจะจบมอหรอไมอยางไรขณะนชาวตางประเทศรจกการไหวของคนไทย
เปนสวนใหญอยแลวเราอาจใชวธไหวกไดซงเปนการดทไดแสดงออกซงมารยาทและ
ประเพณของคนไทยอกประการหนงมคคเทศกพงรำาลกอยเสมอวาอยาพยายามถาม
เรองสวนตวเขาเปนอนขาด เชนอายเทาไหรแตงงานหรอยงมลกกคน เรองเชนน
เปนเรองสวนตวซงไมพงถามนกทองเทยวเดดขาด
2.คำาตอบรบหรอปฏเสธ
ถาเปนการยกยองกนแลวเราจะใชคำาวาSirหรอMadameตอทายคำาตอบรบ
หรอปฏเสธทกครงไปเชนYesSir,YesMadame,NoSir,NoMadameสวนการใชคำาวา
YehแทนYesนนถอเปนคำาไมสภาพตองสนทสนมกนมากถงจะใชไดถงจะสนทสนม
กนกตามผออนอาวโสไมควรจะใชคำานกบผใหญเลย
![Page 64: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/64.jpg)
63ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
3.การใชอวยวะประกอบคำาพด
ความนยมในการใชมอประกอบคำาพดของแตละชาตไมเหมอนกนคนฝรงเศสนยม
การใชมอมากคนองกฤษอเมรกนและเยอรมนไมนยมการยนนงตรงแบบทหารถอวา
เรยบรอยตามธรรมเนยมสากลแลว เราไมควรใชอวยวะประกอบคำาพดควรหลกเลยง
ใหมากทสดเทาทจะทำาไดถาจำาเปนตองใช เชนการชนวบอกทางควรจะกลาวคำาขอ
โทษกอนการยกควยกไหลกระดกหวหรอยกมอยกไมมากเกนไปดไมดถอวาเปนการ
แสดงความหยาบคายยกเวนคนฝรงเศสไมควรใชเทาในการชเหมอนอยางฝรงควรจะ
พยายามทำาใหเขาเหนและเขาใจวาคนไทยไมนยมทำาเชนนน
4.การใหความชวยเหลอ
วฒนธรรมของชาวตะวนตกมกจะยนมอใหผหญง เดกคนชรา ไดจบเปน
เครองชวยพยงในการกาวจากทสงขามเครองกดขวางหรอในทๆ เปนอนตรายถอวาเปน
หนาทของผชายแตวาถาเปนผชายกบผชายดวยกนแลวเขาจะไมยนมอใหจบเพราะถอวา
เปนการดถกอกฝายวาเขาออนแอถามคคเทศกเปนผหญงควรจะยนมอชวยเพยงแต
เดกกบคนชราเทานนการยนมอใหจบพยงแลวตองปลอยทนทไมใชจบไปแลวยงเดนเฉย
คางไวอยอยางนนแตทงนยอมขนอยกบสถานการณและสามญสำานกของมคคเทศก
5. การแตงกายและบคลกภาพ
มคคเทศกทวรปา ควรจะแตงกายใหรดกม เหมาะสม สะอาด เรยบรอย
เพอความสะดวกและคลองตวในการปฏบตงานและเปนการเสรมบคลกภาพใหนาเชอถอ
ดวยสขอนามยสวนตวเปนเรองสำาคญมากมคคเทศกควรจะสำารวจตวเองเสมอใหเปน
ทแนใจวาไมมกลนปากกลนตวกลนเสอผา
6. การใหเกยรตแกบคคลอน เชน การเดนทางกบสภาพสตรหรอแขก
ตองใหแขกอยทางขวามอของเราเสมอการนงรบประทานอาหารหรอนงรถยนตกปฏบต
เชนเดยวกนการเขา-ออกประตมคคเทศกตองรบเดนนำาหนาเมอจวนจะถงประต
เปดประตและเชญใหแขกเขาหรอออกประตกอนแลวจงคอยเดนตามการเสรฟอาหาร
ตองเสรฟใหแขกกอนเสมอถามสภาพสตรตองเสรฟใหสภาพสตรกอน
![Page 65: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/65.jpg)
64 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
7.การใชภาษาตางประเทศและการสนทนา
การทมคคเทศกจะพดจากบนกทองเทยวไมวาจะเปนชาตใดกตามใหพดออกมา
ชดเจนชดถอยชดคำาถกอกขระวธการเนนการเวนวรรคและเรยบเรยงประโยคไมควร
พดแตเรองทจะพาเขาไปดเพยงอยางเดยวควรตองมหวขอบางอยางสอดแทรกเพมเตม
นอกเหนอไปจากสงทเราพาไปดเพอเพมความนาสนใจไมใชพดหรออธบายถงเรองปา
เรองเขาอยเรองเดยวควรจะแทรกเรองการสนทนาบางตามสมควรการสนทนาตองม
ระเบยบควรจะถามคำาถามอยางฉลาดแกนกทองเทยวเพอทจะใหเขาไดพดกบเราบาง
เวลาทเขาพดกบเราเราอาจจะไมเขาใจหรอไมสนใจแตกตองทำาเปนสนใจจรงๆและ
พยายามเขาใจอาจจะพดเสรมบางเลกนอยซงไมเปนการพดเชงคดคานหรอโตเถยง
การชวนแขกคยตองสงเกตดกอนวาแขกมทาทอยากจะใหเราคยไปเรอยๆหรอไม
ถาเขามททาวาไมตองการเรากควรจะหยดคย
ทงนทงนนมคคเทศกทมความรในภาษาตางประเทศและใชการไดดกยอมไมม
ปญหาในการพด(เรยบเรยงจากผศ.นนทนาปกปอง“อบรมมคคเทศกทวรปารนท1”
คณะมนษยศาสตรมหาวทยาลยเชยงใหม9ต.ค.2513)
![Page 66: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/66.jpg)
65ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
6. จรรยาบรรณมคคเทศกทวรปา
มคคเทศกควรมความจรงใจและตงใจในการปฏบตงาน ใหความสำาคญความ
เปนธรรมตอนกทองเทยวเทาเทยมกนทกคน ไมทะเลาะโตเถยงกบนกทองเทยว
ไมดมสรา สบบหร ในขณะปฏบตหนาท ไมเลนการพนน ไมเกยวของกบเรองฝน
ยาเสพตดและโสเภณโดยเดดขาดไมสรางความสมพนธเปนพเศษในทำานองชสาวกบ
นกทองเทยวโดยเดดขาดปกปองและรกษาความปลอดภยในชวตและทรพยสนของ
นกทองเทยวเมอเกดปญหาเฉพาะหนาควรใชสตปญญาความรปฏภาณและไหวพรบ
ทมอยแกไขเหตการณใหลลวงไปดวยดไมละทงแขกใหเผชญปญหาอยตามลำาพงและ
ปฏบตตนตามระเบยบขอบงคบตามททางการไดกำาหนดไวโดยเครงครด
1. ความซอสตยสจรต
การเปนมคคเทศกจะตองมความจรงใจตอการทำางานทงนจะรวมไปถง
นกทองเทยวและผรวมงานมการปฏบตหนาทอยางตรงไปตรงมาไมหาโอกาสฉกฉวย
เอาผลประโยชนจากนกทองเทยวโดยทางทมสจรตไมหลอกลวงนกทองเทยวใหหลงเชอ
กระทำาตามในสงทผดๆไมใหขอมลขาวสารทบดเบอนจากขอเทจจรงไมเอารดเอาเปรยบ
นกทองเทยวในการใหบรการในรปแบบตางๆ
2. การตรงตอเวลา
การรกษาเวลาเปนสงทมคคเทศกตองยดถอเปนหลกปฏบตอยางเครงครด
เนองจากตามหลกมารยาทสากลแลวในการปฏบตงานมคคเทศกจะตองใหความสำาคญ
ในเรองเวลาการทำางานนกทองเทยวสวนใหญกอนจะตองเดนทางทองเทยวจะมการจด
ตารางการเดนทางลวงหนาเมอมการตกลงซอขายทวรโปรแกรมแลวนกทองเทยวมกจะ
คาดหวงทจะไดรบการไดบรการอยางเตมทเตมเวลาทกำาหนดการผดนดการไมตรงเวลา
ถอวาเปนการสรางความเสยหายตอเวลาการเดนทางนกทองเทยวอกทงจะทำาให
ภาพพจนของมคคเทศกเสยไปอกดวยทำาใหนกทองเทยวไมพอใจและอาจจะสรางความ
เสยหายตอภาพลกษณของการใหบรการการทองเทยวในอนาคต
![Page 67: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/67.jpg)
66 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
3. การแตงกาย
อาชพมคคเทศกเปนอาชพทม เกยรตมศกดศร เปนทยอมรบจากสงคม
การแตงกายทเหมาะสมสภาพเปนสงจำาเปนมหลายครงทมหนวยงานตางๆไดมการ
วพากษวจารณการแตงกายของมคคเทศกทวรปาบางคนบางกลมทแตงตวไมสภาพ
ไมเหมาะสมขณะปฏบตงาน เชนการใสกางเกงขาสน เสอกลามรองเทาแตะ ใสเสอ
ทไมสะอาดการปลอยผมเผารงรงสกปรกขณะเดนเขาไปรบแขกในโรงแรมบางครง
นกทองเทยวไดปฏเสธและยกเลกในการเดนทางในครงนนสบเนองมาจากนกทองเทยว
เกดความกงวลและไมแนใจวาเปนมคคเทศกจรงหรอไมทางโรงแรมหรอเจาของสถาน
ทเกดความไมพอใจทมคคเทศกแตงกายไมสภาพถอวาไมเคารพสถานททำาใหเกดการ
ดถกจากบคคลอนๆดงนนมคคเทศกทวรปาจะตองสรางภาพพจนทดตออาชพของ
ตนเองโดยการแตงกายใหสภาพเหมาะสมกบกาลเทศะ
4. การปฏบตตวตอนกทองเทยว
ในระหวางการปฏบตงานมคคเทศกทวรปา จะตองสรางความอบอนความ
มนใจใหแกนกทองเทยวจะตองปฏบตตวใหเปนตวอยางทดแกนกทองเทยวไมแสดง
กรยาหยาบคายกาวราวพดจาไมสภาพจะตองแสดงความเปนมตรเปนกนเองกบทก
คนปฏบตตวอยในขอบเขตหนาทตนเองไดรบมอบหมาย ใหการบรการเอาใจใสทดตอ
นกทองเทยว ไมแสดงกรยาแทะโลมหรอประพฤตตวทสอไปในทางชสาวกบนกทอง
เทยวของตนเอง
5. การปฏบตหนาทการใหบรการ
มคคเทศกทวรปาจะตองคำานงถงการใหบรการทดแกลกคาเปนหลกตองมการ
ดแลเอาใจใสนกทองเทยวของตนเองทกคนอยางเสมอภาคกนจะตองมความอดทน
เปนอยางสง ในระหวางปฏบตงานเอาใจใสหนาททตนเองไดรบมอบหมายจนสน
สดโปรแกรมสงสำาคญทสดคอจะตองสรางความพอใจและประทบใจแกนกทองเทยว
ตอการใหบรการทมคณภาพ
![Page 68: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/68.jpg)
67ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
6. ไมเกยวของกบยาเสพตดประพฤตผดกฎหมาย
เนองจากพนทบางพนทของการเดนทางทองเทยวทวรปา ไดอยในพนททม
การระบาดของยาเสพตดมคคเทศกจะตองหลกเลยงตอการยยงสงเสรมเพอมให
นกทองเทยวไดลองซอหรอเสพยาเสพตดทกชนดมคคเทศกจะตองอธบายทำาความ
เขาใจใหแกนกทองเทยวใหทราบถงผลและโทษทางกฎหมายตอการเกยวของกบยา
เสพตดใหแกนกทองเทยวไดทราบมคคเทศกเองจะตองไมยงเกยวกบยาเสพตดไมวา
ทงทางตรงหรอทางออม
7. มคคเทศกจะตองเปนผรจรง
ในการเดนทางทองเทยวใดๆกตามถานกทองเทยวตองการใหมมคคเทศก
เดนทางไปดวยนนหมายถงนกทองเทยวตองการใหมการอธบายและใหความรใน
โปรแกรมตนเองไปทองเทยวมคคเทศกจะตองมความแมนยำาในเนอหาของแหลง
ทองเทยวจะตองมการอธบายทถกตองชดเจน ไมบดเบอนขอมลหรอปรบเปลยน
กเรองขนมาเองมคคเทศกจะตองขวนขวายหาความรใสตนเองอยเสมอมคคเทศกจะ
ตองมความรรอบดานโดยเฉพาะอยางยงในเรองทเกยวของกบกจกรรมทไดบรการแก
นกทองเทยว
8. ไมปฏบตตวเปนปรปกษตอผอน
มคคเทศกทวรปาจะตองทำาตวเปนมตรกบทกคนทเกยวของจะตองไมกระทำาการ
ใดๆทเปนการเบยดเบยนสรางความเดอดรอนแกผอนจะตองไมพดจาจาบจวงกาวราว
ใหรายปายสผอนจะตองไมปฏบตตวใดๆกตามทเปนการยยงสงเสรมเปนชนวนนำาไป
สความขดแยงในหมคณะ
มคคเทศกทวรปากบมาตรฐานมคคเทศก
ป2551กระทรวงการทองเทยวและกฬาไดกำาหนดมาตรฐานมคคเทศกไว3ดาน
คอดานความรดานทกษะการปฏบตงานและดานจรรยาบรรณดงน
ดานความร ไดแกความรภาษาไทยภาษตางประเทศความรเกยวกบประเทศไทย
และวฒนธรรมไทยการทองเทยวอยางยงยนความรเกยวกบพระราชบญญตธรกจนำาเทยว
![Page 69: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/69.jpg)
68 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
และมคคเทศกพ.ศ.2551ความรเกยวกบบทบาทหนาทและจรรยาบรรณความรเรอง
ความปลอดภย
ดานการปฏบตไดแกการปฏบตระหวางการนำาเทยวและเมอสนสดการเดนทาง
การอำานวยความสะดวกใหแกนกทองเทยวดวยความเตมใจและการดแลสวสดภาพและ
ความปลอดภยแกนกทองเทยวตลอดเวลาทองเทยว
ดานจรรยาบรรณ ไดแกการเทดทนชาตศาสนาพระมหากษตรยการปกครอง
แบบประชาธปไตยการยดมนในศาสนาทตนนบถอและไมลบหลศาสนาอนๆตระหนก
ในหนาททรบผดชอบมกรยามารยาทเรยบรอยแตงกายเหมาะสมซอสตยสจรตรจก
ประมาณตน เขาใจเพอนมนษยมความเมตตาปรารถนาใหผอนเปนสขยดมนใน
กฎหมายการทองเทยวและกฎหมายอนๆทเกยวของ
ในระดบสากลมาตรฐานการทองเทยวของGlobalSustainableTourism
Council-GSTกำาหนดเกณฑใชเปนแนวทางการดำาเนนงานรวมกนในกลมสมาชกกวา
100,000องคกร4ดานทมคคเทศกควรศกษาเพมเตมคอ
เกณฑดาน1แสดงถงการจดการอยางยงยนคำานงถงประเดนดานสงแวดลอม
สงคม-วฒนธรรมคณภาพสขภาพและความปลอดภย
เกณฑดาน2เพมผลประโยชนดานเศรษฐกจและสงคมใหชมชนและลดผลกระทบ
ทางลบ
เกณฑดาน3เพมผลประโยชนดานมรดกทางวฒนธรรมและลดผลกระทบทางลบ
เกณฑดาน4เพมผลประโยชนดานสงแวดลอมและลดผลกระทบทางลบ
ปญหาของการทองเทยวทวรปาและผลกระทบทมตอสภาพสงแวดลอม
ถงแมวาธรกจการทองเทยวจะเปนกจกรรมทนำาผลประโยชนหรอนำารายได
เขามาสประเทศสงสดเปนอนดบหนงกตามแตธรกจของการทองเทยวกมสวนทำาใหเกด
ปญหาตางๆกบชมชนสงแวดลอมสภาพชวตความเปนอยขนบธรรมเนยมประเพณ
อนดงามของชาวบานตลอดจนความปลอดภยในชวตและทรพยสนของนกทองเทยว
ดวยปญหาตางๆทเกดขนจากการทำาธรกจการทองเทยวแบบทวรปาหลายอยาง
![Page 70: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/70.jpg)
69ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ไดกลายเปนปญหาใหญทวความรนแรงมากยงขนยากแกการแกไขเชนปญหายาเสพตด
ใหโทษปญหาโสเภณและโรคเอดสปญหามลภาวะตางๆมกมขาวเกยวกบนกทองเทยว
ทวรปาถกจ ถกปลนถกขมขนถกฆานกทองเทยวถกชางเหยยบตายสบฝนหรอ
ฉดเฮโรอนตายมคคเทศกทงแขกนกทองเทยวหลงทางฯลฯเปนตน
จากการสงเกตและรวบรวมปญหาตางๆทเกดขนจากกจการทองเทยวแบบ
ทวรปาทผานมาอาจารยพพฒนสรปและแบงออกเปนประเภทไดดงน
1.ปญหาทเกดขนจากผประกอบธรกจเกยวกบการทองเทยวทวรปา
1.1ทำาธรกจในเชงการคามงหวงแตเพยงเพอรายไดและผลกำาไรแตอยางเดยว
โดยไมคำานงถงคณภาพหรอผลเสยหายทจะเกดขนและตดตามมาภายหลงขาดความร
ความเขาใจทงในดานวชาการและประสบการณเกยวกบการทองเทยวโดยเฉพาะอยางยง
ในเรองของทวรปาไมมการจดทะเบยนเปนบรษทรานคาหางหนสวนไมมหลกฐาน
ททำาการเปนหลกแหลงแนนอนไมมหลกประกนไมเสยภาษจางมคคเทศกทไมมความร
ไมมคณภาพไมมจรรยาบรรณหรอจางมคคเทศกตางดาวทหลบหนเขาเมองเพราะ
คาจางแรงงานถกการสอความไมดทำาใหเกดปญหาขอมลผดพลาดตดราคาทวร
แขงขนกนเพอแยงลกคานกทองเทยวเสยคาใชจายสงแตไดรบบรการไมดนกทองเทยว
ไมประทบใจและเขดหลาบจดสรรสงบรการทผดแผกไปจากผอนเพอเปนการดงดดและ
ตอบสนองความตองการของนกทองเทยว โดยไมคำานงถงกฎหมายขนบธรรมเนยม
ประเพณและศลธรรมเชนผหญงยาเสพตดเปนตนไมมหลกประกนความปลอดภย
ในอบตเหตทเกดขนกบชวตและทรพยสนของนกทองเทยวไมมความรบผดชอบหรอ
ทำาตามสญญาทใหไวกบนกทองเทยวเมอมปญหาเกดขนกโยกยายหลบหนปดกจการ
หรอเปลยนชอบรษทใหมไมยอมทำาตามกฎระเบยบหรอขอบงคบไมยอมเปนสมาชก
ของชมรมสมาคมทเกยวกบการทองเทยว เพราะไมอยากจะอยภายใตเงอนไขหรอ
ขอผกมด
1.2ปญหาจากมคคเทศกเชนมคคเทศกผดกฎหมายไมมใบอนญาตประกอบ
อาชพมคคเทศก ไมมสงกด ไมเปนสมาชกของชมรมหรอสมาคมฯ ไมมความร
ประสบการณจรรยาบรรณและความรบผดชอบหลอกลวงตมตนเอาเปรยบนกทองเทยว
![Page 71: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/71.jpg)
70 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ความรเรองภาษาไมด สอความไมด แนะนำาขอมลไมถกตองผดจากความเปนจรง
ตดยาเสพตดดมเหลาเลนการพนนแนะนำาและคายาเสพตดผหญง โสเภณฯลฯ
ไมประพฤตปฏบตตามระเบยบขอบงคบโดยสวนรวมทจดตงไว ไมรจกการอนรกษ
ทรพยากรของการทองเทยวทวรปา
1.3ปญหาทเกดจากตวนกทองเทยวทวรปาเชนชอบโลดโผนผจญภยไมยอม
เชอฟงคำาแนะนำาของเจาหนาทและหนวยงานทเกยวของ ไมศกษา ไมเคารพใน
ขนบธรรมเนยมประเพณอนดงามของทองถนเชนแตงกายไมสภาพเรยบรอยถอดเสอผา
เดนตามถนนทชมชนสถานทราชการแสดงความรกในทสาธารณะเชนกอดจบกน
ในสถานทศกดสทธ วดวาอารามโดยขาดความเคารพในสถานท เขามามวสมในเรอง
ผหญง การลวงละเมดทางเพศตอเดกและผหญงในชนบทและยาเสพตด ไมศกษา
ไมเคารพตอกฎหมายบานเมองขบขยวดยานโดยไมมใบอนญาตไมทราบและปฏบต
ตามกฎจราจรทำาใหเกดอบตเหตชอบเดนทางดวยตนเอง ไมใชมคคเทศก ใชภาษา
สอความกบชาวบานไมได เกดปญหาการเขาใจผด เวลาเกดมปญหายากแกการแกไข
ชวยเหลอและตดตามคนหาสรางเรองราวขนโดยไมมมลความจรงเชนขายกลองถายรป
เพอเปนคาใชจายแตไปแจงความกบตำารวจวาของหายหรอถกขโมยไปเพอนำาหลกฐาน
การแจงความไปใชเรยกรองเงนคาประกนจากทางบรษทประกนทำาใหภาพพจนของ
ประเทศเสอมเสย
1.4ปญหาทเกดขนจากชาวตางประเทศทเขามาทำาธรกจทวรปา เชน เปดราน
อาหารบาร คอฟฟชอฟคาราโอเกะ โดยใชวธแตงงานกบภรรยาหรอสามคนไทย
แลวใชชอภรรยาหรอสามบงหนา เพอหลกเลยงกฎหมาย ชกชวนนกทองเทยว
ชาตเดยวกนทมาเทยวมวสมกนจดบรการตอบสนองความตองการลกคาในทางท
ผดกฎหมายและศลธรรม เชนยาเสพตดผหญงฯลฯจดบรการนำาเทยวทวรปาเอง
รวบรวมนกทองเทยวพาไปในหมบานชาวเขา จดประสงคเพยงเพอสบฝน กญชา
และยาเสพตดอนๆไมมความรและคำานงถงเรองกฎหมายขอบงคบขนบธรรมเนยม
ประเพณ ศลธรรมอนดงามของทองถน ไมมความรกความหวงแหนในสงเหลาน
![Page 72: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/72.jpg)
71ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ใหความรหรอขอมลไมถกตองแกนกทองเทยวทำาใหเกดผลเสยหายสงผลกระทบ
ดานลบตอภาพพจนชอเสยงของประเทศและการทองเทยวของไทยแยงอาชพของ
คนไทยผกขาดกจการนกทองเทยวตดตอผประกอบการเหลานโดยตรง ไมมทอย
เปนหลกแหลง ไมมหลกฐานและสญชาตไทย เมอทำาผดเกดปญหาขน กหลบหน
ยากแกการตดตามและจบกม
2.ปญหาในดานความปลอดภยในชวตและทรพยสนของนกทองเทยวเนองจาก
ไมมมาตรการควบคม
ปลอยปละละเลยไมเขมงวดกวดขนอยางจรงจงจงทำาใหพวกมจฉาชพใชธรกจ
ของทวรปาทงทเปนคนไทยและตางชาตบงหนา ในการเปดบรษททวร เกสทเฮาส
หองอาหารสถานทเรงรมยตางๆ เปนมคคเทศกเพอหลอกลวงตมตนหยบฉวย
ลกขโมยทรพยสนเอาเปรยบนกทองเทยวตลอดจนกระทำาการขนรนแรงปลนจฆา
หรอขมขนนกทองเทยวจนถงกบตองสญเสยชวตชมชนทองถนไมไดมสวนรวมและ
รบผลประโยชนจากการทองเทยวจงไมไดเขามาดแลชวยเหลอความปลอดภยของ
นกทองเทยวในฐานะเจาของบานทด
3.ปญหาทเกดขนกบสงแวดลอม เนองจากไมมหลกเกณฑมาตรการในการ
ควบคมดแลประกอบกบผประกอบธรกจในดานทวรปา ไมมความรและความเขาใจ
ไมมความรกความหวงแหนหรอการอนรกษทรพยากรธรรมชาตของการทองเทยว
ทวรปาผลเสยหายจงเกดขนจากการกระทำาโดยความไมรเหลานเกดการเปลยนแปลง
ขนบธรรมเนยมประเพณวถชวตความเปนอยของชมชนชาวเขาและทองถนทำาลาย
สภาพสงแวดลอมทสวยงามตามธรรมชาต ทมอยเดมใหหมดไป เชน สรางทพก
รานคาอาหารสถานทเรงรมยตางๆตามปาเขานำาตกตามตนนำาลำาธารฯลฯทำาให
เกดสภาพมลภาวะเปนพษการขบถายขจดของเสยปญหาของพลาสตกวสดทเหลอใช
ซงเปนปญหาใหญของสงคมไทยขณะนเปนแหลงทำาลายทศนยภาพปญหานำาเสยแพร
เชอโรคเกดความขดแยงการแขงขนแยงชงทรพยากรกบชาวบานในชมชนทองถนเดม
![Page 73: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/73.jpg)
72 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ภาษาองกฤษทควรทราบ
การเดนปา Trekking/Jungletrekking
มคคเทศกทวรปา Trekkingguide
ตำารวจทองเทยว TouristPolice
ยาเสพตด Drug/amphetamine
แหลงทองเทยว Touristattraction
มรรยาท/จรรยาบรรณ Etiquette
ปางชาง Elephantcamp
ทาเรอ Pier
ลกหาบ Porter
ทพกแรม Accommodation/homestay
การฉอโกง Cheating
ของทระลก Souvenir
![Page 74: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/74.jpg)
73ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ชาวเขาในแหลงทองเทยวเดนปา
เชยงรายเปนดนแดนหลากชาตพนธมชาตพนธตางๆอาทอาขาลาหลซมง
และเยา(อวเมยน)เคลอนยายลงมาจากพนทแนวขนานแมนำาสามสายคอหลานชางเจยง
(แมนำาโขง)นเจยง(แมนำาสาละวน)และฉางเจยง(แมนำาแยงซ)ในมณฑลยนนานลงมา
ตงถนฐานทสามเหลยมทองคำาชมทางการอพยพของกลมชาตพนธตางๆโดยเฉพาะ
อยางในเขตพนทภเขาของจงหวดเชยงราย
กลมชาตพนธในเชยงรายรวมทงในอนภมภาคลมนำาโขงและสาละวนมหลก
จำาแนกในเชงวชาการ2วธวธแรกดานภาษา(Language)ยดภาษาศาสตร(Linguistic)
เปนหลกวธทสองดานมานษยวทยา(Anthropology)ยดวฒนธรรม(Culture)เปนหลก
วธทยดภาษาจำาแนกเปน3กลมใหญคอ
1)ตระกลจน–ธเบต(Sino-Tibetan)
1.1สาขาธเบต-พมาคอลซ(ลซอ)ลาหและอาขา
1.2สาขาคะเรนคอกะเหรยง
1.3สาขามง–เยาคอมงและเยา(อวเมยน)
2)ตระกลออสโตร–เอเชยตค (Austro-Asiatic) สาขามอญ–เขมรไดแก
ละวา (ละเวอะ) ลวะ(มล) ลวะ(ไปร) ขม (กำาหม) มาบร (ผตองเหลอง)ปะหลอง
(ดาระอง/เตออง)ชาวสกสวยโซกยเซมง–ซานอยซาไกฯลฯ
3)ตระกลมาลาย–โพลเนเซยน(Malayu-Polinesian)สาขามาเลยไดแกชาวเลหรอ
อลงลาโอต
4)ตระกลภาษาไตกะไดไดแกไทลอไทยองไทเขนไทยโยนก
วธทสองดานมานษยวทยาจำาแนกเปน2กลมใหญโดยยดวฒนธรรมเปนหลกไดแก
1)กลมวฒนธรรมทใกลเคยงกบจนหรอตระกลจน–ธเบต (Sino–Tibetan
Stock)ไดแกมงและเยา
2)กลมวฒนธรรมทสบเชอสายธเบต–พมา(Burmese–TibetanStock)ไดแก
ลาหลซออาขาและกะเหรยง
![Page 75: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/75.jpg)
74 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
กลมชาตพนธในเขตพนทการเดนปา
กลมชาตพนธในเขตพนทการเดนปาในเขตพนทจงหวดเชยงรายกลมหลกๆไดแก
เผาอาขากระเหรยงลาหและมง
ความเปนมา
อาขาจดอยในตระกลจน-ธเบตเปนหนงในกลมยอยของชนชาตโลโลอพยพ
มาหยวนเชยง (YuanChiang)ซงอยหางจากนครคนหมงประมาณ160กโลเมตร
เขามาอยในรฐฉานประมาณป2435กระจายตงถนฐานในรฐฉานทางตะวนออกของพมา
ในแขวงหลวงนำาทาและบอแกวของสาธารณรฐประชาธปไตยประชาชนลาว(สปป.ลาว)
และเขามาอยในจงหวดภาคเหนอตอนบนไทยเมอประมาณ90–100ปทผานมาโดยยาย
จากเชยงตงมาอยทดอยชางงหรอดอยสะโงตำาบลศรดอนมล ใกลสามเหลยมทองคำา
อำาเภอเชยงแสนซงเปนถนฐานเดมของชาวละวา
อาขา Akha
![Page 76: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/76.jpg)
75ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
การอพยพเขาสประเทศไทย
ผนำาชาวอาขาจากเชยงตงคอแสนอนเรอนไดพาผคนมาตงบานเรอนบนดอยตง
หลงแสนอนเรอนเสยชวตญาตพนองไดแยกยายกระจายไปอยในทตางๆแสนพรหม
นองชายไปตงหมบานผาหมแสนใจผเปนหลานนำาอาขาสวนหนงยายไปอยในพนทแมจน
สวนหนงไปอยทกวสะไตตะเขบรอยตอเชยงราย–เชยงใหมและในแนวลำานำากกตอนบน
ตอมากองทพแดงยดสบสองปนนาไดเบดเสรจในเดอนธนวาคม2492ชาวอาขาบานลาย
อำาเภอเมองฮายในสบสองปนนาซงเคยปลกฝนบนภเขาปลงไดอพยพมาอยทดอยตง
อำาเภอแมจน (ปจจบนอยในเขตอำาเภอแมฟาหลวง) เนองจากรฐบาลนายกรฐมนตร
โจวเอนไหลมนโยบายเขมงวดหามมใหปลกฝนและคาฝนอยางเดดขาดหากผาฝนม
มาตรการลงโทษรนแรงถงขนประหารชวตอกทงไมพอใจระบบนารวมหรอ“คอมมน”
ทไมใหถอครองสทธทดนทำากนและเกดปญหาวกฤตเรองอาหาร
การกระจายตว
ปจจบนกลมชาตพนธอาขามจำานวนประชากรทงสน449,261คนตงถนฐานอย
บนภเขาทางตะวนตกเฉยงใตของยนนานบนภเขาในรฐฉานของพมาเขตอนรกษแหงชาต
นำาฮาของสปป.ลาวและพนทภเขาสงในภาคเหนอตอนบนของไทย เฉพาะเชยงราย
จากการสำารวจอยางเปนทางการในปพ.ศ.2545พบวามจำานวน59,782คนโดยทวไป
ชาวอาขานยมตงถนฐานบนสนเขาในระดบความสง4,500ฟตหรอประมาณ1,200เมตร
เหนอระดบนำาทะเลปานกลาง(รทก.)ชมชนมทงขนาดเลกและขนาดใหญบางชมชนมถง
200ครวเรอนแตละครวเรอนมจำานวนประชากรโดยเฉลย7คนการเลอกทำาเลทตงชมชน
มกเลอกภเขาลกกลางแวดลอมดวยภเขาสงมดนดำาอดมสมบรณไมไกลจากหวยนำาลำาธาร
แตไมใชแมนำาใหญหรอแหลงนำาขนาดใหญทงนเพอปองกนโรคระบาดและภยธรรมชาต
จากนำาทวม
![Page 77: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/77.jpg)
76 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
สภาพทางสงคม
ครอบครวอาขาสวนใหญเปนครอบครวขยายบตรชายคนโตภรรยาและลกๆ
รวมทงบตรชายคนสดทองจะอยรวมในครวเรอนเดยวกบพอแมสวนบตรชายคนอนๆ
และบตรสาวจะแยกไปตงบานเรอนสรางครอบครวใหมแบบแผนการตงชอของอาขา
เปนระบบทสามารถบงบอกชอของบรรพบรษยอนหลงไปไดถง15ชวอายเปนอยางนอย
ลกษณะบานของอาขาเปนรปสเหลยมผนผายกพนสงฝาเปนไมไผสานหลงคา
มงหญาคาชวยใหอากาศถายเทไดด เยนสบายในชวงฤดรอนและอบอนจากเตาไฟ
กลางบานในชวงฤดหนาวมบนไดหนาและบนไดหลงตวบานแยกเปนชายบานดานหนา
บรเวณเตาไฟหองฝายชายหองฝายหญง ในหองฝายหญงนอกจากมหงผบรรพบรษ
แลวยงมกระชใสพนธขาวบรเวณพนดนใกลหองฝายหญงมครกตำาขาวแตปจจบน
มกนำาไปสทโรงสขนาดเลกในหมบาน
ภาษาทชาวอาขาใชมหลายกลมกลมหลกคอJeuG’oeซงใชกนเปนสวนใหญ
นอกจากนยงมAJAWทใกลชดกบJeuG’oeสวนAKUIนนแตกตางออกไปจากสองกลมแรก
ชาวอาขาทแขวงหลวงนำาทาและแขวงบแกวใชภาษาในกลมนและชาวลาวเรยกวา“ขากย”
การปกครอง
ชนเผาอาขามรปแบบการปกครองเปนของตนเองผนำากคอหวหนาหมบาน
ทำาหนาทควบคมดแลชมชนใหอยในกฎระเบยบธรรมเนยมทดงามของสงคมรวมกบ
คณะผอาวโสตดสนคดขอพพาทและรวมในพธกรรมตางๆการสบทอดตำาแหนงเปนไป
โดยการสบตอตามสายบรรพบรษนอกจากนยงมคณะกรรมการหมบานซงประกอบ
ดวยหวหนาหมบานหวหนาพธกรรมชางตเหลกผรผชวยหวหนาหมบานหมอผและ
ผอาวโสทำาหนาทพจารณาตดสนใจในกจกรรมตางๆของชมชนเชนการจดกจกรรม
ประจำาปการยายหมบานการพจารณาความผดของชาวบานอยางไรกตามลกษณะการ
ปกครองของชาวอาขาอำานาจเดดขาดไมไดขนอยกบคณะกรรมการหมบานโดยฝายเดยว
บางครงสมาชกหมบานกมสทธทจะโตแยงแสดงความคดเหนไดเชนกน
![Page 78: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/78.jpg)
77ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
การลงโทษแกผกระทำาผดสถานเบาหรอหนกขนอยกบความผดทลวงละเมด
ในระดบเบาอาจเปนถกปรบ ในความผดขนรายแรงอาจถกขบออกจากหมบาน เชน
โทษฐานฆาคนตายซงการพจารณาลงโทษนนคณะผปกครองไดอาศยอำานาจของ
ภตผและสงศกดสทธมาเปนขออางดวยซงทำาใหกฎระเบยบของสงคมมความศกดสทธ
และทำาใหคนในชมชนเกดความเกรงกลวไมกลาลวงละเมดซงหากละเมดแลวกเทากบวา
ไดกระทำาผดตอภตผและสงศกดสทธดวย ซงหมายถงวาผลทเกดตามมากคอ
ความหายนะทจะเกดขนแกตนเองตอครอบครวหรอตอชมชนดวย
ความเชอ
ตามจารตประเพณแลวชาวอาขานบถอผ(Animism)เปนสวนใหญโดยเชอวา
ทกแหงมผสถตอย เชนผเรอนผไฟผปาผนำาฯลฯดงนนไมวาจะทำาสงใดกตามท
เกยวของกบสถานทนนๆ กตองมพธกรรมเซนไหวผตางๆเหลานทงนเพอความอยรอด
ปลอดภยปราศจากอนตรายผททกครวเรอนนบถอคอผบรรพบรษหรอผเรอน
ซงจะตองมหงบชาผบรรพบรษในทกครวเรอน เชอวาเปนวญญาณของบรรพบรษท
จะชวยพทกษคมครองสมาชกในครอบครวและหมบานใหเกดความสงบสขตราบใดท
พวกเขายงใหการยอมรบเชอถออยโดยปกตมการเซนไหวผบรรพบรษถงปละ9ครง
นอกจากความเชอในผตางๆแลวชาวอาขายงใหความเคารพนบถอในสงศกดสทธ
สำาคญอนๆของหมบาน เชนประตหมบานชงชาแหลงนำาศกดสทธของหมบาน
เทพเจาทชาวอาขาใหความนบถอมากทสด ไดแก เทพเจา “อะผอมแย” เชอวาเปน
ผสรางสรรพสงในโลกสวนเทพเจาทนบถอรองลงมาไดแกเทพเจา“ออซา”(เทพเจาแหง
ลม),เทพเจา“อมแผะ”(เทพเจาแหงฝน)และเทพเจา“อะกอ”(เทพเจาแหงแสงสวาง)
เหลานถอวาเปนผทคอยใหความชวยเหลอมนษยใหอยดมสข กอนทจะประกอบ
พธกรรมใดๆกตองมการเซนไหวเทพเจาเหลานเสมอ
เกยวกบความเชอในการสรางประตหมบานเขาออกเวลาไปทำางานไรเชอวามเทพเจา
คอยพทกษรกษาคมครองดแลไมใหผรายเขาไปทำารายสมาชกในชมชนใหเกดการเจบปวย
โดยทำารปสตวไวขางบนประต เชนนกถอวาเปนหเปนตาคอยสอดสองดแลและ
![Page 79: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/79.jpg)
78 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ขางลางประตทงสองขางมรปลกษณเพศชายและหญงตงคกนอยแสดงใหเหนความดำารง
คงอยของเผาพนธมใหสญหายไปจากโลกประตหมบานนจงถอเปนสงศกดสทธทสำาคญ
อยางหนงคอไมอนญาตใหใครๆจบตองไดและจดใหมพธทำาขนใหมเปนประจำาทกป
ชวตหลงจากตายไปแลวชาวอาขาเชอวาวญญาณมนษยจะออกจากรางไปหา
ทอยอกภพหนงอนเปนทอยถาวรและสงบสขซงจะตองมพธสงวญญาณหากไมสง
วญญาณวญญาณกจะวนเวยนไปมาและหาความสขไมไดและจะมผลกระทบตอคนท
ยงมชวตอยคอเกดการเจบไขไมสบายหรอภยพบต“พมะ”หรอหมอผใหญจะเปนผทำา
พธสงวญญาณไปสดนแดนสวรรคชนสงสดทเรยกวา“อมโกวยเลาะ”ซงกอนทวญญาณ
จะไปถงชนไดนนกจะตองผานชนตางๆหลายชนบางครงอาจทำาใหวญญาณเกดความ
หลงใหลไดจงเปนหนาทของหมอผใหญจะตองนำาวญญาณไปใหถงสวรรคชนสงสดใหได
พธกรรมสำาคญ
พธกรรมสำาคญมหลากหลายเชนพธทำาประตหมบาน(ลกขอ)พธยอมไขแดงหรอ
พธชนไขแดง(ยะอผ)เพอเซนไหวผบรรพบรษ(อะเพอพ)พธเซนไหวผบอนำา(เชคาผแบะ)
หรอบางครงเรยกพธปลกขาว (เชคา อาพอ) พธโลชงชา (หละเฉอะป) เปนตน
พธทำาประตหมบานสำาคญมากถอวาเปนสงศกดสทธแบงแยกระหวางโลกมนษยกบโลก
ของภตผวญญาณออกจากกน เปนการรำาลกถง “ซมมโอ”บรรพบรษผรเรมทำาประต
หมบานในชวงเมษายนชาวบานจะชวยกนทำาประตเขาดานหนาหมบานและดานหลง
โดยม“ซยอมะ”หวหนาผประกอบพธกรรมเปนประธานเสาประตทงสองขางประดบ
ไวดวย“ตาแหลว”ทใชไมไผสานเปนรปคลายดาวเรยงรายเปนแถวมตกตาไม(ตาผามะ)
แกะสลกเปนรปชาย–หญง1คและมตกตาเกาตงอยเปนคทงดานซายและขวาของ
ประตชาวอาขาเชอวาตกตาเพศหญง(ยามยะ)นนเปนหญงชาวปาลกสาวพญานาค
แกะสลกเตมตวตกตาดงกลาวแสดงอวยวะเพศชดเจนโดยถอวาเปนตนกำาเนดของทกสง
เปนสญลกษณการเจรญพนธและความอดมสมบรณสวนตกตาเพศชาย (ฮะจอหยะ)
นนเปนผใหญ เปนพอคนแสดงอวยวะเพศอยางเปดเผยการจดวางตกตาหญงชาย
ในทารวมเพศเปนการสอความหมายถงการดำารงเผาพนธ
![Page 80: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/80.jpg)
79ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
พธโลชงชา (หละเฉอะป)จดขนประมาณเดอนสงหาคม เพอรำาลกถงเทพธดา
“อมซาแยะ”ผประทานความอดมสมบรณแกพชผลในไรนาและขอพรสงศกดสทธ
เชนเทพนำา–เทพฝน(เยอซะ)มการเซนไหวผบรรพบรษ(อะเพอะพ)สำาหรบชงชานน
มกสรางขนใกลประตหมบานจดทำาขน3แบบคอแบบเสากระโจมเตนทอนเดยนแดง
แบบระหดวดนำาและแบบสำาหรบเดก
วถชวตของอาขาเปนวถของเกษตรกรทำาการเกษตรเพอยงชพปลกขาวไรถวและ
พชผกเปนอาหารการตงถนฐานบนภเขาสงปกคลมดวยผนปาฝนเขตรอนเอออำานวย
ใหมการสงสมองคความรและภมปญญาดานพชสมนไพรซงปจจบนนำาไปใชในตำารบ
ปรงยาของยนนานหรอทรจกกนอยางกวางขวางในภาษาจนวา “หยนหนานไปเหยา”
อกทงบรษทยาชนนำาของโลกในเยอรมนและสวตเซอรแลนดไดนำาสมนไพรอาขาไปวจย
ทางเภสชศาสตรแลวผลตเปนตวยาออกจำาหนายทวโลกนอกจากนแพทยพนบานอาขา
ยงมความเชยวชาญเปนพเศษดานการตอกระดกทหกหรอแตก
เครองแตงกายของอาขามอตลกษณโดดเดนผชายสวมเสอผาทนำาพชตระกล“หอม”
มายอมเปนสนำาเงนเขมปกดายหลากหลายสเปนลวดลายตางๆสวมหมวกปกลวดลาย
ประณต ผหญงสวมกระโปรงสนสดำาสวมเสอผาฝายทอมอ ดานหนามแผนเงนกลมๆ
เรยงรายลงมาจากหนาอกดานหลงปกลวดลายประณตในรปทรงเรขาคณตทงหญงชาย
สะพายยามปกลวดลายสวยงาม ผมฐานะดจะนำาเหรยญเงนและกระดมเงนมาประดบ
ตบแตงใหดภมฐานยงขนสวนผหญงสวมหมวกประดบดวยกระดมเงนเปนแถวยาวดานลาง
ของหมวกประดบดวยเหรยญเงนรปของอนเดยหรอเหรยญเงนเปยสตาของสหภาพ
อนโดจนฝรงเศส ทเรยกวา “เงนหมนหวหนาม”พรอมทงนยมนำาขนนกหางกระรอก
หรอขนลงยอมสสดใสมาประดบตกแตงมพหอยระยาและสวมสรอยลกปดสสนสดใส
ชาวอาขามอปนสยราเรงสนกสนานชอบรองเพลงมบทเพลงและ ทวงทำานองหลากหลายผหญงนำากระบอกไมไผมาใชเปนเครองเคาะจงหวะ พรอมทงตฆองกลองและฉาบ ในอดตหนม-สาวเวลาเดนทางไปไรหรอ ทำางานในไรมกรองเพลงเกยวพาราสโตตอบกนในลกษณะ “รอยเนอ ทำานองเดยว”หนมสาวทมภมรดานคตคำาสอนมกนำาสภาษตมารองโตตอบ ดวยลลาการใชภาษามเชงชนและวรรณศลปมสาระกนใจ
![Page 81: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/81.jpg)
80
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
ขอควรระวงในการเทยวหมบานอาขา
ธรรมเนยมอาขามขอหามมใหหนม-สาวเกยวพาราสกนในบานแตละหมบาน
จะมขวง(แดของ)เปนลานวฒนธรรมใหหนม-สาวไดเรยนรดานตางๆรวมทงรองเพลง
และเตนรำาเปนคๆหากคไหนพงพอใจกนกพฒนาไปสการสขอและแตงงานโดยความ
ยนยอมของพอ-แมทงสองฝาย
ชาวอาขามการเรยนรตลอดชวตมการถายโยงองคความรและภมปญญาของ
บรรพชนจากรนหนงสรนหนงผชายสบทอดวธการจกสานตะกราและภาชนะไมไผบางคน
มฝมอดานการตเหลกตมดและเครองมอการเกษตรรวมทงมฝมอทำาปนแกปสำาหรบ
ลาสตวผหญงอาขาสวนใหญมฝมอดานหตถกรรมปกผาเปนลวดลายประณตทเรยนร
จากยายายและแมดงมสภาษตอาขาบทหนงกลาววา“เมอแมตายจากไปมรดกทมอบให
ลกสาวนอกจากกทอผาแลวยงมลวดลายศลปะการปกผาวจตรประณต”
ความเปนมา
ชาวกะเหรยงขาวหรอสกอว(ปกาเกอะญอ)บเวและโปว(โพลง)อยในตระกล
จน -ธเบตชนชาตโลโล เปนชาตพนธทมจำานวนประชากรมากทสดในประเทศไทย
คำาวา“ปกาเกอะญอ”มความหมายวา“คน”สวน“โพลง”มความหมายวา“ประชาชน”
กะเหรยง Karen
![Page 82: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/82.jpg)
81ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
คนไทยในภาคเหนอมกเรยกชาวกะเหรยงวา“ยาง”และ“ยางกะเลอ”ในอดตชาวพมา
มกดถกชาวกะเหรยงวาเปน“ควายภเขา”(Cattleofthehills)และหมนแคลนผคนในลานนา
วาเปน “โยน”ซงมความหมายวา “ขขา” เนองจากในรชสมยบเรงนองพมามชยชนะ
เหนอเชยงใหมปกครองเชยงใหมและลานนาเปนเวลานานถง200ป
การอพยพเขามาสประเทศไทย
นกประวตศาสตรสนนษฐานวาชาวกะเหรยงมถนฐานดงเดมอยบรเวณดาน
ตะวนตกของธเบตแลวยายเขามาตงถนฐานในจนเมอประมาณ733ปกอนพทธกาล
ในปพ.ศ.207ชาวกะเหรยงถกกองทพหลวงของจกรพรรดจนรกรานจงเคลอนยายลงมา
ตามลำานำาแยงซตอมาเกดขดแยงและสรบกบคนไทยจงเคลอนยายลงมาตามแนว
แมนำาโขงกบแมนำาสาละวนในเขตพมาสวนใหญเคลอนลงไปตงถนฐานบรเวณทราบลม
อดมสมบรณของแมนำาอระวด
ตงแตครสตศตวรรษท13หลงอำานาจของมอญทหงสาวดออนแอลงอำานาจของ
พมาทองวะทวความเขมแขงขนเรอยๆตอมาชาวมอญไดทำาสงครามกบพมาอกครง
และตกเปนฝายพายแพจงเคลอนยายลงมาอยในพนทของกะเหรยงซงตงถนฐานอยใน
พนทปาเขาลมนำาสาละวนมาตงแตปพ.ศ.1543มอญไดทำาสงครามครงใหญกบพมาและ
ตกเปนฝายพายแพสงผลใหทงมอญและกะเหรยงจำานวนมากไดอพยพเขามาในไทย
ชารลคายสนกมานษยวทยาประวตศาสตรชาวอเมรกนศกษาพบวาชาวกะเหรยง
ตงถนฐานอยบรเวณชายแดนพมา–ไทยมาตงแตเมอ600–700ปมาแลวหลงมปญหา
ขดแยงกบพมาในดานการเมองไดอพยพมาอยในลมนำาสาละวนเอกสารประวตศาสตร
ไทยระบวาทผานมาผนำาของทงกะเหรยงและมอญลวนชวยทำาหนาทเปนหวหนาหนวย
ขาวกรองชายแดนชวยหาขาวทางทหารใหแกแมทพนายกองของไทยทปฏบตการสรบ
ทำาศกสงครามกบกองทพพมาเมอประมาณ200ปทแลวชาวกะเหรยงจากบานเมกะวะ
เขตเมองมะละแหมงสวนหนงไดอพยพเขามาอยในเขตแดนไทยทชองกาเลยอำาเภอ
สงขละบรจงหวดกาญจนบรตอมามชาวกะเหรยงอพยพตามเขามาเรอยๆกระจายไป
ตงถนฐานบานเรอนอยทกาญจนบรสพรรณบรเพชรบรราชบรรวมทงทอำาเภอกยบร
อำาเภอเมองฯและอำาเภอหวหน ประจวบครขนธคนไทยแถบนนเรยกวา “กะหราง”
![Page 83: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/83.jpg)
82 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ตอมาเจาเมองกาญจนบรไดแตงตงผนำาชาวกะเหรยงทชองกาเรยใหเปนเจาเมอง
สงขละบรคนแรกพระราชทานบรรดาศกดเปนพระยาศรสวรรณคร
การอพยพเขามาในไทยครงใหญของกะเหรยงมขนในป 2428 เมอจอปาละผอ
ผนำากะเหรยงไมยอมโอนออนอยใตอำานาจขององกฤษองกฤษสงกำาลงทหารเขาปราบ
ชาวกะเหรยงจำานวนมากหนขามแมนำาสาละวนและแมนำาเมยเขามาตงถนฐานปะปนกบ
ชาวละวาโดยเฉพาะบรเวณทราบสงกองลอยแมเหาะเทอกเขาถนนธงชยและเทอกเขา
แดนลาว เชนแมตนอมกอยแมโถแมสะเรยงแมแจมแมวางแมวนสนปาตอง
แมคองเชยงดาวหวยแกวแมปงเมองนอยอำาเภอปายโดยสวนใหญเขาไปตงถนฐาน
ในดนแดนของละวาและไดจายคาแผนดนใหชาวละวา
ตอมาชาวกะเหรยงกลมเดยวกบยางคำานไดขามเทอกเขาสนปนนำามาตงถนฐาน
ในพนทเชยงรายเชนทบานหวยหนลาดตำาบลบานโปงอำาเภอเวยงปาเปาเมอประมาณ
100ปทแลว ชาวกะเหรยงกลมนมความเชอในเรองผและมศรทธาในพทธศาสนา
กลมทมาจากอมกอยและแมแจมตงชมชนในพนทแมสรวยกลมทมาจากแมโถแมแจม
บอแกวสะเมงไปตงบานเรอนอยทบานนำาลดอำาเภอเมองกอนจะแยกยายไปอยทบาน
รวมมตรบานหวยขมและบานโปงนำาตกสวนทอำาเภอดอยหลวงมกะเหรยงโพลง(โปว)
ซงบรรพบรษมศรทธาในครบาศรวชยไปตงบานเรอนอยทบานหวยสกบานดอยฯลฯ
การกระจายตว
ปจจบนมชาวกะเหรยงตงถนฐานอยทงในภาคเหนอตอนบนและภาคกลางเชน
เชยงราย เชยงใหมแมฮองสอนแพรลำาปางลำาพนตากกำาแพงเพชรกาญจนบร
สพรรณบรราชบรเพชรบรและประจวบครขนธเฉพาะทจงหวดเชยงรายมชาวกะเหรยง
ตงถนฐานอยทอำาเภอเมอง11หมบานอำาเภอเวยงชย1หมบานเวยงปาเปา12หมบาน
แมสรวย11หมบาน เวยงแกน1หมบานและดอยหลวง4หมบานรวมจำานวน
ประชากรทงสน7,623คน(ตวเลขการสำารวจเปนทางการป2551)
![Page 84: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/84.jpg)
83ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
สภาพทางสงคม
โดยทวไปชาวกะเหรยงมกตงถนฐานในหบเขาทมหวยนำาลำาธารไหลผานมผนปา
อดมสมบรณมความหลากหลายทางชวภาพสงมปาเปนแหลงอาหารนอกจากพช
ผกในผนปาแลวยงมสตวปาหลากหลายชนด เปนแหลงโปรตน ในหวยนำาลำาธารอดม
ดวยกงหอยปปลารวมทงพชสมนไพรชาวบานสวนใหญดำาเนนชวตดวยการทำาเกษตร
ตามแบบแผนชาตพนธคอเกษตรผสมผสานปลกพชหลากหลายชนดปะปนกบขาวไร
ในไรหมนเวยนทเวยนจากพนทแปลงท1ไปยงแปลงอนๆจนครบแลวจงเวยนกลบมา
ใชพนทแปลงท 1 ใหม ไรหมนเวยนของชาวกะเหรยงมชวงระยะเวลาการใชพนท
แตกตางกนโดยทวไปแปลงหนงใชเวลา2–3ปแลวเวยนไปแปลงอนบางหมบานเชน
หนลาดในอำาเภอเวยงปาเปาใชเวลาถง7ปจงยายไปยงแปลงใหม
เศรษฐกจของชาวกะเหรยงเนนเศรษฐกจชมชนพงตนเองปลกขาวไรบนภเขาและ
ทำานาขนบนได เพอใหมขาวเพยงพอตอการบรโภคตลอดทงปพรอมทงปลกพชผก
หลากหลายชนดในไรขาวสวนรายไดนนมาจากการการขายสตวเลยงอาทววควายหมและไก
ชาวกะเหรยงบนเทอกเขาถนนธงชยและบนทราบสงกองลอยเดมมเพยงภาษาพด
ไมมภาษาเขยนมชชนนารชาวอเมรกนนกายโปรเตสแตนทไดนำาตวอกษรแบบพมาหรอ
ลานนามาประยกตใชในป2375เมอครงเขาไปเผยแพรศาสนาอยในพมาสวนตวอกษร
ภาษากะเหรยงทประยกตจากอกษรโรมนหรออกษรในภาษาองกฤษนนมชชนนาร
ชาวฝรงเศสในนกายโรมนคาทอลกไดประยกตขนใชในป2497การเผยแพรครสตศาสนา
และการแปลพระคมภรเปนภาษากะเหรยงสงผลใหชาวกะเหรยงจำานวนมากเปลยนจาก
นบถอผมานบถอครสตบางคนทำาหนาทเปนผประกาศศาสนาหรอศษยาภบาล
การปกครอง
ผนำาตามประเพณของชาวกะเหรยงในแตละชมชนคอ“ฮโข”เปนผนำาธรรมชาต
ทมบทบาทสำาคญในการประกอบพธกรรมตางๆเชนกำาหนดวนประกอบพธปใหมของ
หมบานททกครวเรอนจะมาสกการะบวงสรวงผเจาท(มาบ)ขอใหชวยปกครองคมครอง
ทกคนในครวเรอนใหอยดมสขไมมภยอนตรายใดๆรบกวนคกคามนอกจากนยงดแล
![Page 85: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/85.jpg)
84 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ใหทกคนในหมบานดำาเนนชวตอยในกรอบของขนบธรรมเนยมจารตประเพณหากมผฝาฝน
จะถกลงโทษดวยการปรบไหมนอกจากนในชมชนยงมกลมผอาวโสทคอยใหคำาปรกษา
หารอแก“ฮโข”
ความเชอ
ปจจบนชาวกะเหรยงจำานวนมากยงคงนบถอผอยางเหนยวแนนควบคไปกบ
นบถอพทธศาสนาโดยมความเชอวาผบรรพบรษชวยคมครองใหทกคนในครอบครวม
ความสขสงบรมเยนสวนผเจาทชวยคมครองใหทกคนในหมบานทำามาหากนไดผลผลตด
มความอดมสมบรณโดยผทำาหนาทเปนเสมอนผควบคมกลไกการขบเคลอนของสงคม
ไมวาใครจะทำาอะไรทงในทสวางและมดแมวาจะไมมใครเหนแตวาผเหนและรบร
ใครทำาผดจะถกผลงโทษซงไมเพยงลงโทษผกระทำาผดเทานนหากแตลงโทษทกคนใน
ชมชนดวยการทำาใหเกดเจบปวยหรอเกดวบตตอทรพยสนเชนขาวสตวเลยงรวมทง
ความปลอดภยของทกคนในหมบานดวยเหตนผกระทำาผดจงตองขอขมาตอผดวยเหลา
และไกหากทำาผดรายแรงผอาจเลอกกนควาย1ตวหรอหม1ตวหลงฆาควายหรอ
หมแลวจะนำาเอาดมาพจารณาหากวาดผดปกตถอวาใชประกอบพธไมไดตองซอควาย
หรอหมตวใหมมาฆาเซนไหวอกตวหนง
ชาวกะเหรยงมการถายโยงองคความรและภมปญญาอยางตอเนองไมขาดสาย
แมจะอานและเขยนหนงสอไมไดแตวามการสบทอดดวยการใชบทเพลงพนบานซงเปน
วรรณกรรมมขปาฐะเชนปรศนาคำาทายเพลงรองเลนของเดกนทานและบทลำานำา
สภาษตหรอ“ธา”ซงเปนคำาสอนของบรรพบรษโดยอาจรองในขณะเดนทางในปาเขาเพอ
ไปยงไรนาไปลาสตวไปตกนำาหรอหาฟนหรอขณะนงจบชาสนทนารอบเตาไฟในบาน
หรอบนลานดนหนาบานรวมทงในงานศพ
การทชาวกะเหรยงนบถอผบรรพบรษฝายมารดาสงผลใหผหญงมบทบาทสำาคญ
ในทกครวเรอนถอวาผหญงเปนใหญชายหนมทแตงงานจะไปอยบานฝายภรรยาและม
ผวเดยว–เมยเดยวกอนแตงงานญาตผใหญฝายหญงจะไปสอบถามญาตผใหญฝายชาย
![Page 86: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/86.jpg)
85ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
หากผใหญทงสองฝายตกลงทจะใหหนมสาวแตงงานกนจะไมมการเรยกสนสอดทองหมน
เมอมลกชายหรอลกสาวคนแรกกจะเปลยนมาเรยกวา“พอของ(ชอลกคนแรก)”
ในสมยกอนเมอภรรยาตายกระทอมทอาศยอยตองรอทงแลวสรางใหมสำาหรบ
ลกสาวทแตงงานแลว โดยผเปนพออาศยอยกบครอบครวลกสาว เดกสาวทเปนโสด
จะสวมชดผาฝายสขาวหากแตงงานมครอบครวจะแตงแบบสองทอนคอสวมเสอ
แขนสนปกลวดลายและสวมซนสแดงพธศพถอเปนงานสำาคญยงทกคนตองไปรวมในพธ
คนหนมสาวจะเดนแถวเรยงหนงไปรอบๆศพผตายขบขาน “ธา”กนตลอดทงคน
หนมสาวบางคถอโอกาสนทำาความรจกกนบางพฒนาความสมพนธไปสการแตงงาน
ชาวกะเหรยงมฝมอในดานงานหตถกรรมปลกฝายเพอนำามาทอผายอมส
ธรรมชาตนำาเมลดพชมาประดบเปนลวดลายงดงามประณตมความชำานาญในการนำา
ไมไผและหวายมาจกสานเปนภาชนะเครองใชตางๆอกทงมเครองดนตรของชาตพนธท
โดดเดนคอเตหนาซงเปนเครองดนตรประเภทพณ(Harp)นกวชาการดานดนตรจดพณ
ของกะเหรยงเปนพณโบราณนอกจากนยงมฆองกลองฉงฉาบรวมทงฆองกบ(โกละ)
ทนำามาเลนเปนดนตรของชาตพนธรวมทงศลปะการขบรองและฟอนรำาเชนการรำาตง
(การเตนรำากระทบไม–โคยวะ)เปนตนเหลานลวนแสดงถงการมอารยธรรมของชาตพนธ
พธกรรมสำาคญ
พธกรรมสวนใหญของกะเหรยงจะเนนหนกไปในทางดานการเซนไหวผหรอ
สงศกดสทธโดยเฉพาะผบรรพบรษทมการสบทอดทางฝายมารดาเพอเปนการขอบคณ
และขอขมาในการทไดลวงเกนมการมดขอมอในเวลาเจบปวย เปนการเรยกขวญและ
ขอใหผชวยปกปองคมครองใหหายจากการเจบปวยกะเหรยงภาคกลางมพธกรรมท
สำาคญคอพธทำาบญใหญประจำาปนอกจากนแลวยงมพธกรรมเชนเดยวกบชนเผา
อนๆคอพธการแตงงานพธกนขาวใหมพธขนบานใหมพธศพและพธปใหม(จดใน
เดอนกมภาพนธ)
![Page 87: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/87.jpg)
86 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ความเปนมา
ชาวลาหหรอมเซอรอยในตระกลจน–ธเบตกลมชนชาตโลโลตระกลยอยธเบต–พมา
ความหมายของคำาวาลาหคอผมความซอสตยและมสจจะชวงศตวรรษ18และ19
ตงถนฐานอยทภเขาโหลเฮยทางตะวนตกเฉยงใตของยนนานมพระเปนผนำาเมอจกรพรรด
พยายามแผขยายอทธพลวฒนธรรมเขาครอบงำาและหลอมรวมเขากบวฒนธรรมจน
พรอมทงใชวธแตงตงชาวลาหทอยใตอาณตใหเปนผปกครองแตพระและชาวลาห
สวนใหญตอตานปฏเสธจกรพรรดจงสงทหารเขาปราบปรามหลายครง
ในปพ.ศ.2432ชาวลาหตานทานไมไหวพากนหนไปพงพงชาวละวาบนภเขาวา
(Avashan)ทชายแดนจน–พมาดานเมองแลมชาวละวาใหความชวยเหลออยางด
ชวงเวลานนชาวละวามพธกรรมลาศรษะมนษยแตกยกเวนไมลาศรษะชาวลาหชวงตน
ฤดฝนขณะขาวไรสงประมาณหนงคบชาวละวากลม“วาฮาย”(WildWa)ถอเปนชวงเวลา
แหงการลาศรษะบรรดานกรบนำาโดย“หมอผ”จะพากนออกไปตดศรษะมนษยเพอนำามา
ประกอบพธเซนไหวใหขาวเตบโตงดงาม ไมมแมลงศตรพชและภยธรรมชาตรบกวน
ในการน“หมอผ”จะโปรยยาเสนและขาวตอกลงบนพนถนนจากนนซมรอเหยอบรเวณ
ดงกลาวหากใครผานจดนนเขามาถอวาเคราะหรายชะตาขาด เหลานกรบ “วาฮาย”
ลาห Lahu
![Page 88: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/88.jpg)
87ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
จะจโจมตดศรษะซงสวนใหญมกเปน“พอคาววตาง”และ“พอคาโกนหาบ”(พอคา
คนหาบ)ทงจนฮอไตโหลง(ไทใหญ)ไตลอไตยองและไตขนซงเดนทางคาขายระหวาง
เมองแถบชายแดนจน–พมาในพนทรฐวา
“วาฮาย”ทงในจนตอนใตและในรฐวาของพมาไมตดศรษะลาหจะตดเฉพาะศรษะ
“คนฟนขาวและคนไมใสลานห” “คนฟนขาว”หมายถงหญงชายทไมเคยวหมากหรอ
ไมเลยมฟนทองสวน“คนไมใสลานห”หมายถงหญงชายทไมใสตางหหญงชายลาหนยม
เคยวหมากจนฟนดำาคนมฐานะดมกม“เขยวคำา”(เลยมฟนทอง)อกทงหญงชายลาห
ลวนนยมใสลานหเชนเดยวกบชาวละวาชาวลาหและละวามกพงพาอาศยกนฉนพนอง
อยางไรกตามธรรมเนยมการลาศรษะมนษยมาประกอบพธเซนไหวดงกลาวลมเลกไป
โดยเดดขาดหลงปพ.ศ.2492
ชาวลาหเปนกลมชาตพนธทมจำานวนประชากรมากจำาแนกกลมยอยไดถง23กลม
เฉพาะทอพยพเขามาอยในภาคเหนอตอนบนของไทยมเพยง5กลมยอยตามภาษาทพด
และสของเสอผาทสวมใสอนไดแกลาหนะ(LahuNa)หรอลาหดำาบางครงเรยกลาหแท
หรอมเซอเมองเหนอลาหย(LahaNyi)หรอลาหแดงบางครงเรยกลาหยาหรอมเซอ
เมองใตลาหซ(LahuShi)หรอลาหเหลอง(บางครงเรยกลาหกยหรอมเซอหลวง)ลาหฟ
(ลาหขาว)และลาหเฌเล (LahuShehLeh)บางครงเรยกลาหเมยวปจจบนมจำานวน
ประชากรในไทยประมาณ100.000คนเฉพาะทเชยงรายพบวามจำานวน49,427คน
(ตวเลขการสำารวจอยางเปนทางการในปพ.ศ.2545)
การอพยพเขามาสประเทศไทย
ชาวลาหในจนสวนหนงเคลอนลงมายงรฐฉานตงถนฐานบนภเขาในเขตเชยงตง
สวนหนงเขามาในเขตไทยเมอไมเกน100ปทผานมาตงบานเรอนอยดานเหนอและ
ดานตะวนตกของเชยงรายเชนบนดอยปไขดอยตงดอยแมสะลอง(สนตคร)หนแตก
(เทอดไทย)และวาวในระดบความสงประมาณ4,500ฟตหรอประมาณ1,200เมตร
เหนอระดบนำาทะเลปานกลางมสภาพภมอากาศหนาวเยนอกสวนหนงตงบานเรอน
บนดอยสงดานเหนอของเชยงใหมเชนทเชยงดาวเวยงแหงไชยปราการและฝางบางสวน
![Page 89: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/89.jpg)
88 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ไปตงถนฐานแถบตะวนออกเฉยงเหนอของแมฮองสอนโดยเฉพาะปายและปางมะผา
นอกจากนยงมอกสวนหนงตงถนฐานบนดอยมเซอรทหนาวเยนทางดานเหนอ
ของจงหวดตากสบทอดองคความรดงเดมของบรรพชนไวไดอยางดมการนำาเปลอก
ตนยางนองซงเปนไมยนตนขนาดใหญมาทบใหนำายางนองซงมพษรายแรงออกจนหมด
แลวนำามาทำาเปนเสอคลมหรอทำาเสอปรองนง
การกระจายตว
ดานลาหเฌเลและลาหซ (ลาหเหลอง)เคลอนยายเขามาในพนทภาคเหนอเมอ
ประมาณไมเกน90ปทแลวสวนลาหนะ(ลาหดำา)เดนทางผานเมองแถง(เดยนเบยนฟ)
เขามายงแขวงพงสาลเมอนฮนเมองไซแขวงอดมไซเมองนำาทาหลวงนำาทาเวยงพคา
และบแกวสปป.ลาวเขามาตงถนฐานทเชยงรายและเชยงใหมแตวามจำานวนไมมากนก
ในเชยงรายมเพยงไมกหมบานสวนใหญเลกนบถอผหนมานบถอครสตศาสนานกาย
โรมนคาทอลค
ความเชอ
ชาวลาหในเชยงราย รวมทงภาคเหนอมความเชอและการนบถอศาสนา
แตกตางกนมทงนบถอ“เทพเจาหงอซา”ผบรรพบรษหรอ“หน”บางนบถอพทธและครสต
สวนหนงนบถอผบรรพบรษควบคกบพทธศาสนานกายเถรวาทชวงประมาณปพ.ศ.
2473–2483ชาวลาหทตงถนฐานในผนปาเชยงดาวพากนหนมานบถอพทธศาสนาดวย
ศรทธาเลอมใสในพระปาคอ“หลวงปมน”(พระอาจารยมนภรทตโต)และบรรดาสานศษย
เชนหลวงปแหวนสจณโณหลวงปสมพทธาจาโรฯลฯทปฏบตวปสสนากรรมฐาน
และเดนจงกรมอยในผนปาเชยงดาว ในชวงแรกชาวลาหไดมาขอ “คาถาปองกน
ภตผปศาจ”ตอมาไดใสบาตรและปฏบตตนเปนพทธมามกะ
ชาวลาหอกสวนหนงมศรทธาในครบาศรวชย ทจารกไปสรางโบสถวหาร
พระธาตเจดยบรณปฏสงขรณศาสนสถานตางๆและสรางโรงเรยนใหเดกและเยาวชน
![Page 90: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/90.jpg)
89ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ในพนทชนบทหางไกลทรกนดารและบนภเขาสงซงเปนถนฐานของกลมชาตพนธตางๆ
ไดเขาถงการศกษาเรยนรพฒนาตนใหเปนผอานออกเขยนไดสบทอดองคความรและ
ภมปญญาของชาตพนธ
ชาวลาหในไทยนบถอคำาสอนของผนำาศาสนาคออาขาฟคพรอมทงเชอวาม
เทพเจาสงสดเปนผสรางสงดงามในโลกสวนผมทงผดและผรายทกหมบานมหมอผ
ทำาพธไสยศาสตรทชาวบานใหความเคารพนบถอชวงศตวรรษท19มชชนนารอเมรกน
นกายเพรสไบทเรยนอาทสาธคณกอรดอนยง(Rev.GordonYoung)ซงเปนเจาหนาท
หนวยบรการดานยทธศาสตรหรอโอเอสเอส.ไดเขาไปเผยแพรครสตศาสนาบรเวณแนว
ตะเขบรอยตอชายแดนจน–พมาและภาคเหนอตอนบนของไทยตามแผนยทธศาสตร
ปดลอมจนของสหรฐอเมรกา เพอวางแนวปองกนการแผอดมการณลทธคอมมวนสต
ลงมายงเอเซยตะวนออกเฉยงใตสงผลใหชาวลาหและชาวละวาชายแดนพมา–จน
รวมทงในภาคเหนอตอนบนของไทยจำานวนหนงรบศลจมเปลยนมานบถอศาสนาครสต
ละทงความเชอความเรอง “ผ”อกทงไมสนใจอดมการณลทธคอมมวนสต ในภาษา
พดชาวลาหทเปลยนมาเปนครสเตยนมคำาศพทใหมๆทหยบยมคำาในภาษาองกฤษ
ลาตนและกรกจากพระคมภรไบเบล
มชชนนารอเมรกนนำาอกษรโรมนมาประยกตใชเปนภาษาเขยนสอนเยาวชน
ลาหใหอานออกเขยนไดมการแปลและจดพมพพระคมภรไบเบล (NewTestament)
เปนภาษาลาหพรอมทงสงศษยาภบาลในสงกดสภาครสตจกรในประเทศไทยเขาไป
เผยแพรในชมชนตางๆสงผลใหจกรวาลวทยา (Cosmology) ของลาหแปรเปลยน
ไปจากเดมอยางมาก เนองจากทผานมา “ผ”มบทบาทสำาคญเปนเสมอนผควบคม
กลไกการขบเคลอนของสงคมเมอ“ผ”ถกลบเลอนหายไปม“พระเจา”เขามาแทนท
กอใหเกดความแปลกแยกในวธคดของผคนบางคนเกดความตระหนกทางวฒนธรรม
ทงนเนองจาก“ผ”และ“พระเจา”นนแตกตางกนอยางสนเชง
![Page 91: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/91.jpg)
90 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
สภาพสงคม
ภาษาลาหอยในกลมโลโลซงเปนกลมยอยของโลโล–พมาในตระกลจน–ธเบต
คำาศพททใชหลายคำาเหมอนภาษาพมาลซและอาขาบางคำาหยบยมจากภาษาจนและ
ภาษาไตลาหแตละกลมพดสำาเนยงตางกนเลกนอยสามารถสอสารกนไดยกเวนลาหเฌเล
ทแตกตางออกไปมากผมอาชพคาขายมกพดภาษาจนสำาเนยงทองถนยนนาน(จนฮอ)
ไดดอกทงในอดตกลมชาตพนธตางๆเชนอาขาลซ(ลซอ)เมยน(เยา)ละวา(วา)
ในพนทภเขาแถบแมจนและแมฟาหลวงรวมทงในรฐฉานมกใชภาษาลาหเปนภาษา
กลางในการสอสารระหวางกน
การตงถนฐานของลาหพจารณาวาบรเวณนนมแหลงนำาเพออปโภคบรโภคหรอ
ไมมพนทปลกขาวไรและพนทปลกฝนหรอไมในอดตชาวลาหปลกฝนเปนพชเศรษฐกจ
ปจจบนเปลยนมาปลกขาวโพดแทนการปลกสรางบานเรอนสวนใหญยดแบบแผน
สถาปตยกรรมเดมตวบานและฝาใชไมไผมงดวยหญาคาปจจบนสวนใหญเปลยนเปน
พนไมและฝาไมหรอเปนบานปนหลงคาเปลยนเปนกระเบองและสงกะสทำาใหชวง
กลางวนตวบานรอนอบอาวมากพนทใชสอยในบานแยกเปนสสวนคอเฉลยงหนาบาน
ตดกนเปนพนทเกบฟนและภาชนะใสนำา ในตวบานมหองโถงใหญเปนทตงเตาไฟ
อกสวนเปนหองหวหนาครอบครวและภรรยามหงบชาผเรอน(แหยน)หากเปนลาหย
จะมกระบอกไมไผกอนหนจอกเหลาและปยฝายวางอยแตหากเปนเฌเลจะเปนประต
ปด-เปดทมมดานในสดของหองนอนบรเวณหนาบานของหวหนาหมบานลาหเฌเลจะ
ตองมลานเตน“จะค”เพอประกอบพธบวงสรวงเทพเจา“หงอซา”
การปกครอง
ครอบครวชาวลาหเฌเลมความเชอมโยงของสายตระกลเหนยวแนนมากมความ
สมพนธทางสายโลหตเขมแขงแตละครอบครวจะตองเขาพธแตงงาน2ครงครงแรก
เปนการสรางครอบครวครงท 2 เปนการทดแทนพระคณพอ–แม โดยเชอเชญคน
ทงหมบานมารวมคนในหมบานมความสมพนธกนในลกษณะเครอญาตการแตงงาน
ความเปนเพอนและการพงพากนในเชงเศรษฐกจม“คะแซปา”หรอหวหนาหมบาน
![Page 92: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/92.jpg)
91ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
เปนผรบผดชอบใหการดำาเนนชวตของลกบานอยในกรอบขนบจารตและกฎระเบยบ
ของหมบานผชายลาหมอสระในการเลอกหญงสาวมาเปนภรรยาและมกมภรรยา
เพยงคนเดยวมการสขอแตงงานโดยการยนยอมของพอแมทงสองฝายมผอาวโส
เปนผประกอบพธฝายหญงจะฆาหม1ตวเพอเซนไหวผบรรพบรษขอใหการแตงงาน
มความสข หากจะหยารางกนคนทงหมบานจะมาเปนพยาน มการฆาหมและ
จายคาธรรมเนยมใหหวหนาหมบาน
พธกรรมสำาคญ
ดานพธกรรมชาวลาหเฌเลและลาหยยดถอปฏบตตามแบบแผนขนบจารตดงเดม
อยางเครงครดดำาเนนชวตตามความเชอและวฒนธรรมประเพณของชาตพนธนยมเลยง
สตวไวบรโภคลาหยดงเดมทนบถอ“หงอซา”ไมฆาสตวเลยงผโดยเฉพาะววหมและ
ไกสวนลาหเฌเลมธรรมเนยมฆาหมดำาและไกเซนไหวพธกรรมของลาหหลากหลาย
เชนกนขาวใหม (จาซอจาเว)จดชวงขาวไรสกเตมทระหวางตลาคม–พฤศจกายน
ถอวาเปนชวงเวลาดทสดมอาหารการกนบรบรณมการฆาหมเพอเซนไหวผใหญ
วนดอซยเทยบไดกบปใหมสงกรานต วนเขาซยเทยบไดกบวนเขาพรรษา
วนออกซยเทยบไดกบวนออกพรรษา พธฉลองปใหมหรอกนวอปใหม (เขาะจาเว)
จดในชวงเทศกาลตรษจนหวหนาหมบานหรอผอาวโสเปนผกำาหนดวนซงแตละหมบาน
มกจดไมตรงกนเพอใหญาตมตรพนองจากหมบานอนเดนทางไปรวมนอกจากนยงม
พธเซนไหวผปาผไรผภเขาฯลฯ
ในอดตชาวลาหทำาการเกษตรแบบไรเลอนลอยมการแผวถางปาแลวเผาอพยพ
โยกยายหมบานทกๆ2-3ปเมอความอดมของผนดนหมดไปกจะยายไปอยทแหงใหม
พชหลกทปลกคอขาวไรไวบรโภคและขาวโพดไวเลยงสตวปลกพรกเปนพชเศรษฐกจ
นอกจากนยงมถวฟกทองแตงโมแตงกวากลวยฯลฯกอนหนานหมบานทอยใน
ระดบความสงเกน1,200เมตรเหนอระดบนำาทะเลปานกลางซงสามารถปลกฝนไดผลด
มการปลกฝนเปนพชเศรษฐกจหลกตอมาเลกราไปเพราะรฐเขมงวดมมาตรการหามพรอม
ทงสงเสรมใหปลกพชทดแทนการดำาเนนชวตองปฏทนเกษตรกรรมเชอมโยงวฒนธรรม
![Page 93: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/93.jpg)
92 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
การผลตของชาตพนธ ทกำาหนดเปนแบบแผน วา เดอนไหนควรปลกพชชนดใด
และทำากจกรรมการเกษตรเชนไรเชนเตรยมดนเผาไรถางหญากำาจดวชพชเกยวขาวและ
เกบเกยวผลผลตอกทงยงมความสามารถเปนเลศในการลาสตวชาวไทใหญในรฐฉาน
เรยกพวกเขาวาชนเผานายพรานหรอ“มเซอร”
ดานวฒนธรรม เยาวชนทลงมาเรยนหนงสอและทำางานในเมองปรบตวรบ
อทธพลวฒนธรรมตะวนตกและวฒนธรรมอนๆเขามาในวถชวตประจำาวนมากขนเชน
เดยวกบผนบถอศาสนาครสตทละทงความเชอเรอง “ผ“มวถชวตผดแผกไปจากเดม
โดยสนเชง แตสวนใหญผอยในชมชนยงคงรกษาขนบจารตและวฒนธรรมประเพณ
ดงเดมไวไดอยางด
ชาวลาหมอปนสยสนกสนานราเรงชอบรองรำาทำาเพลงลาหเฌเลมเครองดนตร
หลกคอกลองฆองฉาบแคนซงและขลยทใชบรรเลงในการเตนจะคและมจองหนอง
(อะถะ) ใชดดและเปาในงานรนเรงและเกยวพาราส ชวงเทศกาลปใหมซงตรงกบตรษ
จนและเทศกาลกนขาวใหมญาตมตรจากตางบานทงหญงชายจบมอเตนรำาเปนวงกลม
รอบตนวอ โดยเตนรำาเฉลมฉลองทงกลางวนและกลางคน เฉพาะลาหเฌเลจะไมม
การถกเนอตองตวกนในขณะเตนรำาซงจดใหมขนเฉพาะในลานจะคโดยชาย–หญง
จะไมจบมอกนผหญงจะเตนรำาในวงดานในสวนผชายจะเตนรำาอยในวงดานนอก
คนเลนดนตรสวนมากมกเปนผชาย
ดานการแตงกายลาหแบงเปนหลายกลมแตละกลมแตงกายแตกตางกนผชาย
ลาหยและลาหนะใสเสอผาฝายยอมสดำาชายเสอรงสงไมตดกระดมเดมมกมผาโพกศรษะ
สดำาหรอนำาเงนสวมกางเกงจนขายาวเลยเขามผาคาดเอวบางคนมผาพนขาผชาย
ลาหเฌเลสวมเสอผาคลายลาหย แตใชผาพนขาสดำาและสขาว ผหญงลาหยสวม
ผาถงและเสอสดำามแผนเงนกลมประดบเรยงรายทดานหนาของเสอมแถบผาสแดง
ขาวและสอนเยบตดชายเสอและขอบผาถงสวนผหญงเฌเลสวมกางเกงหลวมขายาวถง
ขอเทา สวมเสอคลมยาวถงปลายเทามหวงเงนตดทหนาอกยาวลงมาถงขอบเอว
ดานผหญงลาหซมกสวมเสอและผาถงหากเปนโอกาสพเศษจะสวมกางเกงและเสอ
คลมยาวคลายเครองแตงกายผหญงลซอผหญงลาหทกกลมมกพนแขงดวยผาสตางๆ
![Page 94: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/94.jpg)
93ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
สวนเดกทงชายหญงมกแตงกายแบบเดยวกบผใหญ
ผชายชาวลาหนยมสวมเครองประดบคอกำาไลมอทำาดวยเงนแทคนทฐานะด
มกนำาเหรยญเงนแทมาตดทเสอดานหนา เรยงเปนแถวจากคอลงมาจนถงเอว
ผชายเมอกอนนยมใสลานห (ตางห) พรอมทงมรอยสกตามรางกายบรเวณแขน
แผนหลงหนาอกและขาออนโดยจะใหพอครหรอปจารยชาวไทใหญผชำานาญการสก
และเชยวชาญดานเวทมนตรคาถาเปนผสกใหสวนผหญงมกประดบเสอดวยกระดมเงน
เหรยญเงนรป และเหรยญเงนหมนหวหนาม (เหรยญเงนสหภาพอนโดจนฝรงเศส)
คนมฐานะดมกใสลานหเงน (ตางหเงน)กำาไลเงนแหวนสรอยคอและเขมขดเงน
กลมลาหนะมความสามารถในดานงานหตถกรรมการจกสานไมไผเปนภาชนะตางๆ
นำาไมไผมาทำาเครองใชและเครองเฟอรนเจอรอกทงยงเปนชางเหลกและชางเครองเงน
ความเปนมา
ชาวมงจดอยในกลมจน–ธเบตสาขาชนชาตจนมประวตการตงถนฐานอยใน
ลมแมนำาแยงซมายาวนาน เอกสารประวตศาสตรจนยคโบราณกลาวถงชนชาตมง
มาโดยตลอดพรอมทงหมนแคลนชาวมงวาเปนพวกอนารยชนโดยเรยกในชอวา“เมยว”
มง Hmong
![Page 95: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/95.jpg)
94 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ซงมความหมายวา“คนปา”หรอ“คนเถอน”ขณะทพวกเขาเรยกตนเองวา“มง”ซงม
ความหมายวา “อสระชน”ตอมาไดทยอยเคลอนยายจากลมนำาแยงซลงสดนแดนท
มความอดมสมบรณทางใตในชวงศตวรรษท17-18หลงมปญหาขดแยงทางการเมอง
กบพระจกรพรรดมการปะทะสรบกบกองทพหลวงของจนและประสบความพายแพ
จงเคลอนยายลงมาตงถนฐานตามแนวตะเขบชายแดนจนเวยดนามและลาว
การอพยพเขามาสประเทศไทย
ชวงสงครามลบหรอทชาวลาวเรยกวา “สงครามลาวฆาลาว”ชาวมงจำานวน
มากเปนทหารรบจางในกองทพซไอเอ.ภายใตบญชาการของนายพลวงเปาหลงพาย
แพตอกองทพขบวนการประเทศลาวชาวมงเหลานพากนอพยพเขามาในไทยโดยแยก
กนเคลอนยายเขามาสามสามเสนทางคอบรเวณชายแดนทตดตอกบลาวทเชยงราย
นานและเลยกอนทจะกระจายไปอยจงหวดอนๆเชนถำากระบอกจงหวดสระบรและ
หวยนำาขาวอำาเภอเขาคอจงหวดเพชรบรณและไปตงถนฐานใหมยงประเทศทสาม
เชนฝรงเศสสหรฐอเมรกาออสเตรเลยฝรงเศสแคนาดาเยอรมนและกอานาฝรงเศส
การตงถนฐานของมงในเชยงรายเรมจากในเขตอำาเภอเชยงของแลวกระจายไปท
อำาเภอเวยงแกนอำาเภอเทงอำาเภอขนตาลสวนหนงแยกไปตงถนฐานทเชยงใหมตาก
เพชรบรณและกำาแพงเพชร เฉพาะจงหวดเชยงรายมชาวมงตงถนฐานอยประมาณ
30,517คน(ตวเลขการสำารวจเปนทางการปพ.ศ.2545)
สภาพทางสงคม
องคการขนพนฐานของมงคอครอบครวและแซสกลมระบบการนบถออาวโส
อยางเครงครดโครงสรางของครอบครวเปนครอบครวขยายในครวเรอนชายเปนใหญ
ภายในบานผอาวโสฝายชายเปนใหญภายในแซของตนการแตงงานนยมแตงงานกน
ภายในเผาหามแตงงานภายในแซสกลเดยวกน เมอแตงงานแลวหญงตองไปอยบาน
ฝายชายและนยมแตงงานแบบผวเดยวเมยเดยวแตชายทมฐานะทางเศรษฐกจด
อาจแสดงฐานะของตนเองโดยมภรรยาหลายคนกไดโดยทกคนจะชวยกนทำางาน
![Page 96: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/96.jpg)
95ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ชาวมงตงถนฐานอยบนภเขาในระดบความสงประมาณ1,000-2,000เมตรเหนอ
ระดบนำาทะเลปานกลาง เปนพนทมภมอากาศหนาวเยนสงผลใหมการปลกขาวพอ
ยงชพปลกขาวโพดสำาหรบเลยงสตวและปลกฝนเปนพชเศรษฐกจการทพนทตงชมชน
อยในระดบความสงคอนขางมาก เปนเขตรอยตอของระบบนเวศ (Ecotone)ระหวาง
ปาเบญจพรรณกบปาสนจงมความหลากหลายทางชวภาพสงมสมนไพรหลากหลายชนด
ชาวบานมการสบทอดองคความรและภมปญญาดานสมนไพรรวมทงตำารบการแพทย
พนบานของชาตพนธ
ลกษณะของบานเปนเรอนไมครอมพนดนหนหนาไปตามลาดเขามลำาหวยอย
บรเวณภายในบานของมงขาวและมงนำาเงนจะแตกตางกน
ชาวมงแตละกลมมพดภาษาคลายคลงกนมากผดเพยนกนบางเพยงเลกนอย
ทงมงขาวมงนำาเงนและมงลายสามารถสอสารกนไดแตวาไมมภาษาเขยนตอมา
มชชนนารไดนำาตวอกษรโรมนมาประยกตใชเปนภาษาเขยน
เครองแตงกายของชาวมงทง3กลมผดแผกแตกตางกนผชายนยมสวมกางเกง
จนเปากวางสดำาคลาย“เตยวสะดอ”ของคนเมองรอบเอวผกผาผนใหญสแดงปกดวย
ลวดลายตางๆปลอยชายผาลงมาปรกดานหนาประมาณ1-1.5ฟตคาดทบดวยเขมขด
สวมหมวกจนสดำามพสแดงทยอดหมวกสวมเสอครงทอนตดเยบรดตวแขนยาวถงขอมอ
หญงมงนำาเงนนงกระโปรงสนสครามหรอสฟาแกมผาคาดเอวสแดงคาดทบดานหนา
มผาปกลวดลายประณตสวยงามตามแบบแผนของชาตพนธ หญงมงขาวนงกางเกง
ขากวยสนำาเงนสวนหญงมงลายหรอมงกอบงไมมแบบแผนเฉพาะบางสวมใสชดแบบ
มงขาวบางสวมใสชดแบบมงนำาเงนเครองประดบทชาวมงนยมคอหวงคอและกำาไลเงน
บางคนสวมหวงคอเงนหลายชนแสดงถงฐานะอนมงคง
ชาวมงรจการทอผาใชเองการยอมผาปกลายผาการทำาเครองเงนการตเหลก
รวมถงการทำาอาวธปนทำากระดาษใชเองสตรชาวมงสวนใหญมความสามารถสงดาน
งานหตถกรรมโดยเฉพาะอยางยงการปกผาเปนรปรางตางๆและการเขยนลวดลายบน
ผาดวยเทยนเพอนำาไปยอมในลกษณะเดยวกบการยอมผาบาตกตางกนเพยงชาวมง
ยอมดวยตนครามหรอตนหอมทใหสนำาเงนเขมดานนนทนาการมงมเครองดนตร
![Page 97: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/97.jpg)
96 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
หลายชนดเชนแคนและหยงลกษณะคลายจองหนองใชเปาเปนเพลงและใชเปนเครองมอ
เรยกหญงสาวใหออกมาหาในเวลากลางคนสวนการเตนรำาแตเดมพบเฉพาะเพศชาย
ไดแกการฟอนแคนรำาดาบการเลนลกขวางในวนรนเรงปใหมปจจบนหญงสาวไดทำาการ
ประยกตทารำาทหลากหลายเชนรำาเทพธดาดอยเปนตน
ชาวมงดำาเนนชวตดวยการเกษตรกรรมเปนหลกพชหลกดงเดมสามชนดของ
ชาวมงคอขาวขาวโพดและฝนปลกขาวพอยงชพในรอบปปลกขาวโพดสำาหรบเลยงสตว
และปลกฝนเปนพชเศรษฐกจตอมาไดเปลยนมาปลกพชเมองหนาวนอกจากขาวและ
พชผกตางๆเชนถวชนดตางๆผกกาดฟกเขยวฟกทองนำาเตามนเผอกหวผกกาดขาว
ปอฝายกญชง(ใชทอผา)ครามยาสบฯลฯแลวยงนยมเลยงหมดำาและไกเพอใชในการ
ประกอบพธเซนไหวผบรรพบรษและผตางๆปจจบนชาวมงเปลยนมาทำาการเกษตร
เชงเดยว(monocropping)ปลกพชเศรษฐกจ(cashcrop)มงสนองความตองการของตลาด
คอขาวโพดเลยงสตวและขง
การปกครอง
ชาวมงมกฎจารตและขนบธรรมเนยมททกคนตองยดถอปฏบตตามอยางเครงครด
ในลกษณะเดยวกบกฎหมายจารต (CommonLaw)ตางกนเพยงกฎจารตของมงนน
เกยวโยงรอยรดอยกบความเชอในเรองผอยางเหนยวแนนหากมการกระทำาผดผ
จะถกลงโทษหรอถกปรบไหม โดยหวหนาหมบานซงดแลรบผดชอบในการรกษา
ขนบธรรมเนยมจารตประเพณแตละหมบานจะมหวหนาหมบานและมผชวยอก1-2คน
ชวยกนตดสนในเรองการยายหมบานการจดประชมออกกฎระเบยบหมบานรวมทง
การตดสนในเรองการรกษาความปลอดภยของหมบานกรณการตดสนขอพพาทนน
หากเปนคนในตระกลเดยวกนจะเปนหนาทของผอาวโสในตระกลนนแตหากเปนกรณ
พพาทของคนตางตระกลใหเปนหนาทของคณะกรรมการกลางทหวหนาหมบานเปน
คนแตงตงหรอคกรณของทงสองฝายแตงตงในจำานวนเทาๆกน
![Page 98: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/98.jpg)
97ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ความเชอ
ชาวมงมความเชอเรองผอยางเหนยวแนน ดำาเนนชวตในกรอบขนบจารต
ประเพณและความเชอซงผกโยงรอยรดไวกบ“ผ”หรอ“ดะ”ชวงเทศกาลปใหมมการเลน
โยนลกชวงของหนมสาวการเลนลกขางและการเปาแคนโดยผเปาแคนจะเตนรำาวาด
ลวดลายไปตามจงหวะพรอมทงมการทำาขนมปกแจกจายกน
การทมธรรมเนยมเลอกพนทตงชมชนบนภเขาสงชน เปนพนทแหลงตนนำา
ลำาธารและเปนปาเขาสลบซบซอนธรรมชาตรอบตวลวนมความเชอมโยงสมพนธกบผ
(animism) โดยชาวมงเชอวาในโลกนมผอยทกหนแหง ไมวาจะเปนทองฟาสายลม
แมนำาลำาธารผนปาและภเขาผของชาวมงมหลายระดบผสงสดคอ“ผฟา”หรอ“ตรงด”
เปนผสรางทกสงในโลกมอำานาจใหคณใหโทษเชน “เหยอโชว” เปนผดแลโลกมเสยง
เปนฟารอง “ยวงตวเตง” เปนผสบสวนวญญาณคนตายเปนผอนญาตใหคนและสตว
ไปเกดใหม “ยงเลา” เปนหวหนาผฟาเปนผมาเอาชวตคน“นะลอกลง” เปนผแมผพอ
ของทารกกอนมาเกดยงโลกมนษย“กะยง”เปนผฟาผใหบตรแกคสามภรรยาทไมมบตร
ถาประกอบพธพเศษขน
รองลงมาคอ “ผหมบาน”หรอ “ดงเชง”จะคมครองหมบานใหรมเยนเปนสข
ถดมาเปนผบรรพบรษหรอผเรอน(ตรงครวฮเจ)ไดแกผประตผเสาเรอนผเตาไฟใหญ
ผเตาไฟเลกผบรรพบรษผครผยาและอาจมผกลองดวยในหมบานหนงๆจะมกลอง
อยเพยงใบเดยวเพอใชตในพธฝงศพบางหมบานเมอใชแลวกจะทำาลายกลองนนทงไป
เพราะกลองถอเปนสญลกษณของความตาย
ผทวๆไปไดแกผดอยผปาผลำาหวยผไรผนาผถำาผจอมปลวกถาทำาผดสงใด
สงหนงมกใหโทษเจบปวยจนถงตายไดตองมการเซนสรวงพรอมทงมความเชอเกยวกบ
นรก–สวรรควาหากใครทำาดตายไปจะไดไปสสวรรคหากทำาชวตายไปจะลงนรกใต
พนดนเผชญความทกขทรมานและความทกขยากนานา
![Page 99: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/99.jpg)
98 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
โดยทวไปผฟาและผเรอนเปนผปกปองคมครองมนษยยกเวนผฟาเปนผคอย
เอาชวตคนถามการลวงเกนหรอละเวนไมบชาตามกำาหนดเวลาอนควรอาจมโทษตอ
มนษยไดการเซนสรวงทดอาจชวยใหรมเยนเปนสขและมผลผลตดหมอผมบทบาท
อยางมากในกลมชาวมงหมอผทมความสามารถมากมบทบาทในทางการปกครองดวย
พธกรรมสำาคญ
พธกรรมของชาวมงมหลากหลายเชนพธแตงงาน(หยวเกาป)ฝายชายมกไปสขอ
หญงสาวหมบานอนทมใชคนในตระกลเดยวกบตนในตอนเชาตรเมอสขอไดแลวจะจดพธ
แตงงานทบานหญงสาวในเชาวนนนฝายชายจะจดเตรยมหมและไกสำาหรบใหฝายหญง
เลยงแขกพรอมทงมเหลาตมกลนเองเชนเหลาขาวโพดรนแจกแขกผมารวมงานทกคน
พธศพถอเปนการสงวญญาณผตายไปสอกโลกหนง เปนงานใหญบรรดาญาต
พนองลกหลานทอยหางไกลจะเดนทางมารวมพธฝงทงนตองรอวนทฤกษดเทานน
โดยมความเชอวาผลวงลบจะไปเกดในสถานทดมความสขลกหลานจะรำารวยมงมศรสข
หนงในพธสำาคญของมงคอพธปใหมหรอ“นอเปโจวย”ถอเปนพธสำาคญจดขน
หลงเสรจสนฤดเกบเกยวในชวงประมาณเดอนธนวาคม–มกราคมของทกปนอกจาก
เฉลมฉลองความสำาเรจในการเพาะปลกพชพรรณธญญาหารแลวยงเปนการเซนไหว
ผฟาผปาผบานและดวงวญญาณบรรพบรษชวยดแลรกษาผลผลตใหเจรญงอกงาม
และปกปกรกษาผคนใหมความสขปราศจากโรคภยใดๆตลอดปใหมทมาถงสมาชกใน
ชมชนทำาความสะอาดบานเรอนสวมเสอผาชดใหมรวมเฉลมฉลองกบญาตมตรตางบาน
ทมาเยอนกนอยางเตมท มพธกรรมเชนพธ “ฮปล”หรอเรยกขวญและพธเซนไหว
บชาบรรพบรษสวนกจกรรมบนเทงมการเลน “จเปาะหรอโยนลกชวงของหนมสาว
การเลน“เดาตอล”หรอการเลนลกขางยงหนาไมเปาแคนรองเพลงเตนรำาเชนรำากระดง
รำาเกบใบชารำาฟอนงวเปนตน
![Page 100: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/100.jpg)
99ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
การเฉลมฉลอง Celebrationบรรพบรษ Ancestralความเชอพธกรรม Belief&Ritualยอมคราม DyedwithIndigoเยบปก Hemp ศาลพระภมเจาท LordShineอาหารชนเผา Ethnicdish
ไร-นา Paddyfieldสงตองหาม Prohibitedคำาพงเพย/สภาษต Proverb ปาศกดสทธ Spiritualforestหมอผ Villagepriest(อาศย)ในทสง Highaltitude
ขอควรระวงในการไปเยอนบานชาวมง
1.อยาเหยยบลงบนธรณประตเนองจากชาวมงเชอวาเปนการกระทำาทลบหล
ดหมนหยามเกยรตของเจาของผเปนบาน
2. อยาเขาไปในบรเวณทชาวมงกำาหนดใหเปนบรเวณสสานของหมบาน
หากจะเขาไปถายรปในพนทดงกลาวควรขออนญาตจากผใหญในหมบานหรอสอบถาม
จากมคคเทศกทองถนกอนวาเขาไปไดหรอไม
3.อยาเขาไปแตะตองเตาไฟในบานเพราะชนเผามกถอวามผเตาไฟสถตอย
ภาษาองกฤษทควรทราบ
เอกสารอางอง
ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยว.“พนองหลายหลากชาตพนธ”ในเอกลกษณ
ทางวฒนธรรมเชยงราย. เชยงราย: จงหวดเชยงราย โดยสำานกงานวฒนธรรม
จงหวดเชยงราย2554.หนา13-38.
![Page 101: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/101.jpg)
100 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
การใหความปลอดภยแกนกทองเทยว
![Page 102: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/102.jpg)
101ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
การใหความปลอดภยแกนกทองเทยว
การใหความปลอดภยแกนกทองเทยวในปาขนอยกบปจจยดงตอไปน1
1. มคคเทศกตองมการเตรยมการทดคอเตรยมตวของบคลากรและเตรยมอปกรณ
2. มคคเทศกตองมการศกษาพนท รจกพนทเปนอยางดโดยศกษาพนทจาก
แผนทแผนผงคมอการทองเทยวและสอบถามจากผรหรอเจาหนาทของหนวยงานท
เกยวของเพอประโยชนในการเลอก/กำาหนดเสนทาง
3. การเลอกเสนทางควรคำานงถงสงตอไปนคอ สภาพลมฟาอากาศสภาพ
ภมประเทศความปลอดภยของนกทองเทยวระยะทาง
4. ควรมการประสานกบเจาหนาทของรฐหรอหนวยงานใกลเคยงในพนท
ลวงหนา เชนประสานงานกบผใหญบานกำานนตำารวจภธรทองทตำารวจทองเทยว
เจาหนาทปาไมเจาหนาทสงเคราะหชาวเขาตชด.เปนตน
ภยในรปแบบตางๆ ทอาจเกดขนกบนกทองเทยว
1.ภยทเกดขนทางรางกายเชนการทำารายรางกายการฆาการขมขนกระทำาชำาเรา
การลอลวง(ทำาใหสญหาย)ภยดงกลาวอาจเกดขนทกแหงทงในอาคารทพกโรงแรม
สถานทจอดรถในปา–เขาในโบราณสถานหรอสถานททองเทยวทวๆไป
2.ภยทเกดขนเกยวกบทรพยสนเชนการลกทรพยในทพกอาศย(เงนเอกสาร
สำาคญหนงสอเดนทาง(พาสปอรต)การลกทรพยในทสาธารณะ(เชนการลวงกระเปา)
ทรพยสนหาย (ลม)ถกปลอมแปลงเอกสารถกฉอโกงทรพยยกยอกทรพยยกยอก
ทรพยเกยวกบการเชาซอถกทำาใหเสยทรพยปลนทรพยชงทรพยและวงราวทรพย
ตามทพกและสถานททองเทยว
1ขอมลจากด.ต.มนตรทองเทศอดตAirRescueกองรอยตชด.327อ.แมจนเชยงราย
![Page 103: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/103.jpg)
102 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
วธการใหความปลอดภยแกนกทองเทยวในขณะเดนทางและนำาชมสถานท
1.กอนออกเดนทางทกครงควรตรวจเชคความพรอมวาจำานวนคนและสมภาระ
มจำานวนครบหรอไม
2. มคคเทศกควรแนะนำา ขอปฏบตตางๆ ใหแกนกทองเทยวไดทราบกอน
ออกเดนทาง(กฎ-ระเบยบ-ขอหาม-ขอควรปฏบตและไมควรปฏบตDo&Don’t)
3. ในกรณทเดนทางโดยรถยนต ควรมการตรวจความพรอมของสภาพรถ
ความพรอมของผขบข(โชเฟอร)
4. ในกรณทนำาเขาชมสถานทสำาคญทางโบราณสถานหรอสถานทสำาคญ
ทางประวตศาสตรตองใหนกทองเทยวปฏบตตามกฎ–ระเบยบของสถานทนนๆ
โดยเครงครด
5. เพอความสะดวกในการเดนทางมคคเทศกควรประสานกบตำารวจทองเทยว
ตำารวจทางหลวงและเจาหนาทของรฐในพนท
6.เพอความปลอดภยในเบองตนควรแจงรายชอและรายละเอยดนกทองเทยว
ใหกบตำารวจในพนททราบ
7. เพอความสะดวกในการนำาชมสถานทตางๆควรประสานกบเจาของสถานท
เปนการลวงหนา
8. ในการเขาชมสถานทควรแจงนกทองเทยวยดถอปฏบตโดยทวกนเกยวกบ
“วนยในการรกษาความสะอาด”ของสถานท
9. ประการสำาคญมคคเทศกตองแจงใหกบนกทองเทยวไดทราบวาทกคนควร
ปฏบตตามคำาแนะนำาของมคคเทศกโดยเครงครด
ขอควรปฏบตเพอปองกนอบตเหต การปฐมพยาบาล
1. ในกรณทเปนการทองเทยวเชงอนรกษ ควรเลอกใชเสนทางทปลอดภย
ไมควรใหนกทองเทยวออกนอกเสนทางทกำาหนดไว
2. ในกรณทเปนการทองเทยวโดยรถยนต ใหระมดระวงในเรองการตรวจเชค
สภาพรถเนนสภาพความพรอมของผขบข
![Page 104: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/104.jpg)
103ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
3. มคคเทศกควรมชดปฐมพยาบาลและมความรในเรองการปฐมพยาบาลดพอสมควร
4. ควรรจดตงและหมายเลขโทรศพทของสถานทตอไปนเพอใชบรการเมอมเหต
จำาเปนเชนหนวยกภยยามตำารวจสถานตำารวจภธรปมนำามนรานปะยางตโทรศพทสาธารณะ
5. มคคเทศกควรคำานงถงความปลอดภยของนกทองเทยวเปนประการสำาคญ
การปฐมพยาบาลมคคเทศกควรมความรในเรอง
1.การใชยา(ควรมและพกตดกระเปาเดนทางเสมอ)
2.การรกษาบาดแผลการใชผาพนแผล
3.การเขาเฝอกการเคลอนยายผปวย
4.การชวยคนหมดสต(เปนลมจมนำา)
ขอปฏบตเมอเกดอบตเหต หรอถกโจรกรรมขณะเดนทาง
1. ในกรณทเกดอบตเหต
-ถามผบาดเจบใหรบทำาการเคลอนยายจากจดเกดเหตและทำาการปฐมพยาบาล
-ถามผเสยชวตหามแตะหรอเคลอนยายศพเปนอนขาด
-รบแจงเจาหนาทตำารวจในพนทและนำาคนเจบสงโรงพยาบาลโดยดวน
-ถาเกดในพนททรกนดาร(ปาเขา)ใหรบขอความชวยเหลอจากประชาชนหรอ
ผนำาทองถนในพนทเปนเบองตน
2.ในกรณทถกโจรกรรมรบแจงตำารวจภธรทองทตำารวจทองเทยวโดยเรวและ
เตรยมหลกฐานเอกสารเกยวกบของทถกโจรกรรมบตรประจำาตวประชาชนหรอใบแทน
บตรประจำาตวขาราชการ ใบสำาคญประจำาตวคนตางดาวหนงสอเดนทาง (Passport)
สำาหรบชาวตางประเทศทเดนทางเขามาภายในประเทศสำาเนาทะเบยนบานของ
นกทองเทยวชาวไทย
การใชเครองมอ และอปกรณตาง ๆ เพอชวยเหลอเมอเกดอบตเหต
1.เมอเกดอบตเหตใหทำาการปฐมพยาบาลเปนเบองตนโดยใชอปกรณใกลตวเปนหลก
2.ถามคนบาดเจบใหรบนำาสงโรงพยาบาลโดยดวน
![Page 105: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/105.jpg)
104 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
3.ในกรณเกดอบตเหตในทหางไกลใหเขาขอความชวยเหลอจากเจาหนาทของรฐ
หรอชาวบานในพนท
4.อปกรณชวยชวตทจำาเปนเชนเชอกแพเสอชชพยาเปลสนาม(อปกรณ
เคลอนยายผปวย) รถยนตหรอเฮลคอปเตอรสามารถขอรบการสนบสนนจากหนวย
งานของรฐไดในกรณเกดอบตเหตรายแรง
อปกรณทใชในการเดนปา
1.เปสนาม(เพอบรรทกสมภาระ)นำาหนกตองเบาคงทนกนนำาได
2.เครองนงหมผาหมเสอผา2ชด(เสอแขนยาว)ถงนอน
3.เตนทมง
4.ผาปนโจ(ผากนฝน)
5.เปลสนาม(เปลนอน)
6.ไฟฉายเตรยมถานหลอดไฟอะไหลไปดวย
7.ยาแกปวดไขทองรวงปวดทองยาหมองเทนโซพลาส
8.อาหารและนำาเตรยมใหพอดกบระยะเวลาทจะไปเดนทาง“อยาหวงนำาบอ
หนา”ขาดนำา24ชม.ขาดอาหาร7วนอนตรายถงชวต
9.มดเดนปา
10.หมอสนามใชหงขาวตมนำารอนทำาอาหาร
11.กระตกนำาสนาม
12.ไฟแชก(ไมขดไฟ)
13.กลองถายรปแบตเตอรรในกรณเดนปาเพอศกษาระบบนเวศวทยา(พช–สตว)
หรอการทองเทยวเชงอนรกษ
14.เชอกมะนลาไนลอนเชอกฟาง
15.อาวธ (ปนมด ไม) ถามปนตองถกกฎหมาย ใชเพอปองกนตวจากสตว
มนษยและทำาใหอนใจ
16.แผนทเขมทศ
![Page 106: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/106.jpg)
105ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
17.เครองมอสอสารเชนวทยโทรศพทใชในกรณขอความชวยเหลอ
18.ของใชเบดเตลด(สวนตว)เชนสบยาสฟนแปรงยาสระผมผงซกฟอกผาเชดตว
(ผาขาวมา)หมวกถงมอเทยนไขยากนยงชา/กาแฟสำาเรจรปถงเทารองเทาแตะแปง
(ทาตวโรยเทากนมด)ขนมของขบเคยว(อาหารวางอาหารเสรมพลง)กระดาษชำาระฯลฯ
19.เงน(หามลมเดดขาด)
หมายเหตการแตงกายตองรดกมเสอผากระชบรองเทาผาใบรองเทาเดนปา(ไมนมเกนไป
พนยางหยาบกนลนได)ทงนของใชตางๆทบรรจใสเปนำาหนกรวมแลวไมควรใหเกน
นำาหนกตวเองจะรบได
การตงทพกแรม
การตงทพกใหยดหลกปลอดภย
ไวกอนหลกเลยงเสนทางเดนสตวปาอยใกล
แหลงนำาหมบาน(ซอหาอาหารงาย)การวาง
ตำาแหนงเตนททพก ไมควรหางกนมากนก
ควรตงหนหนาเขาหากนเปนรปวงกลม
การหาทพก ลกษณะภมประเทศ
ระยะเวลาททำาทพก
ระยะเวลาทพกอาศย
ทศนวสย(สภาพลมฟาอากาศหมอกควน)
ความปลอดภย
การหาแหลงนำา-นำาฝนลำาหวยลำาธารเถาวลย
นำาใตดนนำาเชงผา
-พชบรเวณใกลเคยงมพษหรอ
ไมมพษเชนเหดผกตางๆ
![Page 107: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/107.jpg)
106 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ภยและอปสรรคของการเดนปาเกดจากหลายสาเหตเชน
1.เกดจากผเดนทางเชนเกดการเจบปวยกะทนหนระหวางทางมโรคประจำาตว
ภยจากมนษยเชนการทำารายจฆาขมขน
2.เกดจากภมประเทศเชนพนทเปนปารกทบเขาสงชนลำาหวยเหวลกความมด
พชทมพษ
3. เกดจากธรรมชาต เชนอากาศปดทศนวสยเลวฝนตกหนกหมอกทบ
ไฟปานำาปาและการหลงปา
ขอพงระวงในการเดนปา
1.หามกอการทะเลาะววาทหรอมเรองบาดหมางกนระหวางการเดนทาง
2.หามเดนทงหมคณะเพอน(ควรมบดดทรใจ)
ในกรณทหลงปา
1.ใหตงสตใหดอยาตกใจ
2.คำานวณทศทางใหถกตองหาจดทตวเองอยใหได(ตำาแหนง) ขนไปบนทสง
(ดอยตนไมสงๆ)
3.ยดลำานำาลำาหวยเปนหลกจะออกไปสหมบานได
การหาทศทาง
-ใชแผนท,เขมทศ
-สงเกตดวงอาทตย(ขน,ตก)
-สงเกตเงาไม
-สงเกตดวงดาว(ดาวเหนอ,ดาวจระเข)
-สงเกตดวงจนทร
![Page 108: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/108.jpg)
107ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
การขอความชวยเหลอจากประชาชนในพนทควรคำานงถงสภาพความเปนอยของ
ทองถนภาษาพด-ขนบธรรมเนยมประเพณลทธและการตดตอกบบคคลภายนอก
การรกษาสขภาพ ผ เดนปาควรแตงกายปกปดรางกายมดชดเพอรกษา
ความอบอนของรางกายพกผอนใหเพยงพอรจกการปฐมพยาบาล
การปฐมพยาบาล
ในการเดนทางทองเทยวบางครงนกทองเทยวอาจประสบอบตเหตจากการหกลม
ถกของมคมบาด งกด ตกนำา ตกชาง หรอสาเหตอนๆ ในบางครงสถานทๆ
เกดอบตเหตหางไกลแพทยหรอกอนสงผบาดเจบถงแพทยตองไดรบการปฐมพยาบาล
เปนเบองตนดงนนมคคเทศกจงตองเรยนรเกยวกบสาเหต วธการปองกนและการ
ปฐมพยาบาลเบองตนใหแกผบาดเจบไวบาง
1. วตถประสงคในการปฐมพยาบาล
การปฐมพยาบาลหมายถง การชวยเหลอเบองตนแกผปวยหรอผบาดเจบ
กอนทจะถงมอแพทยหรอโรงพยาบาล เพอปองกนมใหเกดอนตรายจนถงพการหรอ
เสยชวต ไปโดยไมสมควร (วชยวนดรงควรรณและคณะ2532:83)วตถประสงค
ในการปฐมพยาบาลมดงน
![Page 109: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/109.jpg)
108 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
1.1ชวยชวตผปวยโดยใชวสดเทาทจะหาไดรอบขาง
1.2ปองกนมใหผปวยมสภาพเลวรายลง
1.3 สงเสรมและชวยเหลอผปวยใหคนสภาพโดยเรว
2. หลกทวไปในการปฐมพยาบาล
หลกทวไปในการปฐมพยาบาลมดงน(พ.ต.อ.พพฒนชวรเวช2534:14-15)
2.1 ดวาผบาดเจบมเลอดออกหรอไมถามเลอดออกควรหามเลอด
2.2ตรวจดรางกายวาอบอนหรอไมถาเยนขนแสดงวามอาการชอกควรหมผา
ใหอบอนหนนลำาตวใหสงกวาศรษะเลกนอย
2.3ตรวจดปากผบาดเจบวามสงอดตนหรอไม เชนฟนปลอมเศษอาหารดน
โคลนถามควรรบลางออก
2.4ตรวจดวาผบาดเจบหายใจขดหรอไมถามอาการดงกลาวควรรบผายปอด
2.5ตรวจดวาผบาดเจบมบาดแผล รอยฟกชำา กระดกหกหรอขอเคลอน
หากพบสงผดปกตใหปฐมพยาบาลตามแตกรณ
2.6ไมควรเคลอนยายผบาดเจบถาเคลอนยายควรทำาใหถกวธ
2.7คลายเสอผารดตวผปวยใหหลวม
2.8หามคนมามงดทำาใหอากาศถายเทไมสะดวก
2.9 ปลอบใจผบาดเจบมใหตระหนกตกใจกลวอยาใหมองเหนบาดแผลและรอย
เลอดของตน
2.10จดคนดแลผบาดเจบแลวจดสงผบาดเจบไปรบการรกษาพยาบาลจากแพทย
3. งกด
งมหลายชนดแบงเปนกลมใหญๆ 2กลมคองมพษและงไมมพษมหลกสงเกตได
ดงน(วชรากสโกศล2527:108-110)
3.1งมพษมเขยว1คอยทขากรรไกรบนดานหนาเขยวมลกษณะกลวงและมทาง
ตดไปยงบรเวณตอมพษทอยบรเวณหางตาฉะนนเมอถกงพษกดจะเหนรอยเขยวเปน2ร
ทบรเวณถกงกดงพษทพบมากในประเทศไทยไดแกงเหา(Cobra)งจงอาง(KingCobra)
งสามเหลยม(Bandedkrait)งกะปะ(Aqkistrodonrhodostoma)และงทะเล(Seasnake)
![Page 110: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/110.jpg)
109ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
3.2งไมมพษงชนดนไมมเขยวมแตฟน
ฉะนนเมองกดจงอาจจะเหนรอยฟนเปน
แถวเทานน
3.3การปฐมพยาบาล เมอถกงกด
ควรตงใหตายแลวเกบซากไวใหแพทยตรวจ
ดวาเปนงประเภทใดจะไดใชเซรมตานพษง
ฉดใหถกตองวธปฐมพยาบาลทำาไดดงน
3.3.1สงเกตรอยงกดถาเปนรอย
กดของงพษจะปรากฏรอยเขยว2จดและม
อาการของพษงภายใน10นาทเชนบวมท
บาดแผลออนเพลยตาพราขากรรไกรแขง
เลอดออกทางผวหนงปวดเมอยหนงตา
ตกหรอกลามเนอเปนอมพาตบางสวนถาง
ไมมพษรอยฟนบนผวหนงจะเรยงเปนแถว
3.3.2งมพษกดใชเชอกหรอยางรด
ไวเหนอแผลใหแนนพอสอดนวมอได2นว
และอยาใหผปวยเคลอนไหว รบนำาสง
โรงพยาบาล 3.3.3งไมมพษกดใหลางแผลใหสะอาดดวยสบและนำาปดปากแผลดวยผา
สะอาดนำาผปวยไปฉดยาปองกนบาททะยกและทำาแผลการกรดแผลดวยมดการดดพษง
จากแผลดวยปากและการขนชะเนาะเหนอแผลงกดไมเปนผลดตอผปวยแตประการใด
3.4 การปองกนงมกอาศยอยในปาหญาหรอบรเวณทรกรางซงมใบไมกงไม
ปกคลมดงนนจงควรนำานกทองเทยวหลกเลยงบรเวณดงกลาวการกางเตนทนอน
ควรเลอกสถานทหางไกลจากสถานทซงงพษอาศยและควรปดเตนทใหมดชดอยาให
สตวทกชนดเขาไปได
ลกษณะงพษและ
ภาพรอยแผลทงพษกด
ภาพลกษณะงไมมพษและ
ภาพรอยแผลถกงไมมพษกด
![Page 111: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/111.jpg)
110 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
4. แมลงมพษกดตอย
ในการเดนทางทองเทยวในปาบางครงอาจถกแมลงมพษกดตอย เชนผงตอ
แตนตะขาบแมลงปองหรอแมลงทมพษอนๆการปฐมพยาบาลอาจทำาไดดงน
(วชยวนดรงควรรณและคณะ2532:137)
4.1 ใชเชอกรดเหนอแผลปองกนพษเขาหวใจ
4.2 ถามเหลกในฝงคาอย ใหรบเอาออกโดยเอาลกกญแจตรงทมรกดใหเหลก
ในโผลออกมาและถาบวมมากใหใชนำาแขงประคบ
4.3 ใชผาหรอสำาลชบนำาแอมโมเนยหอมหรอใชยาทาทแผล
4.4ถาชพจรออนลงตองใหดมกาแฟรอนหรอบรนดเพอกระตนหวใจ
วธการปองกนควรแนะนำานกทองเทยวไมใหเดนเขาไปในปารกหรอในพมไม
5. ขอเคลดและกระดกหก
ระหวางการเดนทางทองเทยว บางครงนกทองเทยวประสบอบตเหตจาก
การปนปายโบราณสถาน เนนเขาหรอตกชางตกแพตกหนาผาจนไดรบบาดเจบ
การปฐมพยาบาลแกนกทองเทยวกอนนำาสงโรงพยาบาลจงเปนสงสำาคญอยางหนง
วธการปฐมพยาบาลเปนดงน
5.1การปฐมพยาบาลขอเคลดหรอขอเพลง(Sprains)การเกดขอเทาเคลดหรอ
แพลงอาจเกดจากขอเทาเคลอนไหวมากเกนไปหรอเกดจากการชนบดพลกอยางรนแรง
การปฐมพยาบาลควรปฏบตดงน(วชยวนดรงควรรณและคณะ2532:125)
5.1.1 ใหพกขอขางบาดเจบอยนงๆใชผาสามเหลยมพนยดขอเทาใหอยนง
5.1.2ยกขอทบาดเจบใหสงหรอถาเปนขอมอควรใชผาคลองคอไว
5.1.3 ใชผาชบนำาเยนหรอผาหอนำาแขงทบละเอยดประคบตรงบรเวณ
ทเจบหรอบวมหลายๆครงเสรจแลวพนขอดวยผายดเพอปองกนการเคลอนไหว
5.1.4 หลงจากประคบเยน72ชวโมงแลวใหเปลยนมาประคบรอนดวย
การชโลมนำามนรอนทายาตลอดจนนวดคลงเบาๆตรงบรเวณทบวมเพอใหการไหลเวยน
ของเลอดดขน
![Page 112: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/112.jpg)
111ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
5.2การปฐมพยาบาลเมอกระดกหก(Fractures)อบตเหตจากการตกชางหรอท
สงมกทำาใหกระดกหกการปฐมพยาบาลมหลกการดงน
5.2.1 อยาดงกระดกทหกเขาท
5.2.1 ถามบาดแผลปดแผลดวยผาสะอาดแลวเขาเฝอกชวคราว
5.2.3 การเขาเฝอก (Splinting) เพอมใหกระดกสวนทหกเคลอนไหว
นอยทสดและเพอปองกนมใหบรเวณทหกเคลอนไหว เพราะจะกระทบกระเทอนถง
อวยวะใกลเคยงดงนนจงตองมไมหรอวสดอยางอนดามไวชวคราวจนกวาจะไดรบการ
รกษาจากแพทยเปนการปองกนมใหอาการรนแรงมากขนเชนการหกของกระดกทยง
ไมทะลออกมานอกผวหนงหากมการเคลอนไหวรนแรงหรอบดพลกอาจทำาใหกระดก
ทหกทมออกมานอกผวหนงไดการเขาเฝอกชวคราวอาจใชวสดทหาไดในบรเวณนนอาจ
เปนแผนกระดานไมเทาแผนพลาสตกฯลฯหากไมมวสดอนใชวธเขาเฝอกธรรมชาต
คอ ใชเฝอกทมอยแลวในตวผปวย ไดแกอวยวะหรอกระดกทอยใกลเคยงกบกระดก
ทหกเชนกระดกแขนหกใชทรวงอกเปนเฝอกชวคราวโดยพนตนแขนทหกตดแนบกบ
ลำาตวไวกอนนำาสงโรงพยาบาล
ภาพแสดงการเขาเฝอกผาหมกบไมพลอง
6. สงแปลกปลอมเขาตา หและกระเพาะอาหาร
สงแปลกปลอม(Foreignbodies)หมายถงเศษวตถเคมหรอวตถใดทเขาสตาห
คอจมกและกระเพาะอาหาร เขาไปคางหรอตำาในอวยวะเหลานการปฐมพยาบาล
แยกอธบายไดดงน
![Page 113: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/113.jpg)
112 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
6.1ผงเขาตาปฐมพยาบาลดงน(อรวรรณหนด2527:48-49)
6.1.1 อยาขยตา
6.1.2 ลางตาดวยนำาทสะอาด
6.1.3 ถาผงอยเปลอกตาบนจบเปลอกตาชนบนใหทบเปลอกตาลาง
6.1.4 ถามอาการรายแรงเชนสะเกดหนเขาตาใชผากอซหรอสำาลปดตา
แลวรบนำาสงโรงพยาบาล
6.2สงแปลกปลอมเขาหปฐมพยาบาลดงน(รชนพรภกร2533:90)
6.2.1 ถาเปนแมลงเขาหหยอดหดวยนำาอนเพอใหแมลงออกถาแมลง
ไมออกหยอดหดวยนำามนมะกอก เพอกนมใหแมลงเขาลกดนและกดแกวหตอจาก
นนรบสงโรงพยาบาล
6.2.2 ถาสงไมมชวตเขาหใหตะแคงศรษะเอยงหขางนนลงใหสงของ
นนเคลอนออกมา
6.3 สงแปลกปลอมเขากระเพาะอาหารปฐมพยาบาลดงน (อรวรรณหนด
2527:51)
6.3.1 ใหรบประทานขนมปงขนมฝรงขนมสาลเขาไปจำานวนมากๆ
จะชวยหมมใหสงแปลกปลอมทำาอนตรายตอกระเพาะอาหาร
6.3.2หามใชยาถาย
6.3.3 รบสงโรงพยาบาล
7. บาดแผลไฟไหม นำารอนลวก และวตถระเบด
วธการปฐมพยาบาลดงน(วชยวนดรงควรรณและคณะ2532:136)
7.1อยาเจาะหนงทพองใหแตกออก
7.2ใชผาชบนำาเยนจดปดแผลใหนำาเยนชมอยเสมอหรอแชบาดแผลในถงนำา
ใสนำาแขงถาบาดแผลเลกนอยใชยาสฟนทา
7.3ถาเปนแผลไหมจากดนระเบดหรอดอกไมไฟดนปนตดอยทแผลใชสำาลชบ
นำาปรอทเชดออก
![Page 114: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/114.jpg)
113ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
7.4แผลไฟไหมเลกนอยพองแลวแตกเปนแผล ใชขผงปฏชวนะทาแผลหรอ
แตมยาแดงบอยๆ
8. การชวยชวตคนหายใจขด หายใจหยดและหวใจหยดเตน
ในบางครงนกทองเทยวอาจเกดอาการหายใจขดหายใจหยดและหวใจหยดเตน
เนองจากสาเหตเกดจากการจมนำาดนทรายพงทลายทบหายใจไมไดสงแปลกปลอม
อดในหลอดลมไดรบกาซพษหรอขาดกาชออกซเจนการปฐมพยาบาลอาจกระทำาได
ดวยวธการผายปอดและนวดหวใจ
8.1การผายปอดการผายปอดกระทำาไดหลายวธไดแกวธเปาลมเขาทางปาก
หรอทางจมกวธกดหลงยกแขนวธดงกลาวสามารถปฐมพยาบาลไดดงน(วชยวนดรงค
วรรณและคณะ2532:130)
8.1.1 การผายปอดโดยเปาปากหรอจมก
(1)ใหผปวยนอนหงาย(ระวงอยาใหลนตกไปอดหลอดลม)
(2)ยกคอผปวยแลวสอดหมอนหรอผาหนนใตคอ
(3)จบคางผปวยแหงนขนและกดหนาผากลง
(4)ผปฐมพยาบาลสดหายใจเขาเตมทแลวเปาลมเขาปากผปวยประมาณ12-15ครงตอนาท
ภาพแสดงการผายปอดโดยเปาปาก
![Page 115: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/115.jpg)
114 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
8.1.2 การผายปอดโดยวธ
กดหลงยกแขน
(1)ใหผปวยนอนควำาแขนทงสองงอพบ
เขาหากนและฝามอทบกนตะแคงหนา
ผปวยใหแกมวางทบบนฝามอ
(2)ลางสงแปลกปลอมออกจากปาก
(3)ผผายปอดเขาทางศรษะของผปวย
คกเขาลงแลวใชมอกดหลงผปวยทงนำาหนกตวลงไปขางหนาเพอใหหายใจออก
(4)เลอนมอมาจบเหนอศอกของผปวยยกแขนของผปวยดงขนทงสองขางแลววางลง
กบพนตามเดมเพอใหหายใจเขา
(5)ทำาสลบระหวางขอ(3)และขอ(4)ผใหญประมาณ12ครงตอนาทเดกประมาณ
20ครงตอนาท
8.2 การนวดหวใจ เมอมการหยดเตนของหวใจอาจปฐมพยาบาลไดดงน
(พ.ต.อ.พพฒนชวรเวช2534:41)
8.2.1 วางผปวยนอนหงายคลายเสอใหหลวมหรอเปดหนาอก
8.2.2 ผปฐมพยาบาลใชสนมอขางหนงกดกระดกสนอกสวนลางใหเหนอ
กระดกลนปเลกนอยแลวใชมออกขางหนงกดทบลงไปใหสนอกยบลงประมาณ1–2นว
ใชจงหวะประมาณ60ครงตอนาท
8.2.3 ถาผปวยเปนเดกใชเฉพาะนวชหรอนวกลางของผปฐมพยาบาล
กดทกงกลางของกระดกสนอกใหหนาอกยบลงไปเพยง1–1.5นวใชจงหวะประมาณ
100ครงตอนาท
9. การหามเลอด
การหามเลอดออกจากบาดแผลอาจทำาไดดงน(วชรากสโกศล2527:9)
9.1ใชนวสะอาดกดบาดแผล
9.2 บาดแผลบรเวณแขนหรอขา ใหผปวยนอนและยกสวนนนใหสง เพอให
เลอดไหลนอยและชา
ภาพแสดงการผายปอดดวยวธกดหลง
![Page 116: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/116.jpg)
115ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
9.3ใชผาหนาๆกดลงบนบาดแผลแลวพนผารดใหแนน
9.4กดบนหลอดเลอดแดงใหญซงไหลมาสบรเวณบาดแผล
9.5ใชเครองรดหลอดเลอดรดทตอนเหนอแผลเปนการหามไมใหเลอดไหลไป
สบรเวณแผล
10. สนขกด
10.1.ถาเลอดออกหามเลอดทนท(ดวยผากอซหรอบบแผล)
10.2.ลางแผลดวยนำาสะอาดปดดวยผากอซสะอาด
10.3.รบไปพบแพทยเพอฉดวคซน
11. ทากดดเลอด
11.1.หามดงเพราะเลอดจะหยดยาก
11.2.จทากดวยบหรตดไฟหรอไมขดไฟ
11.3.ลางแผลใหสะอาดใสทงเจอรไอโอดน
12. ลมพษ มสาเหตคอโดนสารทแพพชสารเคมแพอาหารทะเลเหลาเบยรละอองฝน
หรอเกสรตางๆ
12.1.ทายาแกผดผนคนคาลาไมนเพรดนโซโลนครมเบตาเมทธาโซนครม
12.2.กนยาแกแพคลอเฟนนรามนหาสาเหตทแพ
12.3.ถาผนไมยบลงและเพมมากขนใหรบไปพบแพทย
13. เลอกกำาเดาออก มสาเหตจากการกระแทกสงนำามกการแคะจมก
13.1.นงลงกมศรษะเลกนอยบบจมกนาน10นาท(หายใจทางปาก)
13.2.วางนำาแขงหรอผาเยนๆบนสนจมกหนาผากใตขากรรไกร
13.3.ถาไมหยดรบไปพบแพทย
14. ขอเคลด
14.1.ใหบรเวณขอนนๆอยนงๆและยกสงไว
14.2.ประคบนำาแขงทนทเพอลดอาการบวมปวด
14.3.ถาภายหลง24ชวโมงแลวยงมอาการบวมใหประคบดวยความรอนหรอ
วางกระเปานำารอนนวดดวยยาหมองหรอนำามนระกำาบาลม
![Page 117: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/117.jpg)
116 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
14.4. ถาปวดมากบวมมากใหรบปรกษาแพทย
15. ทองเดนทองรวงทองเสย
15.1. งดอาหารรสจดและยอยยากเลอกกนอาหารเหลวกนจนกวาอาการจะดขน
15.2. ดมนำาเกลอแรหรอผสมเองใชนำาตาลทราย2ชอนโตะและเกลอ½ชอนชา
ผสมในนำาตมสก750ccหรอประมาณ1ขวดนำาปลากลม
15.3. ดมนำาชาแกๆ
15.4. ถาถายรนแรงอาเจยรออนเพลยมากหนามด เปนลมอาการไมดขน
ภายใน48ชวโมงใหรบพบแพทย
16. ตะครวมสาเหตจากใชกลามเนอมดนนหนกเกนไปหรอความหนาวเยนหรอ
มการสญเสยนำาและเกลอแร(เชนอาเจยนทองเสยเหงอออก)
16.1. การยดกลามเนอสวนนนออกโดย
เปนทมอ : ยดนวมอดดปลายนว
เปนทเทา : ยดนวเทาใหยนเขยง
เปนทตนขา : นงลงเหยยดเทากดทหวเขาและชวยนวดเทา
เปนทนอง : นงลงยดขา
16.2. ถาเปนเพราะเสยเหงอ เสยนำา ใหดมนำาเกลอหรอผสมเอง ใชนำาตาล
ทราย2ชอนโตะและเกลอ½ชอนชาผสมในนำาตนสก750cc
17. สำาลกหรอมสงของไปอดหลอดลม
ใหตบหนกๆและเรวๆกลางหลง4ครงในทาทศรษะอยตำากวาปอด
18. การทำาแผลทวไป
18.1. ลางมอใหสะอาด
18.2. ถาตองทำาแผลหลายแผลเลอกทำาแผลทสะอาดกอนแผลทสกปรก
18.3. เชดรอบแผลดวยสำาลชบแอลกอฮอลเชดจากดานในวนออกดานนอกไป
ในทางเดยวกน
18.4. ใสยาใสแผลแลวปดแผลดวยผากอซหรอพลาสเตอร
18.5. อยาใหถกนำาอกเพราะจะทำาใหเปนหนองหรอหายชา
![Page 118: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/118.jpg)
117ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ในการเดนทางทองเทยว ในบางครงนกทองเทยวอาจประสบอบตเหต
ถามคคเทศกมความรดานการปฐมพยาบาลกสามารถชวยเหลอนกทองเทยวไดทนทวงท
กอนจะสงผบาดเจบไปโรงพยาบาลตอไป
เอกสารอางอง
ชสทธชชาต(บรรณาธการ)เอกสารประกอบการอบรมมคคเทศกเฉพาะพนท
จงหวดแมฮองสอน. เชยงใหม:สถาบนราชภฏเชยงใหม,2541.
พพฒนชวรเวช.อบตเหตและการปฐมพยาบาล.กรงเทพฯ:ตนออ,2534.
รชนพรภกร.การปฐมพยาบาล.กรงเทพฯ:โรงพมพศาสนา,2533.
วชยดรงควรรณและคณะ.การปฐมพยาบาล.กรงเทพฯ:มหาวทยาลยมหดล,2532.
วชรากสโกศล.การปฐมพยาบาลและเคหะพยาบาล.กรงเทพฯ:มหาวทยาลยมหดล,2527.
อรวรรณหนด.การปฐมพยาบาล.กรงเทพฯ:อกษรบณฑต,2527.
ภาษาองกฤษทควรทราบ
การปฐมพยาบาล FirstAid
อปกรณปฐมพยาบาล Firstaidkit
อบตเหต Accident
หลงทาง Getlost
เปนไข Illness
บาดเจบ Injury
ฉกเฉน Emergency
พนแผลอยางงาย BasicbandageการบาดเจบของรางกายTrauma(burns,wounds,brokenbones,jointsprains
anddislocations)
![Page 119: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/119.jpg)
118 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ตวอย
างแบ
บ ท
ป.1
ราย
งานต
อกอง
บงค
บกา
รตำาร
วจท
องเท
ยว
![Page 120: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/120.jpg)
119ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
การยงชพในปา
การเตรยมของใชในการเดนปาตาเกน(ในhttp://www.thailandoutdoor.com)
และลงหอมรวมจตรมขอแนะนำาการเตรยมตวเดนปาไวดงน
1. เครองนอนไดแกเตนทหรอเปลถงนอนฟลายชต
2. ผาปพนเอาไวเปนทนงกนขาวหรอนอนเลนบางครงคนนำาทางหรอลกหาบ
จะใชเปนทนอนดวย
3. อาหารสดอาหารแหงหมอสนามสำาหรบทำาอาหารและลกอม
4. กระตกนำาควรมประจำาตวหรอมขวดนำาพลาสตกใสเปกไดควรจะมนำาตดตว
กอนออกเดนอยางนอยคนละ750-1,000ซซทกรองนำา(แลวแตเวลาและสถานท)
5.เสอผาเครองแตงกายไดแกหมวกถงเทากนทาก(แลวแตสถานท)รองเทาเดน
รองเทาแตะแวนตาหนากากอนามยเพอกนฝน
6.ของใชสวนตวแปรงสฟนยาสฟนสบกระดาษชำาระโทรศพทเงน
7.ของใชเบดเตลดเชนไฟฉายเทยนไฟแชกมดพบเชอก
8.ยากนแมลงและยาประจำาตวควรมยาแกปวดยาแกทองเสยยาใสแผล
ยาหมองผากอซพลาสเตอรปดแผล
การเลอกทำาเลทพก
การพกคางแรมกลางปาตองมการเลอกทำาเลทเหมาะสมโดยตองคำานงถงความ
ปลอดภยหลกเลยงในจดทเปนอนตรายอยางเชนใกลลำาธารในชวงฤดฝนหลกเลยง
ตนไมใหญหรอตนไมผเพราะตนไมกงไมอาจหลนมาโดนตวเราหรอสรางความเสยหาย
แกทพกไดหลกเลยงการพกในหวยลำาคลองแมดนแหงกตามเพราะนำาปาอาจไหลมา
ทวมไดเรวการเลอกทพกโดยไมสงผลกระทบตอสภาพแวดลอมไมควรตดตนไมถาง
ตนไมเพอปรบใหเปนสถานทตงแคมปควรตงแคมปในสถานททมอยแลวควรสรางทพก
ใหเสรจกอนมดคำาอยางนอย30นาทและกวาดกงไมใบไมออกใหหมดเพราะเปนท
อาศยของมดแมลงตางๆ
![Page 121: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/121.jpg)
120 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
1. เลอกสถานททพอจะหาอาหารนำาและวสดกอสรางได
2. เปนพนทราบเรยบมทกำาบงตามธรรมชาตปองกนลมฝนนำาทวมไดสงเกตวา
ไมมรอยคราบนำาทแสดงวาเคยมนำาทวมมาแลว
3. เลอกพนททเปนเนนสงโลงพนดนแขงมลมพดผานไดดปลอดรนและยง
รบกวน
4. สถานทใตตนไมรมฝงใหญหรอใตชะงอนผาเปนทพกทด
เตนท
การใชเตนทในการเดนปานนกนทในเปมากและนำาหนกมากเมอเทยบกบเปล
มกจะมปญหานำาเขาเตนทเวลาฝนตกหนกๆแตถาเลอกเตนทใหดกบเลอกจดกางเตนท
ใหเหมาะสมกพอจะแกไขไดเตนทมขอดตรงทมทเกบของมดชดนอนรวมกนแลวไมให
ความรสกวงเวงเกรงกลวจากอนตรายและใชเปนทเปลยนเสอผาไดมดชดดวยเตนทท
ใชนอนในปาตองมลกษณะกนนำาไดสนทนำาหนกไมมากเกนไปควรเปนเตนททนอนได
1-3คน(มนำาหนกไมมากนก)และกางงายควรกางไดโดยไมจำาเปนตองใชสมอบก
ไฟฉาย
การเดนปาไมจำาเปนตองใชไฟฉายใหญๆหรอไฟฉายราคาแพงทามกลาง
ความมดมดในปานนไฟฉายเลกๆใชถานแคสองกอนกสวางเพยงพอนำาหนกเบาใชได
หลายวนโดยไมเปลองถานหรอไฟฉายคาดหวแบบเลกๆกใชงานสะดวกด
ภาพจากhttp://www.thailandoutdoor.com
![Page 122: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/122.jpg)
121ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
การเตรยมอาหาร
การเทยวปากมขอจำากดทไมสามารถนำาอาหารไปไดตามทใจปรารถนาได
ทกอยางการเตรยมความพรอมในดานอาหารสามารถแบงเปน3สวนดวยกนคอ
อาหารหนกอาหารเบาและอาหารเสรมพวกเครองบำารงการเตรยมเรองอาหารสวนใหญ
จะเนนอาหารทมนำาหนกเบาเปนหลก
อาหารหนกอาหารหนกคอขาวและกบขาวเนอสตวตางๆนอกเหนอจากพวก
อาหารแหงผกควรจะเปนพวกผกประเภทททนเปนพเศษเชนถวฝกยาวหรอกะหลำาปล
ควรตวงอาหารแบงเปนมอจดลวงหนาไปเลยวามอไหนจะกนอะไร เชน ขาวสาร
ควรจะตวงใสถงพลาสตกใบเลกใหมปรมาณเทากบทจะหงในหมอจะไดแบงกนแบกได
ไขเปนกบขาวสารพดประโยชนแตเอาไปคอนขางจะยากวธแกคอเอาใสไปในถงขาว
แลวเอาใสในหมออกทกนแตก
อาหารเบาอาหารเบาหรอของวางกมความสำาคญไมนอยไปกวาอาหารหลก
ทไดรบความนยมของขบเคยวลกอมผลไมดองหรอแมกระทงผลไมในธรรมชาต
เชนลกสมอเปนตนซงนอกจากการประทงความหวแลวนำาหนกอาหารพวกนเบา
พกพาไดสะดวก
อาหารเสรม เครองดมพวกเกลอแรหรอกลโคสชนดตางๆทจะชวยใหสภาพ
รางกายความสดชนคนกลบมาในเวลาอนรวดเรว
การกอไฟ
การเดนทางทองเทยวในปา“ไฟ”เปนสงจำาเปนอยางยงเพราะไฟเปนเพอนทด
เมอเราเขาปา ไฟจะเออประโยชนอยางมากไมวาจะเปนการปรงอาหารหงขาว
การใหไออนชวยปองกนภยอนตรายจากสตวรายอปกรณทชวยในการกอไฟอาจมตด
ไปดวยในพนทๆหาเชอเพลงไดยากเชนเชอเพลงแหงขไตเทยนไขแกวนำากระดาษ
ทเคลอบดวยเทยนไขซงจะชวยใหเรากอกองไฟไดดการกอกองไฟจะตองปฏบตตาม
กฎระเบยบเพอชวยรกษาธรรมชาตใหคงอย
![Page 123: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/123.jpg)
122 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ปาบางพนททมความเปราะบางทางธรรมชาตบางแหงหาฟนยากนกทองเทยว
ตองนำาเตาแกสเตานำามนหรออปกรณในการหงตมขนไปดวยจะชวยลดภาระการหาฟน
เชน เตาแกสแบบปกนกสสมซงมนำาหนกประมาณ5กโลกรมหรอเตาฟทใชนำามน
เบนซนไรสารตะกวกได
ไฟแชก
นกเดนทางทกคนควรจะตองมตดตวไวถงแมคนอนในคณะจะพกไปแลวกตาม
เพราะเราไมมทางรเลยวาจะตองใชเมอไหรหากพลดหลงกบคณะไฟแชกราคาถกนจะ
เปนสงทมคาทสดทเรามอย
มด
นอกเหนอจากมดเหนอพกในคณะ
ควรมมดใหญอยางมดเหนบพนบานหนงเลม
เอาไวถางทางตดไมมาทำาทแขวนหมอผาฟน
ทำากบขาวหรอแมกระทงขดหลมถายทกข
เปนมดทใชประโยชนไดหลายอยาง
เสอผา
เสอผาเดนปามเพยงสองชดกพอคอ
ชดเดนและชดนอนอยางละชด
ชดเดนนนกควรเปนเสอแขนยาว
กางเกงขายาว เสอแขนยาวจะชวยปองกน
แขนจากหนาม,ใบไมคนๆหรอแมลงเนอ
ผาของเสอไมควรหนาเกนไปเพอใหอากาศ
ถายเทได
ภาพจาก
http://www.thailandoutdoor.com
ภาพจากhttp://www.thailandoutdoor.com
![Page 124: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/124.jpg)
123ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
สำาหรบกางเกงนนกางเกงทหารใชผาดไมหนามากแตทนทานและแหงงายกางเกง
เดนปาสมยใหมใชผาสงเคราะหทบางและแหงงายแตอาจไมทนทานทไมเหมาะเลย
คอกางเกงยนส เพราะจะหนกมากเมอเปยกและรปทรงกทำาใหไมคลองตวเมอตอง
ปนปายสวนชดนอนกควรจะเปนเสอแขนยาวกางเกงขายาวเชนกนเสอยดแขนยาวกบ
กางเกงวอรมบางๆเอาไวกนแมลงสำาหรบเสอแขนกดสายเดยวหรอกางเกงขาสนนน
ไมเหมาะกบการสวมใสในปาสวนชดชนในเอาไปใหเพยงพอตามจำานวนวน
หมวกเปนอกอยางทควรใสเอาไวเวลาเดนเพราะจะชวยกนแดดกนหนามและ
กนแมลงไดเปนอยางดหมวกทมปกรอบดานจะชวยบงแดดไดดกวาหมวกแกป
ในถนทมทากถงเทากนทากกเปนอปกรณทชวยไดถงเทากนทากนเปนถงยาว
ถงเขาหรอยาวกวาทำาดวยผาเนอแนนเชนผาดบ เอาไวสวมระหวางถงเทากบรองเทา
ทากจะเจาะทะลเขาไปไมได
รองเทา
รองเทาทใชไดดในปาคอรองเทาทมดอกทพน
คอนขางหยาบรองเทาทมดอกละเอยดเชนรองเทา
เทนนสไมเหมาะเพราะจะลนมากเมอมโคลนเขาไป
ยดในดอกยางรองเทาทพนนมมากใสเดนบนพน
แขงทขรขระจะเมอยและเจบฝาเทามากรองเทากน
นำานนไมมประโยชนในการเดนปาเพราะนำาทตองลย
สวนใหญลกกวาความสงของรองเทาควรใชรองเทา
ทเอานำาออกงายและแหงเรวดกวา
เชอก
ควรใชเชอกถกทเหมอนกบเชอกเปลหรอเชอกรมเชอกพวกนเหนยวนำาหนกเบา
ผกงายแกะงายควรจะมไปอยางนอยสองสามเสนเพอไวทำาราวตากผาผกเปลฯลฯ
เชอกฟางเปนเชอกอกอยางทควรมตดเปไวใชไดสารพดประโยชน
ภาพจากhttp://www.thailandoutdoor.com
![Page 125: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/125.jpg)
124 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ขอควรคำานงในการเดนปา
ผเดนปาจะตองเตรยมรางกายและจตใจใหพรอมรบเหตการณตางๆทก
สถานการณในปาอากาศอาจหนาวหรอมลมพดแรงใหเตรยมเสอหนาวและเสอกนลม
ไปดวยอากาศรอนทำาใหออนเพลยและหมดแรงตองนำาหมวกกนแดดและนำาดม
ไปดวย เมฆทลอยตำาหรอหมอกลงจดทำาใหทศนวสยเปลยนอาจทำาใหหลงทางได
การเดนทางตองไปกบผทมประสบการณหรอเชยวชาญในการเดนปาควรนำาอปกรณ
จำาเปนและแผนทตดตวหากตองขามนำาใหใหใชทอนซงในการขามแมนำา
การหลงปา
ในการเดนปานนนอกจากตองศกษาภมประเทศและภมอากาศเปนอยางดแลว
แตกยงมขาวบอยๆวานกทองเทยวหลงปาซงปองกนไดโดยมขอแนะนำาดงน
1. ขอแนะนำาในการปองกนการหลงทาง
- ตองวางแผนและทำาการสำารวจเสนทางกอนออกเดนทางทกครง
- การเดนทางเปนหมคณะดกวาการเสยงภยเดนทางคนเดยว
- นำาแผนทและเขมทศตดตวไปดวยและตองรวธใชแผนทและเขมทศดวย
- นำาเครองมอปฐมพยาบาลตดตวไปดวย1ชด
- เตรยมอาหารเพมเตมเผอไวอยางนอย2วน
- ตดตามขาวพยากรณอากาศลวงหนากอนออกเดนทาง
- จดเตรยมอปกรณทจำาเปนตองใชในการเดนทางทกอยางใหครบถวน
- เอาใจใสสนใจและจดจำาสภาพแวดลอมตางๆในขณะทเดนทางเชนจดบนทก
ถายภาพไวเปนระยะเมอหลงทางสามารถยอนกลบมาดภาพได
2. การปฏบตเมอหลงทาง
- หยดอยกบทและอยเฉยๆเพอตงสต
- ทำาใหรางกายอบอนโดยใสเสอเพมหรอหาทกำาบง
- ดมนำามากๆ
- ทำาเครองหมายขอความชวยเหลอและสถานทอยใหชดเจน
![Page 126: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/126.jpg)
125ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
- จดสรรอาหารใหเพยงพออยารบประทานมากจนเกนไปใหเผอไววนขางหนาดวย
การหาทศในปา
การเดนทางในปาเมอไมมอปกรณใดๆ เราสามารถใชเทคนคตามธรรมชาต
เชนการดเงาดดาวฯลฯ เพอสงเกตทศยามหลงปาได เอเวอรรสตแนะนำาไวดงน
(http://www.mrbackpacker.com/tips/tip_6.html)
1. การใชแสงเงาจากดวงอาทตย
วธนใหเตรยมหาไมยาวประมาณ1เมตรและทวางๆแลวทำาตามขนตอนงายๆ
4ขนตอนดงน
ขนแรกใหไมยาวประมาณ1เมตรวางไวบรเวณพนเรยบ(ถาพนไมเรยบมพวกหญา
หรอกอนหนจะดเงาไมสะดวก) ใหวางไมในแนวตงหรอปกไมลงพนดนแสงอาทตยจะ
สองกระทบมาทไมทำาใหเกดเงาขน ใหวางไมทเราปกอยเอนลงมาทาบกบเงาแลวหา
กอนหนหรอขดเครองหมายเอาไวบรเวณปลายไมเสรจแลวเอาจบไมขนมาตงอยางเดม
โดยใหจดทเราตงไมเอาไวเปนจดเดยวกบจดแรก
ขนท 2 รอประมาณ10-
15นาท เงาของแสงอาทตยจะ
มการเคลอนยายไปเลกนอย
ใชวธ เดมคอเอาไมมาทาบกบ
เงาแลวทำาเครองหมายบนจด
บนปลายไม
ขนท 3ตอนนจะมจดอย
2 จดใหลองลากเสนจากจดแรก
ไปยงจดทสองเปนเสนตรงจดแรก
ทไดมาจะเปนทศตะวนตกจดทสอง
จะเปนทศเหนอ
![Page 127: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/127.jpg)
126 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ขนท4ใหไปยนหนาเสนตรงทขดไวโดยใหจดแรกอยทางซายมอจดทสองอยทาง
ขวามอทศเหนอจะอยดานหนาของเรา
วธนจะไมเหมาะในเวลากอนหรอหลงเทยงเลกนอยเพราะชวงนเงาตกกระทบ
จะไมทอดเปนแนวยาวซงอาจจะทำาใหการหาทศไมแมนยำา
2. การใชนาฬกาขอมอ
นาฬกาขอมอใชเปนอปกรณชวยในการหาทศได
วธการคอใหตงนาฬกาในอยในแนวราบขนานกบพน
โดยใหเขมทบอกชวโมงชไปยงดวงอาทตยทำาการแบงครง
มมระหวางเขมสนกบจด12.00นาฬกายกตวอยางจาก
ในรปเวลาขณะนนประมาณเกอบบายสามโมง เรากให
เขมบอกชวโมงซงขณะนนอยทเลข3ชไปยงดวงอาทตย
แลวทำาการแบงครงมมระหวางเลข12กบเลข3ซงกจะได
จดทอยประมาณเลขหนงกบเลขสองทำาการจนตนาการ
ลากเสนตรงบรเวณเลขหนงกวาๆทเราแบงไดผานจด
กงกลางเราจะไดเสนตรงมาหนงเสนจดทเราไดจดแรก(จดทเราแบงมมมา)จะเปนทศใต
สวนอกดานจะเปนทศเหนอวธนจะแมนยำาหากนาฬกาตรงกบเวลาทแทจรงถาเปน
นาฬกาแบบดจตอลอาจจะดเวลาขณะนนแลวใชวธวาดรปวงกลมบนกระดาษเอากได
โดยวาดรปเขมสนเขมยาวใหตรงกบเวลาปจจบน
3. การดดาว
วธการหาทศอกวธทนยมใชกบมากคอการหาดาวเหนอสวนใหญคนทดดาว
ไมเปนจะมปญหาในการหาตำาแหนงของดาวเหนอซงวธการหาดาวเหนอจะมวธสงเกต
โดยอาศยกลมจระเข(หรอดาวหมใหญ)และกลมดาวแคสสโอเปยเปนหลก โดยกลม
ดาวจระเขจะมดาวฤกษทเรยงกน7ดวงเปนสวนของหางจระเข (UrsaMajor) โดย
หากสงเกตทดาวจระเขตรงดาวดวงท 7ลองจนตนาการลากเสนตรงขนไปจะเหนดาว
![Page 128: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/128.jpg)
127ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ทสดสวางอยดวงเดยวดาวดวงนนจะเปนดาวเหนอซงตำาแหนงดาวเหนออาจจะเยอง
จากเสนเลกนอยขนกบฤดกาลดวยหรอถาดจากดดาวแคสสโอเปยตรงจดกงกลางตว
Mลองจนตนาการลากเสนตรงกจะเจอดาวเหนอเชนกน
กลมดาวแคสสโอเปยเปนกลม
ดาวทสงเกตและจดจำาไดงายอยตรงขาม
กบดาวจระเข ประกอบดวยดาวฤกษ
สวาง5ดวงเรยงตวกนเปนรปตวเอม(M)
คนไทยจะเหนเปนรปคางคาวจงเรยกชอ
กลมดาวนวา“กลมดาวคางคาว”
นอกจากนเรายงสามารถหาทศ
จากกลมดาวทางใตโดยสงเกตจากกลมดาวกางเขนใต(SouthernCross)โดยกลมดาว
นจะมขนาดเลกประกอบดวยดาว4ดาวมองดจะคลายกบไมกางเขน
4. การดพระจนทร
เราสามารถใชดวงจนทรเพอดทศอยางหยาบๆ ไดโดยวธงายๆคอดเวลา
การขนลงของดวงจนทร หากดวงจนทรขนกอนทพระอาทตยจะตกดานสวางของ
ดวงจนทรจะเปนทศตะวนตกหากดวงจนทรขนหลงเทยงคนดานสวางของดวงจนทร
ลองวาดเสนตรงผานบรเวณหว
และทายของไมกางเขนโดยให และ
ใหจนตนาการหาจดทหางออกไปจาก
ปลายกางเขนเปนระยะประมาณ5เทา
ของระยะจากหวกางเขนไปทายกางเขน
เมอไดจดนแลวลองมองจากจดนตรง
ลงมายงพนดน ทศน จะเปนทศใต
สวนทศเหนอกจะอยตรงกนขาม
![Page 129: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/129.jpg)
128 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
จะเปนทศตะวนออกวธนอาจจะไมคอยแมนยำานก เพราะบางทดวงจนทรอาจจะขน
มาแลวแตเรามองไมเหนเพราะเมฆมากและชวงพระจนทรเตมดวงหรอใกลเตมดวง
ดวงจนทรจะสวางทงดวงทำาใหเราไมทราบวาจะใชดานใดของดวงจนทรเปนดานสวาง
5. การใชอปกรณ
วธนเปนวธงายทสดคอการใชอปกรณทดทศไดเชนเขมทศหรอนาฬกาทสามารถ
บอกทศไดวธนคอนขางจะแมนยำาแตโดยสวนใหญเวลาทเราหลงทางมกจะไมมอปกรณ
เหลานตดตวมาดวยจงจำาเปนทจะตองเรยนรวธอนๆเพมเตม
6. สงเกตลมใชหญาแหงหรอฝนโยนไปในอากาศจะทราบวาลมพดมาจากทศทางใด
7. สงเกตเถาวลย เถาวลยทพนตนไมจะชยอดไปทางทศตะวนออกเสมอ
เรากจะหาทศอนได
8. สงเกตตนไม เมอดวงอาทตยลบขอบฟาไปแลวใหเอาแกมแนบตนไม
ดานทอนจะเปนทศตะวนตก
การใชเขมทศและการหาทศ
เขมทศคอ เครองมอทใชในการหาแนวทศเหนอ
โดยมปลายแมเหลกเปนตวช ไปทางทศเหนอเสมอ
ซงเราเรยกวาปลายชเหนอ เหตทเปนเชนนกเพราะวา
โลกมขวแมเหลกอยทางทศเหนอชายฝงทางเหนอของ
เกาะปรนซออฟเวลล ในประเทศแคนนาดาตอนเหนอ
จะสงอำานาจดงดดใหปลายชเหนอของแมเหลกชไปทาง
ทศเหนอ
![Page 130: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/130.jpg)
129ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ประโยชนของเขมทศ
1.ใชในการบอกทศใหผใชทราบวาอยทศใด
2.ใชในการเดนทางในปาเดนทางในเวลากลางคน
3.ใชหาตำาแหนงตางๆบนพนผวโลก
4.ใชประกอบกบแผนท
5.ใชในการเขยนแผนทโดยสงเขป
ขอควรระวงในการใชเขมทศ
1.การใชเขมทศควรจบหรอถออยางระมดระวงเพราะหนาปดคอนขางจะบอบบาง
2.ควรใชเชอกทรอยรทฐานคลองคอทงนกเพอปองกนเขมทศตกหลน
3.ถอเขมทศใหอยในแนวระดบเพอใหแมเหลกอยในลกษณะทสมดล
4.เมอเลกใชควรเกบเขมทศไวในกระเปาและหอเขมทศดวยกระดาษใหเรยบรอย
การทำางานของเขมทศจะไดคาทถกตองและแมนยำาควรใหเขมทศอยหางจากสายไฟฟา
แรงสงปนใหญสนามปนกลหมวกเหลกปนเหลกรถบรรทกสายโทรเลขสายโทรศพท
5.ไมควรใหเขมทศเปยกนำาและอยใกลความรอน
การขามแมนำา
การเดนทางในปาบางครงอาจตองขามแมนำาหรอลำาหวยการขามแมนำามสงท
ตองตดสนใจอย3ประการคอจะขามเมอไรจะขามอยางไรและวธในการขามสงท
ตองคำานงเปนอยางยงในการขามแมนำาคอการขนลงของนำาโดยเฉพาะในชวงเวลาทฝน
ตกนำาในแมนำาจะขนอยางรวดเรวและเชยวกรากหามขามแมนำาโดยเดดขาดถาจะขาม
ควรจะรอดวาระดบนำาเปลยนแปลงไปมากหรอไม เมอเหนวาปลอดภยแลวจงจะขาม
สงเกตไดจากสงตอไปนกระแสนำาเปลยนสหรอมคลนมเสยงการกลงของกอนหนม
ตนไมและเศษสวะลอยอยในนำาหรอไม
![Page 131: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/131.jpg)
130 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
วธปฏบตตนเมอเกดเหตการณผดปกตขน
1. ไมตนตกใจจนเกนไปพยายามตงสตใหไดจะชวยใหเราคดหาหนทางทจะแกไข
ตอไปได
2. ใชถงสมภาระแทนเสอชชพนำาสมภาระทงหมดไวบนหลง
3. ในขณะทอยในนำาจะตองทำามมใหลำาตวตามกระแสนำา อยาทำามมขวาง
กระแสนำาใชมอและขาชวยในการเคลอนทสฝงทใกลทสด
4. ถามกอนหนหรอตอไมทอาจกอใหเกดอนตรายไดควรยกเทาใหลอยตวขน
และพยายามวายใหถงฝงหรอสงทสามารถเกาะยดใหไดเรวทสด
การพจารณาเลอกสถานททจะขามแมนำาใหพจารณาจากสงตอไปน
1. พนผวนำา พจารณาวาจดทจะขามนนมการเคลอนไหวของนำาทชาและ
ราบเรยบทงผวนำาและใตทองนำาหรอไม
2. ความเรวของกระแสนำาสถานททจะขามนนนำาไหลเชยวมากนอยเพยงใด
แมนำาตนหากนำาไหลเชยวกอาจกอใหเกดอนตรายไดจงไมควรประมาท
3. ความลกของนำาโดยเฉพาะการขามนำาทมระดบลกตองพจารณาอยางถถวน
4. เลอกจดทขน-ลงนำาไดงายสะดวกและปลอดภย ไมควรเลอกจดทเปนฝงสง
และมระดบนำาลก
5. ใชเชอกชวยในการขามแมนำาโดยเฉพาะในการขามชองแคบหรอรองนำาแคบๆ
6. พจารณาลกษณะของแมนำาและสภาพแวดลอมใกลเคยงเชนกระแสนำาตอไม
นำาตกทอยขางแมนำาหรอความโคงคดของแมนำา
7. ระลกเสมอวาบรเวณทเปนทางโคงนำาจะไหลเชยวและลกกวาปกต
การขามแมนำาเปนหมคณะ
แมเปนแมนำาธรรมดากตองอาศยความแขงแรงของหมคณะซงจะชวยใหการขาม
แมนำางายขนและมความปลอดภยซงมวธการ3ประการคอ
1. การจบดวยผาใหสมาชกในคณะเอามอไขวหลงตวเองใชมอจบผาตอๆกน
ทนำาระดบสะโพกเคลอนไปในแมนำาทละคนเดนเปนเสนขนานไปกบแมนำาผทแขงแรง
![Page 132: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/132.jpg)
131ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
กวาอยตนนำาวธนเปนวธทดและแนนอนในการขามแมนำาทมความลกตงแตหวเขาถง
ตนขาออน
2. การใชสายรดหลงวธนคลายวธแรกและใชในนำาระดบทลกกวาใหผทแขงแรง
ทสดอยตนนำา แกสายรดหนาอกออกและคลายสายรดไหลใหทกคนสอดมอเขาไป
ในระหวางถงสมภาระและหลงของคนขางหนาจบสายรดตอกนไป
3. การใชไมยาวผทแขงแรงทสดยนอยตนนำาเปนผจบไมยาวดวยมอทงสองขาง
ใหคนทเหลอจบไมตอๆกนไป
ขอแนะนำาในการเดนในนำา
1. สวมรองเทาตลอดเวลาซงสามารถชวยปองกนอนตรายทอาจเกดกบเทาได
2. พยายามใหสวนบนของรางกายอยเหนอผวนำาจะชวยใหสามารถตานกระแสนำาได
3. เดนกาวสนๆโดยใหเทาแตะพนนำา
4. อยาหยบจบกอนหนหรอทอนไมในนำาอาจทำาใหเสยการทรงตวได
5. เคลอนไหวเปนเสนทแยงมมไปตามกระแสนำาอยาเดนตานกระแสนำา
6. อยากระโดดเพอมไหขาเปยกอาจทำาใหลนหกลมได
7. อยาขามถาคดวายงไมพรอมหรอแนใจวาการอยบนฝงมความปลอดภยมากกวา
ภยธรรมชาต
ภยธรรมชาตเกดจากการเปลยนแปลงของธรรมชาตหรอมนษยไดทำาใหเกดขนมา
ซงเกดขนไดทกเวลาโดยทมนษยไมไดตงตวภยธรรมชาตทมกเกดในภาคเหนอแบงเปน
8ประเภทคอ(http://www.cmmet.tmd.go.th)
เดอน ภยธรรมชาตทเกดขนในภาคเหนอ
กมภาพนธ ไฟปา
มนาคม พายฤดรอน,ไฟปา,ฝนแลง
เมษายน พายฤดรอน,ไฟปา,ฝนแลง
พฤษภาคม พายฤดรอน,อทกภย
![Page 133: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/133.jpg)
132 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
มถนายน อทกภย,ฝนทงชวง
กรกฎาคม ฝนทงชวง,พายฝนฟาคะนอง,พายหมนเขตรอน,อทกภย
สงหาคม พายหมนเขตรอน,อทกภย,พายฝนฟาคะนอง
กนยายน พายหมนเขตรอน,อทกภย,พายฝนฟาคะนอง
1. แผนดนถลม
การเกดดนถลม เปนภยพบตทางธรรมชาตทปองกนไดยากแตเรากสามารถ
ลดความเสยงไดถามการเตรยมพรอมเฝาระวงทด
การสงเกตกอนเกดดนถลมนำาในลำาหวยขนมากหรอมสแดงขนแสดงวาจะม
ตะกอนไหลมาตามลาดเขาเวลาฝนตกนานๆ จะมเสยงดงเหมอนตอนมนำาปามาตนไม
ลมหรอกอนหนกลงดงครนๆถามเสยงนนแสดงวาดนจะถลมลงมา
สาเหตการเกดดนถลมเกดจากฝนตกหนกตดตอกนหลายวนหรอดนบนลาดเขา
เปนดนรวนและมความลาดชนมากๆการทำาไรเลอนลอยบนภเขาทำาใหสภาพดนตอง
เสยไป เมอฝนตกหนกนานๆดนบนภเขานนอมนำาและไถลลงมาตามลาดเขานำาเอา
ตะกอนดนกอนหนซากไมลมลงมาดวย
ขอควรปฏบตเมอเกดดนถลมถาฝนตกหนกแบบไมหยดตดตอกนหลายวน
ดนบนภเขาอาจถลมตองอพยพหรอใหหนไปทสงๆและตองรบแจงตอๆใหรทวกน
โดยเรวถาพลดตกไปในกระแสนำาหามวายนำาหนเปนอนขาดเพราะจะโดนซากตนไม
กอนหนทไหลมากบโคลนกระแทกจนถงตายไดใหหาตนไมใหญทใกลทสดเกาะเอาไว
แลวปนหนนำาใหได
ขอควรปฏบตหลงนำาลดจดเวรยามเพอเดนตรวจตาดสถานการณสงผดปกต
ยามคำาคนตดตามฟงขาวพยากรณอากาศ เพอทราบสภาพสถานการณของภาวะฝน
ตกหนกหรอนำาปาไหลหลาก
![Page 134: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/134.jpg)
133ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
2. ไฟปา
เปนภยธรรมชาตซงเกดจากมนษยเปนสวนมาก ไดแกการเผาหาของปา
เผาทำาไรเลอนลอย เผากำาจดวชพช สวนนอยทเกดจากการเสยดสของตนไมแหง
มกเกดชวงปลายเดอนกมภาพนธ ถงตนเดอนพฤษภาคมทำาใหเกดผงฝนควนไฟ
กระจายในอากาศทวไปทำาใหมองเหนไมชดเจนสขภาพเสอมพชผลการเกษตร
ดอยคณภาพแหลงทรพยากรลดลง
การปองกนไฟปาตดตามสภาวะอากาศฟงคำาเตอนจากกรมอตนยมวทยา
สอบถามแจงสภาวะอากาศรายโทร053-277919ตลอด24ชวโมงควรดบไฟบหร
ธปเทยนกองไฟใหความอบอนทกครงในอาคารหรอกลางแจง
3. วาตภย
วาตภยเปนภยธรรมชาตซงเกดจากพายลมแรงแบงได2ชนด
3.1 วาตภยจากพายฤดรอน จะเกดขนในชวงฤดรอนชวง เดอนมนาคม-
พฤษภาคมเกดจากกระแสอากาศรอนยกขนเบองบนอยางรนแรงและรวดเรวเกดพาย
ฝนฟาคะนองและอาจมลกเหบทำาความเสยหายไดในบรเวณเลกๆชวงเวลาสนๆ
ความเรวลมประมาณ50กม./ชม.ทำาใหสงกอสรางบานเรอนพชผลทางการเกษตร
เสยหายฝนตกหนกฟาแลบฟาผาเปนอนตรายแกชวตมนษยและสตวได
กอนเกดวาตภยสงเกตไดจากอากาศรอนอบอาวตดตอกนหลายวนลมสงบ
แมใบไมกไมสนไหวความชนในอากาศสงจนรสกเหนยวตามรางกายทองฟามว
ทศนวสยการมองเหนระยะไกลไมชดเจนเมฆมากขนทองฟามดครมอากาศรอนอบอาว
ขณะเกดวาตภยมพายลมแรง15-20นาทความเรวมากกวา50กม./ช.ม.
เมฆทวขนอยางรวดเรวลมกระโชกแรงเปนครงคราวมฝนตกหนกบางครงมลกเหบ
ฟาคะนองฟาแลบถานบในใจ1-2-3แลวไดยนเสยงฟารองพายอยหางไปประมาณ1กม.
ถาเหนฟาแลบและฟารองพรอมกนพายจะอยใกลมากสภาวะพายลมแรงนจะนาน
ประมาณ1ชม.
![Page 135: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/135.jpg)
134 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
หลงเกดวาตภยอากาศจะเยนลงรสกสดชนขนทองฟาแจมใสทศนวสยชดเจน
การปองกนพายฤดรอนระหวางเดนปานอกจากตดตามสภาวะอากาศแลว
ไมควรใชอปกรณไฟฟาทกชนดขณะมฟาคะนองไมใสเครองประดบโลหะและไมอย
กลางแจงขณะมฝนฟาคะนอง
3.2 วาตภยจากพายหมนเขตรอนจะเกดขนในชวงฤดฝนชวงเดอนกรกฎาคม
ถงเดอนกนยายนเปนพายทเกดขนเหนอทะเลจนใตและมหาสมทรแปซฟกในเขตรอน
มศนยกลางประมาณ200 กม. มลมพดเวยนรอบศนยกลางทศทวนเขมนาฬกา
ศนยกลางเปนวงกลมประมาณ15-60กม.เรยกตาพายเมอเคลอนตวขนฝงประเทศ
เวยดนามทำาความเสยหายใหบรเวณทเคลอนผานตามลำาดบความรนแรง เกณฑการ
แบงความรนแรงของพายเขตรอนเปน3ระดบคอ
1.พายดเปรสชนมกำาลงออนความเรวลมใกลศนยกลางไมเกน63กม./ชม.
2.พายดหมนเขตรอนมกำาลงปานกลางความเรวลมใกลศนยกลางไมเกน
63-117กม./ชม.
3.พายไตฝนมกำาลงปานกลางความเรวลมใกลศนยกลางมากกวา118กม./ชม.
กอนเกดวาตภยอากาศดลมตะวนออกเฉยงเหนอพดผานเมฆทวขนเปนลำาดบ
ฝนตกเปนระยะๆ
ขณะเกดวาตภยเมฆเตมทองฟาฝนตกตอเนองเกอบตลอดเวลาลมพดแรง
หลงเกดวาตภยอากาศดขนเปนลำาดบ
4. พายฝนฟาคะนอง
ภยธรรมชาตซงเกดจากฝนฟาคะนองและลมแรงอากาศรอนลอยสงขนอากาศ
ขางเคยงไหลเขามาแทนท ไอนำากลนตวเปนเมฆทวความสงมากขนมองเหนคลาย
ทงตเหลกสเทาเขมมฟาแลบฟารองฟาผา เกดพายฝนฟาคะนองลมกระโชกแรง
บางครงมลกเหบหากฝนตกตอเนองหลายชวโมงอาจเกดนำาปาไหลหลากนำาทวมฉบพลน
อาจเกดพายหมนหรอพายงวงชางมลมแรงมากทำาความเสยหายบรเวณทเคลอนผาน
มกเกดในชวงเดอนมนาคม-พฤษภาคม
![Page 136: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/136.jpg)
135ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
กอนเกดพายฝนฟาคะนองอากาศรอนอบอาวลมสงบความชนในอากาศสง
จนรสกเหนยวตามรางกายเมฆกอตวเปนรปทงสเทาเขมยอดเมฆสงกวา10กม.
ขณะเกดพายฝนฟาคะนองฟาแลบฟารองและฟาผาลมกระโชกแรงฝนตกหนก
ถงหนกมากบางครงมลกเหบ
หลงเกดพายฝนฟาคะนองพายสลายไปแลวอากาศจะเยนลง รสกสดชนขน
ทองฟาแจมใส
การปองกนพายฝนฟาคะนองระหวางเดนปาเชนเดยวกบการปองกนพายฤดรอน
5. แผนดนไหว
เปนภยธรรมชาตซงเกดจากการปลดปลอยพลงงานใตพภพทำาใหเกดภเขาไฟ
ระเบดแผนดนเลอนถลมและเกดจากมนษยเชนระเบดนวเคลยรภาคเหนอสวนมาก
จะเกดแผนดนไหวขนาด3-5รกเตอร
ขอควรปฏบตขณะเกดแผนดนไหวถาอยในอาคารสงควบคมสตหลบอยใตโตะ
ทแขงแรง ไมวงลงบนใดหรอลงลฟต ถาขบรถใหหยดรถควบคมสตอยภายในรถ
จนการสนสะเทอนหยดลงออกไปอยนอกอาคารอยหางจากอาคารสงกำาแพงเสาไฟฟา
ตนไมไปอยทโลงแจง
6. อทกภย
เปนภยทเกดขนเนองจากมนำาเปนสาเหตอาจจะเปนนำาทวมนำาปาหรออนๆ
โดยปกตอทกภยเกดจากฝนตกหนกตอเนองกนเปนเวลานานบางครงทำาใหเกดแผนดนถลม
อาจมสาเหตจากพายหมนเขตรอนลมมรสมมกำาลงแรงรองความกดอากาศตำามกำาลงแรง
อากาศแปรปรวนนำาทะเลหนนแผนดนไหวเขอนพงทำาใหเกดอทกภยไดเสมออทกภย
แบงได2ชนดคอ
6.1 อทกภยจากนำาปาไหลหลากและนำาทวมฉบพลน เกดจากฝนตกหนก
ตดตอกนหลายชวโมงดนดดซบไมทนนำาฝนจงไหลลงพนราบอยางรวดเรวความแรง
ของนำาทำาลายตนไมอาคารถนนสะพานชวตและทรพยสน
![Page 137: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/137.jpg)
136 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
6.2 อทกภยจากนำาทวมขงและนำาเออนองเกดจากนำาในแมนำาลำาธารลนตลง
มระดบสงจากปกตทวมและแชขงทำาใหการคมนาคมชะงก เกดโรคระบาดทำาลาย
สาธารณปโภคและพชผลการเกษตร
การปองกนอทกภยควรตดตามสภาวะอากาศฟงคำาเตอนจากกรมอตนยมวทยา
สอบถามแจงสภาวะอากาศรายโทร053-277919ตลอด24ชวโมงฝกซอมการปองกน
ภยพบตเตรยมพรอมรบมอและวางแผนอพยพหากจำาเปนเตรยมนำาดมเครองอปโภค
บรโภคไฟฉายแบตเตอรวทยกระเปาหวตดตามขาวสารเตรยมพรอมเสมอเมอไดรบแจง
ใหอพยพไปทสงเมออยในพนทเสยงภยและฝนตกหนกตอเนองไมลงเลนนำาไมขบรถ
ผานนำาหลากแมอยบนถนนถาอยใกลนำาเตรยมเรอเพอการคมนาคมหากอยในพนท
นำาทวมขงปองกนโรคระบาดระวงเรองนำาและอาหารตองสกและสะอาด
ขอแนะนำาในการเดนทางทางนำา
สำาหรบผทจะเดนทางทางนำามขอปฏบตเพอชวยลดอบตเหตหรอการสญเสยท
อาจจะเกดขนไดดงน
การปฏบตของผโดยสาร
1.ถาวายนำาไมเปนควรหลกเลยงการเดนทางทางนำาตามลำาพงใหมเพอนรวมทาง
ไปดวยถาจำาเปนตองเดนทางคนเดยวเมอลงเรอโดยสารในเรอแลวควรบอกใหผควบคม
เรอและผโดยสารทอยขางเคยงทราบไมควรถอเปนเรองนาอายแตอยางใด
2. ชดแตงกาย รองเทาควรเลอกชดทสามารถถอดออกไดงาย ไมควรสวม
รองเทาชนดผกเชอกถาจำาเปนเมอลงเรอควรแกเชอกรองเทาใหหลวมหรอถอดรองเทา
ออกเสยกอนรองเทาหมขอไมเหมาะสมการเดนทางทางเรอเปนอยางยง
3. ในการเดนทางเรอจะตองไมกลวเปยก ไมกลวแดด เพราะในการขยบตว
เพอหลบฝอยนำาหรอเปลยนทนงเพอหลบแดดจะทำาใหเรอเสยการทรงตว
4. ถาเปนการเดนทางทางทะเล ควรรบฟงคำาพยากรณ อากาศของ
กรมอตนยมวทยาซงออกอากาศทางวทยกระจายเสยงทกวนเปนประจำาหากมคำาเตอน
เรองพายและคลนลมแรงควรงดการเดนทางเสย
![Page 138: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/138.jpg)
137ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
5. การรอลงเรอใหยนคอยบนฝงหรอบนทาอยายนคอยบนโปะๆมการทรงตว
เชนเดยวกบเรอและรบนำาหนกไดจำานวนจำากด โซหรอเชอกทยดเหนยวโปะไวกบ
หลกอาจจะขาดทำาใหโปะพลกควำาทางดานทรบนำาหนกมากกวาได
6. การขนหรอลงเรอใหคอยใหเรอจอดเทยบทาเรยบรอยเสยกอนอยาแยงกน
ลงเรอหากมผโดยสารเรอเตมแลว ใหคอยไปเรอลำาหลงโดยสงเกตไดจากเสนแนวนำา
บรรทกทอยกงกลางลำาขางเรอทง2กราบหากเสนแนวนำาบรรทกนจมมดนำาเรอจะอย
ในสถานะทไมปลอดภยทจะบรรทกผโดยสารเพมขนอก
7. เมอลงเรอแลวใหเดนเขาไปในตวเรออยายนทายเรออยานงกราบเรอหรอ
บนหลงคาเรอ
8. การเลอกทนงภายในตวเรอใหคำานงถงการทรงตวของเรอเปนสำาคญถาไปหลายคน
ใหกระจายกนนงเพอใหเรออยในลกษณะสมดลอยารวมกลมกนเพอความสนกสนาน
9. อยาตนตกใจเมอเรอเอยงหรอโคลงเพราะคลนหรอพลวนำาจากเรออน
พยายามยดจบพนกทนงใหมนอยาใหลนลมไปรวมทางกราบเรอทเอยงไปไดสวนผทอย
ทางกราบทเอยงใหนงนงๆ อยากลวเปยกนำาและอยาพยายามขนอาการเอยงของเรอ
10.ไมควรดมสรามนเมาขณะเดนทางทางเรอ
11.การขนจากเรอเมอเรอเขาเทยบทาแลวใหทยอยกนขนอยาลกขนพรอมๆกน
เรออาจพลกควำาไดและเมอเรอเดนทางตอไปผโดยสารทเหลออยตองขยบขยายทนง
ใหมเพอใหเรอทรงตวอยในลกษณะทสมดลทสดเทาทจะทำาได
12.การปฏบตเมอมคนตกนำาเมอมเหตการณดงกลาวเกดขนควรปฏบตดงน
12.1ผโดยสารทเหนเหตการณรบตะโกนใหนายทายเรอทราบทนทใหบอก
ใหชดเจนวาคนตกนำากราบซายหรอกราบขวา เพอทนายทายเรอจะไดหนเหเรอหลบ
ไมใหใบจกรเรอทำาอนตรายตอคนตกนำาโยนเครองชวยชวตเชนพวงชชพหรอเสอชชพ
ไปใหคนตกนำาหากหาเครองชวยชวตไมไดใหตรวจดสงทลอยนำาไดพอทคนตกนำา
จะใชเกาะพยงตวเชนไมกระดานทองเรอเบาะและพนกรองนงถงนำามนเทาทจะหยบฉวย
ไดในบรเวณนนโยนตามไปหลายๆอนเพอวาคนตกนำาพลาดจากอนหนงจะไดควา
อกอนหนงได
![Page 139: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/139.jpg)
138 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
12.2ผทตกนำาควบคมสตใหมนคงเมอตกถงนำาใหวายนำาและผละออกจากเรอ
โดยเรวอยาพยายามวายกลบเพอควาตวกราบเรอขณะทเรอกำาลงแลนเปนอนขาด
เพราะจะถกนำาดดเขาไปใตทองเรอจะไดรบอนตรายจากใบจกรเรอเมอเหนวาพนระยะ
อนตรายจากใบพดเรอแลวใหหยดวายพยงตวลอยตามนำาไวอยาพยายามวายตาม
เรอหรอวายเขาฝงเพราะอาจหมดแรงจมนำาเสยกอนถอดรองเทาเขมขดหรอสงของ
ตดตวทจะเปนเครองถวงทงใหหมดคอยควาจบสงลอยนำาทมผโยนใหจากเรอเพอใชเปน
เครองพยงตวหากควาจบไมได ใหถอดเสอหรอกางเกงออกทำาโปงลอยนำาพยงตวไว
ชวคราวปลอยตวลอยตามนำารอจนกวาเรอจะวกกลบมาชวยหรอจนกวากระแสนำา
พดเขาใกลฝงทตนหรอทมนคงซงพออาศยยดเหนยวไดจงคอยวายนำาไปยงทหมายนน
รอการชวยเหลอตอไป
อปกรณและเครองใชประจำาเรอตางๆตองคอยตรวจตราดแลใหครบถวน
อยเสมอดงน
1. ปายแสดงจำานวนคนโดยสาร
2. เกาอมเบาะรองนงควรมคณลกษณะและคณสมบตเปนเครองชชพได
3. เสอชชพ
4. นำายาดบเพลง
5. เครองหมายแสดงแนวนำาหนกบรรทก
6. พวงชชพพรอมเชอก
*ถาผโดยสารมสมภาระมากควรหลกเลยงการเดนทางทางนำา
![Page 140: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/140.jpg)
139ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
พชสมนไพรในปา
การเจบปวยอาจเกดขนไดเสมอจากการเดนปามคคเทศกควรมความรเรอง
สมนไพรในปาตดตวไวบางนอกจากใชเปนยาไดแลวสมนไพรหลายชนดนำามาปรงอาหาร
ไดดหรอใช เปนอาหารบำารงพลงไดและทงยงเปนการสรางประสบการณเรยนรใหม
ใหนกทองเทยวอกทางหนงดวย
พชสมนไพรทพบในเขตพนทของสำานกงานเขตอนรกษท15มจำานวน165ชนด
มทงไมยนตนไมพมไผปาลมเฟรนไมลมลกหญาฯลฯในทนจะเลอกแนะนำาการใช
ประโยชนจากพชทมกพบบอยๆในปา28ชนดดงน
ลำาดบ ชอสมนไพร สวนทใชประโยชน
1 ฟาทะลายโจร ทงตนแกไขหวดเจบคอ
2 ตอยตง เมลดแกฝหนอง:รากขบขบปสสาวะ
3 รางจด ถอนพษไขและรกษาพษรอนทงปวง
4 สาบเสอ(หญาเมองวาย)
ทงตนยาสมานแผล:ใบพอกหามเลอดรดสดวงทวาร แกตาฟางตาแฉะ:ดอกบำารงหวใจแกไข
5 มะขามปอม ผลแกไอ:เปลอกสมานแผล
6 ผกกด ใบแกไขบำารงสายตาขบปสสาวะ
7 สะเดา ใบแกไขมาลาเรยตำาพอกฝหนอง:ผลฆาพยาธ
8 เพกา(มะลดไม) ฝกขบลม:เปลอกสมานแผลแกรอนในทองรวงอาเจยน
9 ผกปราบ ทงตนรกษาโรคเรอนแกปวดผนคนปวดขดปสสาวะ
10 มะระขนก ใบแกปากเปอยแกเบาหวาน:ผลออนแกปากเปนฝาขาวมะเรง
11 หญาคา ใบตมอาบแกลมพษ:ดอกแกเลอดกำาเดาไหลพอกแกอกเสบบวมฝมหนอง
12 ขเหลก ดอกแกหดเปนยาระบาย:ใบขบปสสาวะแกนว
![Page 141: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/141.jpg)
140 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ลำาดบ ชอสมนไพร สวนทใชประโยชน
13 สมปอย ใบถายเสมหะตำาประคบแกเสนตง:ผลฆาพยาธแกรงแคทำาใหอาเจยนรากแกไข
14 ผกแวน สมานแผลในปากแกไขกระหายนำา
15 สมกบ รกษาแผลไฟลามทงแกไขแกเจบคอทองเสยเลอดกำาเดา
16 เถายานาง ใบและเถาถอนพษแกไขตวรอน
17 ปอกระสา ใบแกพษตะขาบงและแมลงมพษแกตาแดงผนคน
18 หวา ใบแกบดมกเลอดตมชะลางแผลตำาแกโรคผวหนงเมดแกบด:เปลอกแกทองรวง
19 ผกกะสง ตำาพอกทาแผลฝหนอง
20 สนสามใบ กระพตมดมแกไขสนนบาต:นำามนแกเคลดขดยอกอกเสบบวม
21 ผกคาวตอง แกโรคผวหนงขบปสสาวะฆาเชอทางเดนปสสาวะ
22 บวบก ดบกลนปากลดไขแกทองเสยลดการอกเสบ
23 กำาจดตน(มะแขวน)
เมดแกลมวงเวยน:รากและเนอไมขบลมในลำาไสแกพษแมงสตวตอย
24 เครอออน ตนและใบแกปวดเมอยแกไอคนนำาทาแกอกเสบจากแมงสตวกดตอย
25 งวปาดอกแดง ใบทาแกฟกชำาอกเสบ:ดอกแกปวดคนปวดเมอยทำาใหนอนหลบ
26 ผกเสยนผ ผลและดอกฆาพยาธใบตำาพอกแกปวดศรษะ:ทงตนแกปวดทองขบพยาธทาแกโรคผวหนง
27 หาด เปลอกแกจกเสยดผนคนทองเสย
28 หอมไก รากตมแกปวดตามขอ
![Page 142: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/142.jpg)
141ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
พชพษ
พชมพษ คอพชทมสารหรอสวนททำาอนตรายแกรางกายมนษยหรอสตว
โดยอาจจะทำาใหเกดการระคายเคองความเจบปวดหรอรนแรงถงชวตจากการสมผส
หรอบรโภคเขาไปพชมพษออกเปน2กลมคอกลมทเปนพษจากการสมผสหรอ
ผานผวหนงกบกลมทเปนพษจากการบรโภคหรอหายใจเขาทางปากหรอทางจมก
มคคเทศกควรศกษาเพมเตมเกยวกบพชพษชนดตางๆทไมควรรบประทาน
ภาวะพษทเกดจากจากพชแบงเปน4ชนดคอ
1.ทำาใหผวหนงอกเสบ เมอสมผสเขาจะมอาการผนแดงหรอเปนผนทางยาว
หากสมผสตาอาจทำาใหตาบอดได วธรกษาเบองตนคอลางบรเวณสมผสดวยนำาสบ
ถามอาการผนคนทาดวยครมสเตยรอยดและรบประทานยาแกแพ
2.พษตอทางเดนอาหารและระบบหมนเวยนโลหต เชนระคายเคองเยอบปาก
ลำาคอเกดการอกเสบของกระเพาะอาหารและลำาไสควรใหนมเยนหรอไอศกรมเพอลด
การระคายเคองหากเปนพษตอทางเดนโลหตจะมอาการเรมจากอาการทางเดนอาหาร
และระบบหวใจเชนชพจรเตนชาเตนผดจงหวะความดนโลหตตำาถาอาเจยนทองเสย
ควรใหสารเกลอแรและนำาสงโรงพยาบาล
3. เปนพษตอระบบประสาททำาใหเกดอาการซมหายใจชาหมดสตตองรบ
นำาสงโรงพยาบาลเพอลางทอง
4.พษตอระบบไต ระบบปสสาวะและพษรายแรงตองทำาใหผปวยอาเจยน
สารพษออกมาและรบนำาสงโรงพยาบาล
ตนไมมพษททควรระวงระหวางเดนปา
หมามย (Mucuna pruriens (L.) DC.
ชอพนเมองเรยกหมามยนอย เปนไมเถาตามลำาเถาและกานใบอาจเกลยง
ใบเปนใบประกอบแบบ3 ใบยอยชอใบตดเรยงสลบ ใบยอยทรงรปไข โคนใบเบยว
ปลายใบเรยวแหลมมขนมากสเทาทางผวใบลางดอกแบบดอกถวสมวงเขมออกรวมกน
เปนชอหอยลงผลเปนฝกรปทรงกระบอกมขนสเหลองคลมแนนสวนทเปนพษคอ
ขนตามฝกแกและใบแกทำาใหเกดอาการคนตามผวหนง
![Page 143: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/143.jpg)
142 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ตำาแยชาง Girardinia diversifolia (Link.) Friis
ตำ า แยช า ง ม ช อ เร ย ก ได หลายช อ ค อ
กะลงตงชาง หานสา หานชางไห หานชางรอง
(หานชางฮอง) เปนไมลมลกหรอไมอายสนสงไดถง
2 เมตรลำาตนมขนหยาบขนาดความยาว7-9มม.
ปกคลมใบเปนใบเดยวเรยงสลบแผนใบเวาลกปลาย
แยกเปน3พใหญ
ขนาดแผนใบกวาง 10-18ซม.ปลายเรยวแหลมโคนสอบแบบรปลมหรอ
เวารปหวใจ ขอบใบหยกคลายฟนเลอยดอกเปนดอกชอรปทรงกระบอกแยกเพศ
ดอกเพศผเปนชอเชงลดกานชอยาวถง2ซม.ดอกเพศเมยเปนชอแบบกระจกยาว2-3ซม.
ดอกยอยออกเปนชอกระจกซอนหนาแนนผลคอนขางกลมหรอรปหวใจ
หานเปนพชไมลมลกสงไดถง1.5–10เมตร
ทกสวนมขนสากหนาแนนทรงใบรปฝามอตามกานใบ
มขนเปนหนามแขงๆดอกเลกสเขยวออนผลเลก
กลมผวผลมหนามแขงหนาแนนสวนทเปนพษคอ
ขนและหนามตามเถาใบดอกและผลเมอสมผสทำาให
เจบคนและปวดมาก
หานชางรอง เปนพชอนตรายทนกเดนปา
ระวงมาก
หานในภาคเหนอมกขนตามทลมตำามนำาขงบางชนดใบคลายเมเปลแตมขนและ
หนามแหลมๆพษของมนเกดจากขนตามใบและลำาตนหากสมผสกบผวกายขนนน
จะเกาะตดกบผวบรเวณสมผสจะปวดแสบปวดรอนเปนทสดคำาวาชางรองกลาวกนวา
เวลาชางไปสมผสมนจะเจบปวดมากจนชางรอง
ภาพจากทวรดอย(www.tourdoi.com)
![Page 144: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/144.jpg)
143ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
สตวมพษ
แมงมม (Spider)
บรรดาแมงตางๆทนกทองเทยวชาวตางชาตกลวมากทสดคอแมงมมแมงมม
เปนสตวทม8ขา(แมลงม6ขา)แมงมมแบงเปน2กลมตามวธการจบหาอาหารคอ
กลมหนงเปนแมงมมประเภทลาทจะมการเคลอนทไปไกลๆ เพอคนหาอาหาร
อกกลมหนงจะสรางตาขายเพอรอหาอาหารทจะมาตดกบแมงมมชนดนมความสำาคญ
กบแมลงมปกบนเชนตวเตมวยของผเสอกลางคนแมงมมทกชนดมพษ
สวนแมงมมทมพษรายแรงคอแมงมมแมหมายนำาตาล(Brownwidowspider)
ทมถนกำาเนดในอเมรกาเหนอซงพบแพรระบาดอยใน20จงหวดของไทยเชนกรงเทพฯ
นนทบรปทมธานสมทรสงครามกาญจนบรตากกำาแพงเพชรแมฮองสอนเชยงราย
อบลราชธานมกดาหารนครศรธรรมชาตพทลงสงขลาและภเกตเปนตนแมงมมทม
พษอกชนดหนงคอแมงมมแมหมายดำาเพราะเมอกดแลวจะปลอยพษออกมาทงหมด
แมงมมแมหมายนำาตาลมพษรนแรงทำาลายระบบเลอดและระบบภมคมกนผถก
กดจะมอาการแพอยางแรงแผลจะเหวอะหวะและเปนผนบวมแดงเจบปวดมหนอง
แผลจะหายชามากเพราะพษทำาลายระบบภมคมกนระบบนำาเหลองและทำาลายเมด
เลอดขาว
ลกษณะทวไปของแมงมมแมหมายนำาตาลนน
พบวาขนาดของตวมเสนผานศนยกลางประมาณ
1เซนตเมตรบรเวณทองจะโตกวาหวหลายเทาทองจะ
กลมปอง ดานลางมลกษณะคลายรปนาฬกาทราย
สสมดานบนมสนำาตาลสลบขาวลายเปนรวๆมจดสดำา
สลบขาวตรงทองขางละ3จดรวมเปน6จดวางไข
ครงละ200-400ฟอง
ความแตกตางระหวางแมงมมทวไปกบแมงมมแมหมายนำาตาลนนนอกจาก
ลกษณะลำาตวแลว ใหสงเกตลกษณะการทำารงหรอการชกใยแมงมมทวไปจะชกใย
คอนขางสวยงามเปนระเบยบและชกใยอยทสงเชนตามขอตามคานหรอหลงคาบาน
ภาพจากMThaiNews:[email protected]
![Page 145: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/145.jpg)
144 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
แตแมงมมแมหมายนำาตาลจะทำารงอยทตำาสงไมเกน 1 เมตรลกษณะรงหรอใยจะ
ยงเหยงไมเปนระเบยบพบเหนไดตามใตโตะ เกาอ รองเทาเกาในบานการปองกน
ทำาไดดวยการรกษาความสะอาดบานอยาปลอยใหรกรงรงกจะปลอดภยดงนนการพา
นกทองเทยวไปพกในชนบทมคคเทศกควรตรวจดสถานทพกดวยวาปลอดภยจากแมงมม
สมนไพรดบพษแมงมมทพษไมรายแรง ใชขงสวนทเปนเหงาหนเปนแวนบางๆ
วางบรเวณทถกกดจนอาการบวมแดงจะทเลา
ตะขาบ (Centipede)
เปนสตวขาขอทพบไดในเขตรอนชนอาศยอยบนบกตะขาบมขนาดความยาวของ
ลำาตวตงแต3-8ซม.ขนาดใหญทสดยาว8-10นวลำาตวแบนราบมปลอง15-100
ปลองแตละปลองมขา1คสวนหวแยกจากลำาตวชดเจนมหนวด1คโดยมเขยวพษ
1คซงดดแปลงมาจากปลองแรกของลำาตวเขยวพษเชอมตอกบตอมพษเมอกดเหยอ
จะปลอยพษออกมาทำาใหเหยอเจบปวดและเปนอมพาตตะขาบวางไขในทชนหรอ
ตนพชหญาเวลากลางวนจะซอนอยในทเยนๆใตกอนหนออกหาเหยอในเวลากลางคน
กนแมลงเปนอาหาร เมอถกตะขาบกดจะพบรอยเขยวสองรอยลกษณะเปนจดเลอด
ออกตรงบรเวณทถกกดพษของตะขาบทำาใหมการอกเสบปวดบวมแดงรอนชา
เกดอมพาตตรงบรเวณทถกกดในบางรายอาจมอาการแพหรอกระวนกระวายอาเจยน
หวใจเตนไมเปนจงหวะมนงงปวดศรษะอาจมการตดเชอแบคทเรยแทรกซอนตรง
บรเวณทถกกดอาจเปนแผลไหมอย2-3วนโดยทวไปพษตะขาบไมรนแรงถงกบทำาให
เสยชวตการรกษาอาการพษของตะขาบทำาไดโดยการทำาแผลใหสะอาดใหยาแกปวด
อาจใหยาปฏชวนะและวคซนปองกนโรคบาดทะยก
สมนไพรดบพษตะขาบใชใบและลำาตนผกเสยนผหนงกำามอนำามาตำาใหละเอยด
ผสมกบเหลาขาวนำามาแปะตรงทถกตะขาบกด
![Page 146: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/146.jpg)
145ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
แมงปอง (Scorpion)
เปนสตวพษทมมาตงแตยคดกดำาบรรพอยกระจดกระจายเกอบทวไปทงในเขต
ทะเลทราย(desert)เขตรอนชน(tropic)หรอแมแตแถบชายฝงทะเลยกเวนเพยงเขต
ขวโลกเหนอและขวโลกใตเทานนทไมพบแมงปองแมงปองทมพษรายแรงม50ชนด
บางชนดมพษรนแรงมากเชนแมงปองทรฐอรโซนาสหรฐอเมรกาพษของมนสามารถ
ทำาใหเดกและผสงอายทถกตอยเสยชวตไดแมงปองทมพษรนแรงสกลอนพบในบราซล
เมกซโกและทะเลทรายซาฮารา
สวนในประเทศไทยทพบบอยมากทสดคอแมงปองในอนดบScorpiones(หรอ
Scorpionida)พบมากทางภาคตะวนออกเฉยงเหนอของไทยเปนแมงปองทมขนาดใหญ
สกลหนงของโลกมสดำาสนทขนาด9-12เซนตเมตรนำาหนกตว10-12กรมมอายราว
3-5ปเรยกกนทวไปวาGiantscorpionหรอAsianforestscorpionหรอBlackscorpion
ในภาษาไทยเรยก“แมงปองชาง”หรอ“แมงเวา”ในภาษาเหนอนอกจากนยงมแมงปองทพบ
ตามบานเรอน มสนำาตาลออนมลายดำาหรอนำาตาลคาด เรยกวาStriped scorpion
ขนาดไมเกน5เซนตเมตรเรยกทวไปวา”แมงปอง”หรอ”แมงเวา”ในภาษาเหนอ
สมนไพรดบพษแมงปองใชใบมะละกอหนงกำามอทบใหแหลกโปะตรงทแมงปองกด
ความปวดจะบรรเทาใน5-10นาท
การดดาว StarObservation
กลองดดาว Telescope
เขมทศ Magneticcompass
ไฟฉาย Flashlightหรอtorch
ไฟปา Forestfire
แผนดนไหว Earthquake
มดพบ Pocketknife
ภาษาองกฤษทควรทราบ
พาย Storm
พายฝนฟาคะนอง Thunderstorm
ภยแลง Draughts
ภยพบต Disaster
แผนดนถลม Landslide
สมนไพร Herb
อทกภย Flood
….มพษ Poison…....
![Page 147: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/147.jpg)
146 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
เอกสารอางอง
1.จฬลศจตตตางวงคปานดวงใจสายสทองและนพปฏลวรรธนะพศษฐ.
บกปาเขาหลวง.http://61.19.202.164/works/kaoluang/F06.htm
2.จำาลองเพงคลาย.พชมพษในประเทศไทย.ศนยขอมลพษวทยา.อางใน
ttp://webdb.dmsc.moph.go.th
3.ชนดของแมลง.คลงปญญาไทย .http://www.panyathai.or.th
4.ตะขาบ.http://th.wikipediia.org.
5.ตาเกน.จดเป.http://www.thailandoutdoor.com22ตลาคม2546.
6.ทวรดอย.พชมพษ - พชอนตราย ระหวางเดนปา.http://www.tourdoi.com
7.แมงมมแมมาย.MThaiNews:[email protected]
8.http://www.oknation.net/blog/nonglek/2010/10/14/entry-214ต.ค.2553
9.สำานกบรหารพนทอนรกษท15.ชนดปาไมในพนทสำานกบรหารพนทอนรกษท 15
10.ศนยอตนยมวทยาภาคเหนอ.การเกดดนถลมและภยทเกดจากธรรมชาตอางจาก
รวมดวยชวยปองกน ดนถลม กรมทรพยากรธรณ กระทรวงทรพยากรธรรมชาต
และสงแวดลอม. http://www.cmmet.tmd.go.th/seismo/landslide.php
11.เอเวอรเรสต.เทคนคชาวแคมป http://www.mrbackpacker.com/tips/tip_6.html
![Page 148: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/148.jpg)
147ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
กจกรรมระหวางการทองเทยวเดนปา
นอกจากเดนปาแลวกจกรรมเสรมทางการทองเทยวอนๆสามารถสรางความ
พงพอใจความประทบใจและสรางประสบการในการเรยนรสงใหมๆจากการเดนปา
ใหนกทองเทยวไดไมนอยกจกรรมทนยมกนมากคอการขชางการลองเรอในแมนำา
การดนกการละเลนตางๆรวมกบชาวบานเปนตน
กจกรรมขชางบานกะเหรยงรวมมตร
ชางบานกะเหรยงรวมมตรเปนชางเอเซยมจำานวน33เชอกบรการโดยชมรม
ทวรชางโดยใหบรการตามควเชอกละ2คนโดยมเสนทางใหเลอก3เสนทางคอ
1.เสนทางรอบหมบานใชเวลา30นาทราคาคาบรการ200บาท
2.เสนทางรอบหมบานและปาชมชนใชเวลา1ชวโมงราคา400บาท
3.เสนทางอนๆตามตกลง
เสนทางทองเทยวบนหลงชางจะพาไปทองเทยวหมบานชาวเขาเผาตางๆทมทง
กะเหรยง อาขา ลาห เยา แลวแตนกทองเทยวจะเลอกแตเสนทางปกตคอ
เสนทางไปบานจะทอของลาหในเทยวกลบจะพาไปลองนำากกกลบมายงแคมปชาง
เปดบรการตงแตเวลา08.00-16.00น.ตดตอไดทชมรมชางบานกะเหรยงรวมมตรทวร
โทรศพทตดตอนายอแสะแซวาโทรศพท081-7069066หรอเทศบาลตำาบลแมยาว
โทร053-737359-11
การดลกษณะของชาง
เปนชางพนธเอเชยถาชางผงกหวขนลงแสดงวาเปนชางตวเมยชาวกะเหรยง
เปรยบเหมอนผหญงทำาทาตำาขาวถาชางไสหวไปมาหนา-หลงแสดงวาเปนชางตวผ
ชาวกะเหรยงเปรยบเหมอนกบผชายทำาทาถอเรอแตถาชางมพฤตกรรมเปลยนแปลง
จากนเชนชางตวเมยทำาทาถอเรอถอกนวาไมดชางนนเปนชางเกเร
ปกตควาญชางจะดแลทำาความสะอาดทกเชาโดยปลอยชางเลนนำากอนทำางาน
และอาบอกครงกอนปลอยเขาปาเวลา16.00น.การดแลสขภาพชางมแพทยจาก
![Page 149: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/149.jpg)
148 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ศนยอนรกษชางไปมาตรวจสขภาพชางทกปซงในวนดงกลาวจะหยดใหบรการนกทองเทยว
การแตงกายสภาพสตรควรนงกางเกงเพอความสะดวกในการขชาง
การขน-ลงชางควรขนลงดานขวาของชางโดยเทศบาลไดสรางหอสำาหรบขนลง
ชางไวใหแกนกทองเทยว
กอนเดนทางมคคเทศกควรชแจงใหนกทองเทยวทราบดงน
1. เสนทางทจะไประยะเวลาในการเดนทางและแนะนำาสถานทจะใหชางหยด
เพอถายรปควรใชแผนทประกอบการอธบาย
2.การบงคบชางของควาญชางจำาเปนตองใชอปกรณในการบงคบตามทฝกมา
ไมไดเปนการทำาทารณกรรมชางตามทเปนขาว
3.การใหทปควาญชางแลวแตความสมครใจของนกทองเทยวอยางไรกตาม
ชมรมมกลองรบบรจาคตงไวทสำานกงานเพอนำาไปใชในการบรหารจดการและดแล
สขภาพชางประจำาป
สงทควรทำา-ไมควรทำาในการขชาง
1.ชางจะตกใจเมอไดยนเสยงดงเชนการจดประทดยกษรถยนตคนใหญๆเชนรถบส
เสยงลมพดดงๆซงถาอยในปาหากชางไดยนเสยงลมชางจะวงไปอยในทโลงทนท
2.ไมควรยนหลงชางหรอดานซายของชาง
3.ไมควรแหยชางเลน
4.การใหของกนแกชางไมควรหลอกลอจะทำาใหชางหงดหงดบางครงชางจะดดงวง
ใสคนทหลอกลอชางของกนของชางคอกลวยและออยโดยชมรมและกลมสตรจะนำามา
จำาหนายแกนกทองเทยวพรอมกบสนคาของทระลกอนๆและเครองดม
![Page 150: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/150.jpg)
149ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ปญหาเกยวกบชาง
แสงเดอนชยเลศผกอตงศนยบรบาลชางตำาบลกดชางอำาเภอแมแตงจงหวด
เชยงใหมนบเปนหญงไทยคนแรกทไดรบรางวล‘HeroofAsia2005’จากนตยสารไทม
ใหความเหนเกยวกบปญหาเรองชางไววา
หนงรอยปทแลวประเทศไทยเตมไปดวยชางกวา100,000เชอกทงใชงานในไรนา
ขนสนคาลากซงแตในทกวนนประเทศไทยมชางบานราว3,000 เชอกและชางปา
ในจำานวนเทาๆกนชางถกจดใหเปนปศสตวเชนเดยวกบโคหรอกระบอตามตวบท
กฎหมายไทยจงเปดโอกาสใหเจาของชางสามารถกำาจดชางทไมสามารถสรางรายไดให
แกตนอยางถกกฎหมายและอกปญหาหนงคอควาญชางจำานวนมากไมใชเจาของชาง
แตเปนเพยงคนรบจางดแลชางตามปางชางหรอไมกเชาชางออกไปเรรอนตามถนน
นำาไปสผลลพธอนนาเศราของทงสองฝายทมการคาดการณวาในแตละปจะมควาญชาง
ในประเทศไทยถกชางฆาตายประมาณหนงรอยคนทำาใหสายสมพนธระหวางชาง
กบควาญชางเรมสนคลอน
![Page 151: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/151.jpg)
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
150 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
กจกรรมลองเรอ
การลองเรอในแมนำากกแบงเปน2แบบคอ
1. การลองเรอจากทาตอนอำาเภอฝาง- อำาเภอเมองจงหวดเชยงราย
การลองเรอจากทาตอนอ.ฝางถงจงหวดเชยงรายมเรอโดยสารเปนเรอหางยาว
ออกจากทาตอนเวลา12.30น.ถงเชยงราย16.30น.และจากเชยงรายเวลา10.30น.
ถงทาตอน15.30น.ระยะทาง80กโลเมตรสามารถนงได6คนคาโดยสารคนละ
350บาทเหมาลำา2,000บาทตอเทยวเหมาลำาไป-กลบ3,800บาท
จดทองเทยวทางนำาไดแกพระธาตสบฝาง(อำาเภอฝาง)บานแมสลก(เขตแดน
เชยงใหม-เชยงราย)บานใหม (หมบานไทยใหญ)บานเมองงาม (หมบานกะเหรยง)
บานผาใต(หมบานมเซอร)บานจะคอ(หมบานมเซอร)บานผามบใหม(หมบานมเซอรใหม)
โปงนำารอนหวยหมากเลยมบานกะเหรยงรวมมตร (หมบานกะเหรยงมบรการนงชาง)
จดแวะพกระหวางทางม3จดคอบานรวมมตรโปงนำารอนหวยหมากเลยมและผามบ
สอบถามเพมเตมไดทชมรมทาเรอซอารผจดการนายนพรตนดแหนะโทรศพท
053-750009และ081-3867141ททาตอนตดตอสำานกงานชมรมเรอบานทาตอน
โทรศพท053373224
2. การลองเรอไปทองเทยวตามจดทองเทยวตางๆ เชยงราย-ถำาพระ ราคา300บาทเชยงราย-บานรวมมตร3ชวโมง ราคา700บาทเชยงราย-บอนำารอน4ชวโมง ราคา800บาทเชยงราย-มเซอจะเดอ-ผามบ 5ชวโมง ราคา900บาทเชยงราย-หาดยาว-แกงหลวง ราคา1,400บาทเชยงราย-ผาขวาง6ชวโมง ราคา1,800บาทเชยงราย-จะคอ 7ชวโมง ราคา2,000บาทเชยงราย-ผาใต ราคา2,600บาทเชยงราย-แมสลก 8ชวโมง ราคา3,000บาทเชยงราย-บานใหม ราคา3,400บาทเชยงราย-ทาตอน 5ชวโมง ราคา3,800บาท
![Page 152: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/152.jpg)
151ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
เนองจากในฤดแลงการเดนเรออาจมปญหาเรองเรอตดทรายและโขดหนบางเปน
บางแหง โดยเฉพาะบรเวณผาขวางทมโขดหนมากนายเรอตองระมดระวงเปนพเศษ
และตองเปนผมประสบการณเดนเรอไมนอยกวา1ปจงจะรเรองรองนำาลกและชวงท
มอนตราย
กจกรรมดนก
จากสภาพภมประเทศทตงอยในแถบโซนรอนมภมอากาศแบบรอนชนแถบมรสม
และสภาพธรรมชาตหลากหลายรปแบบทมทงเทอกเขาสงทางเหนอพนทราบลมแถบ
ภาคกลางหรอปาดงดบชนทางภาคใตจงทำาใหประเทศไทยเปนแหลงอาศยของนก
นานาชนดทงทเปนนกประจำาถนและนกยายถนทอพยพเขามาหาหรอสรางรงวางไข
ในบางชวงฤดกาลดวยเหตนเองจงทำาใหสำารวจพบนกในประเทศไทยประมาณ1,000ชนด
หรอราว1ใน10ของนกทพบบนโลกทงหมด
การดนกเปนกจกรรมอยางหนงทเกยวของกบธรรมชาตและสงแวดลอมโดยใชนก
เปนสอในการเขาถงการเรยนรธรรมชาตผานการดนกทำาใหเราเขาใจถงระบบนเวศ
การพงพาอาศยกนของสงมชวตการดำารงอยและการเปลยนแปลงของสงแวดลอม
ทำาใหเราเขาใจชวตทงดานปรชญาและดานวทยาศาสตรซงเปนการเตมเตมคณคาชวต
นอกจากนการดนกเปนการพกผอนจตใจสรางความเพลดเพลนไปกบความสวยงามและ
กรยาตางๆของนกและการเดนดนกยงเปนการออกกำาลงกายเสรมสรางสขภาพอกดวย
เตรยมตวดนก
เสอผาเครองแตงกาย เนองจากนกเปนสตวทมสายตาด บางตวกมความ
ระมดระวงและระแวงสงดงนนเราจงจำาเปนตองเลอกเสอผาทจะไมใหเปนเราเปนจดเดน
เกนไปจนทำาใหนกรสกไมปลอดภย เสอผายงเปนสงทปองกนเราจากแมลงมพษ
หนามไมสตวมพษความรอนแสงแดดฯลฯซงมกพบทวไปในสถานทดนกตางๆ
ดงนนจงควรเลอกเสอผาทมสกลมกลนกบธรรมชาต เชน เมอเราไปดนกตามปา
กควรสวมใสเสอผาสเขยวสนำาเงนหรอสดำาสวนเสอผาสออนๆเหมาะในการดนก
ตามชายฝงทะเลเสอควรเปนเสอแขนยาวกางเกงขายาวเพราะนอกจากจะพรางตวเรา
![Page 153: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/153.jpg)
152 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ไดดกวาเสอแขนสนและกางเกงขาสนแลวยงปองกนเราจากแมลงและสตวมพษตางๆ
และยงปองกนแสงแดดความรอนไดอกดวย
อปกรณการดนกไดแก
1. กลองสองทางไกลแบบสองตา (Binoculars)หรอมกเรยกกนวากลองBinoc
เปนกลองทมคณสมบตสามารถดงเอาภาพวตถทอยไกลๆใหเขามาใกลขนจงทำาใหเรา
สามารถมองเหนรายละเอยดของวตถชนนนไดชดเจนยงขน
2. เทเลสโคป (Telescope) เปนกลองสองทางไกลอกชนดหนงมกำาลงขยาย
มากกวา 15 เทาขนไป มเลนสเพยงชดเดยว จงมองเหนดวยตาเพยงขางเดยว
กลองชนดนจงจำาเปนตองใชรวมกบขาตงกลองจงพกพาลำาบาก
3. คมอดนก (Bird Guide) ทำาใหเราทราบชนดของนกลกษณะและความเปนอย
คมอดนกมกประกอบดวยคำาบรรยายและภาพของนกซงมทงภาพวาดหรอภาพถาย
คมอทไดรบความนยมม2เลมคอAguidetotheBirdsofThailandของหมอบญสง
และฟลปดราวดและAFieldGuidetotheBirdsofThailandandSouth-east
Asiaของเครกรอบสน
4. หมวกเปนสงทชวยเราพรางตวไดเพราะหนาผากและผมเปนจดเดนทสงเกต
ไดงายนอกจากนหมวกยงชวยปองกนความรอนและสตวพวกแมลงทบนไดอกดวย
5. กระเปาใบเลก เนองจากการดนกเปนกจกรรมทตองออกไปอยกลางแจง
เปนเวลานานๆจงควรมกระเปาเลกสกใบสำาหรบใสของใชตางๆทจำาเปนระหวางท
ออกไปดนก
6. รองเทาควรจะสวมใสสบายพนรองเทาควรจะยดเกาะพนไดดการไปดนก
บางแหงกจำาเปนตองมเครองแตงกายเพมเตม เชนถงเทากนทากชวยปองกนทาก
ดดเลอดทมกจะพบทวไปตามปา ในฤดหนาว เสอกนหนาวกเปนสงจำาเปนซงกควร
มสสนกลมกลนกบธรรมชาตเชนเดยวกนแวนกนแดดใชเมอตองดนกกลางแดดจดๆ
อยางเชนการดนกชายเลนเปนตน
7. เสอกนฝน หรอรม เสอกนฝนแบบคางคาวซงเปนผาสเหลยมพบครงและชอง
ใหศรษะลอดออกมาเหมาะกบการดนกมากกวาเพราะมขนาดเลกและเบากวาเสอกน
ฝนแบบเปนตวและยงสามารถนำามาใชประโยชนไดอกหลายอยาง
![Page 154: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/154.jpg)
153ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
8. สมดบนทกเลมเลกๆปากกาดนสอเอาไวจดบนทกเวลาพบนกทไมแนใจ
กสามารถบนทกรปรางสสนพฤตกรรมเพอมาหาขอมลเปรยบเทยบภายหลงไดและ
ยงเอาไวจดจดทพบนกแปลกๆรายละเอยดสถานท รวมทงผคนทพบเจอ เพอนำามา
บอกเลาอธบายแกผอนตอไป
9. อนๆเชนมดเดนปาขนาดกลางอาหารกลางวนขนมนำาและถงพลาสตก
สำาหรบใสขยะยาสำาหรบผมโรคประจำาตวพลาสเตอรยายาหมองยาแกปวดยาดม
เปนตน
การดนกในธรรมชาต
เมอจะออกไปดนกในธรรมชาตนกดนกตองเตรยมตวและเตรยมอปกรณให
พรอมดวยการศกษาขอมลเกยวกบสถานททจะไปดนกใหมากทสดเชนลกษณะภม
อากาศสภาพภมประเทศ เสนทางทใชดนกขอมลเหลานจะชวยใหสามารถเตรยม
อปกรณตางๆไดอยางเหมาะสมและครบถวนเชนเมอจะไปดนกในทภเขาสงตองเตรยม
เสอกนหนาวไปนอกจากนยงใชเปนขอมลการเลอกสถานทและชวงเวลาทจะออกไป
ดนกไดอยางเหมาะสมเพราะนกนานาชนดจะอาศยอยในถนธรรมชาตทตางกนออก
ไปรวมทงฤดกาลทเปลยนไปกจะทำาใหไดพบนกชนดใหมเพมขนดวย เชนในฤดหนาว
ทมนกอพยพยายถนเขามาควรไปดนกตามชายทะเลหรอนกปาบนภเขาสงภาคเหนอ
สวนฤดฝนเปนชวงทควรเลอกไปดนกประจำาถนในปาทงนการศกษาชนดของนกท
สามารถพบไดในสถานททไปดนกจะทำาใหเราทราบขอมลและคาดหวงไดวาจะพบนก
อะไรไดบางในสถานทนน
เวลาเชาเปนชวงทดทสดในการดนกนกสวนใหญออกหากนตงแตเชามดจนสาย
จงหลบพกผอนแลวออกหากนอกครงเมอแสงแดดออกในยามบายคลอยชวงเวลา
ทงสองนนกคอนขางกระฉบกระเฉงไมหลบซอนตวทำาใหพบเหนนกไดไมยากและอากาศ
ยงเยนสบายชวยใหดนกไดอยางเพลดเพลนสถานทดนกมทวไปตามปาหรอบรเวณหนองบง
![Page 155: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/155.jpg)
154 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ขอควรปฏบตในการดนก
1.ควรออกไปดนกเปนกลมเลกจะทำาใหมโอกาสพบเหนนกไดงายกวาออกไป
กลมใหญควรชกชวนเพอนทมประสบการณและเชยวชาญเรองนกไปดวยเพราะจะได
ชวยเราจำาแนกชนดของนกและอธบายรายละเอยดตางๆ เปนการเสรมสรางความร
ของเราใหมากขน
2. เมอไปถงสถานทดนกแลวตองทำาตวใหเงยบทสดอยาพดคยโดยไมจำาเปน
เคลอนไหวอยางระมดระวงไมใหเกดเสยงดงเพราะนกมกตกใจงายดงนนตองพยายาม
ไมอยในบรเวณทเปนจดเดนจนทำาใหนกมองเหนไดงายและไมยอมปรากฏตวใหด
3.พยายามสำารวจดและฟงเสยงนกรอบๆตวมองหานกตงแตพนดนในกอหญา
ตามพมไม และบนตนไมใหญตงแตระดบโคนตนจนถงเรอนยอดรวมทงบนทองฟา
เพราะนกแตละชนดอาศยอยในสภาพแวดลอมทตางกนเชนไกปาเดนหากนตามพน
นกหวขวานเกาะอยบรเวณลำาตนพวกเหยยวมกบนรอนอยบนทองฟาทงนตองใช
กลองสองทางไกลสองหานกไปเรอยๆเพราะหากเรามองหานกดวยตาเปลาและหยบ
กลองมาสองเมอพบตวนกอาจบนไปกอนทจะไดเหนชดเจนเมอสงสยวาจะเปนนกหรอ
สงอนใหใชกลองสำารวจดทนท
4.หากออกไปดนกเปนกลมเมอเหนนกไมควรแยงกนดแตควรสองกลองจาก
ตำาแหนงทแตละคนยนถาไมเหนจรงๆจงคอยเปลยนตำาแหนงอยางชาๆและควรบอก
ตำาแหนงทนกเกาะกนอยใหผทยงไมเหนตอกนไปแตตองทำาอยางเงยบทสดไมควรแสดง
ความตนเตนหรอเสยงดงจนเกนไปจนนกบนหนไปและหากใชกลองเทเลสโคปดนก
ไมควรดนานเกนไปเมอเราเหนนกชดเจนแลวควรแบงปนใหคนอนดบาง
5.หลงจากเหนนกแลวควรสองกลองดนงๆพยายามสงเกตจดจำารายละเอยด
ตางๆของนกใหมากทสดเชนสสนลกษณะหวปากหลงทองฯลฯรวมทงพฤตกรรม
ทแสดงออกเมอนกไปแลวจงคอยเปดคมอดวานกทพบเปนชนดใดแลวจดรายละเอยด
ทเหนลงในสมดบนทกอยางคราวๆกอนกลบไปบนทกอยางละเอยดอกครง
6.ความอดทนคอคณสมบตทดและจำาเปนของนกดนกทำาใหมโอกาสไดพบนกดๆ
หากตองการซมดนกควรสรางบงไพรทมสสนกลมกลนกบสภาพแวดลอม เพราะนก
![Page 156: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/156.jpg)
155ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
จะไมยอมเขาใกลวตถทคดวาไมปลอดภยหรออาจมอะไรซอนอยในนนผทตองการ
เขาไปดนกควรเขาไปซอนอยในบงไพรกอนทนกจะปรากฏตว
7.ขอปฏบตทสำาคญทสดสำาหรบนกดนกทกคนคอตองมความรบผดชอบตอนก
ไมรบกวนนกจนเกนไปโดยเฉพาะอยางยงในชวงสรางรงวางไขเพราะนกอาจตนกลวจน
ทงรงและลกไปไดนกดนกไมควรบกรกและเปลยนแปลงทอยอาศยของนกหรอเปนตน
เหตชกนำาศตรเขาไปตองพงสำานกเสมอวาความสขของนกตองมากอนสงอนใด
ภาพจากสมาคมอนรกษนกและธรรมชาตแหงประเทศไทย(BirdConservation
SocietyofThailand)http://www.bcst.or.thและ
http://www.savebird.com/Knowledge.htm
กจกรรมดดาว
ยามคำาคนทามกลางธรรมชาตในอทยานหรอในชนบท เปนโอกาสดสำาหรบ
การแหงนหนามองดฟากฟาอนมดมดทเตมไปดวยแสงดาวระยบระยบซงไมสามารถจะ
พบเหนไดในเขตเมองปจจบนมผใหความสนใจดดาวเพมขนพอสมควรอทยานแหงชาต
เปนสถานทซงเอออำานวยแกกจกรรมดดาวนอยางมาก
![Page 157: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/157.jpg)
156 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
อปกรณดดาวสำาหรบผเรมตนหดดดาวไมมความจำาเปน
ทตองอาศยอปกรณราคาแพงใดๆ เพยงสายตาหนงคกบ
หนงสอแนะนำาการดดาวหรอแผนทดาวกสามารถดดาว
ไดแลวสวนผทมความชำานาญในการดดาวมากขนกควรม
กลองสองทางไกลกำาลงขยายสง ซงจะชวยขยายภาพ
กลมดาวใหเหนไดชดเจนและละเอยดยงขน
วธดดาว กอนทดวงอาทตยจะตกลบขอบฟา
ควรเลอกหาตำาแหนงสำาหรบการดดาวทเปนพนทโลง
สามารถมองเหนฟากฟากวางรอบดานโดยไมมยอดไมรบกวน เมอทองฟามดสนท
และเรมตนการดดาว ในชวงแรกสายตาอาจจะยงมองไมคอยเหนดาวมากนกตอมา
สายตาจะคอยๆปรบจนคนกบความมดและแสงดาวภาพของดวงดาวจะปรากฏ
ใหเหนชดขนจนกระทงเตมทองฟา พอถงชวงนจงควรหลกเลยงการมองไปบง
บรเวณทมแสงไฟสวางเพราะจะทำาใหสายตาสญเสยสภาพความคนเคยกบความมด
และเสยเวลาในการปรบสายตาใหมอกครง หากมความจำาเปนตองใชไฟฉาย
เพอสองหาของหรอดแผนทดาว ควรใชไฟฉายทหมกระดาษแกวสแดงกรองแสง
ไวชนหนงแลว
ฤดกาลทเหมาะสมในการดดาว สำาหรบประเทศไทยชวงฤดหนาวไปจนถง
ฤดรอนเปนชวงทเหมาะแกการดดาวมากทสดเพราะปราศจากเมฆรบกวนทำาใหมอง
เหนดวงดาวไดเตมทองฟาควรตรวจสอบกอนวาเปนคนขางขนหรอขางแรมเพราะ
ในคนขางขนโดยเฉพาะคนวนเพญแสงจากดวงจนทรจะบดบงดวงดาวเกอบทงทองฟา
นอกจากนยงมปรากฏการณทางดาราศาสตรเชนฝนดาวตกจนทรปราคาซงมวนและเวลา
เกดขนทแนนอนในแตละปผสนใจควรศกษาหาขอมลไวกอนศกษาคำาแนะนำาในการดดาว
เพมเตมไดทwww.ezthailand.com
นอกจากนยงมกจกรรมอนๆในหมบานทนกทองเทยวสามารถเขาไปมสวนรวมได
เชนกจกรรมทางการเกษตรในไรในสวนในนาการเลยงสตวการตำาขาวการละเลน
งานหตถกรรมพนบานมคคเทศกควรเชอเชญใหผรในชมชนเปนผอธบายและมสวนรวม
![Page 158: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/158.jpg)
157ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ในกจกรรมทองเทยวซงจะชวยสรางความสมพนธทดระหวางเจาของบานและผมาเยอน
และสรางความประทบใจใหนกทองเทยวเปนอยางมาก
กจกรรมปนหนาผา
การปนหนาผา(RockClimbing)คอกจกรรมทดสอบแรงใจความอดทนความมงมน
และทาทายความสงในสถานททองเทยวทางธรรมชาต โดยเคลอนไหวรางกายไป
ตามชะงอนผาหนชนในแนวตงฉากกบพนโลก เปนอกกจกรรมทองเทยวเชงอนรกษ
ทนาสนใจ เรมแรกกจกรรมปนหนาผาไมไดรบความนยมจากชาวไทยมากนก เพราะ
เขาใจวาเปนกจกรรมทอนตรายแตเมอมนกปนชาวตางชาตเดนทางมาปนในเมองไทย
มากขน รวมทงมรานปนหนาผาทใหบรการโดยคนไทยเกดขนหลายราย โดยเฉพาะ
ในพนททองเทยวทมหนาผาสวยงามอยางอาวไรเลจงหวดกระบ กจกรรมทาทาย
แรงโนมถวงกเรมเปนทนยมในเมองไทยปจจบนการปนหนาผาในเมองไทยนบวาม
มาตรฐานสงสำาหรบผเรมตนจะมผเชยวชาญนำาออกไปปนโดยทำาหนาทเปนผควบคม
เชอกหรอบเลเยอร (Belayer) รวมทงใหคำาแนะนำาในการปนไปดวยพรอมๆกน
การปนหนาผาในสถานททองเทยวตางๆมกมการทำาเสนทางปนไวรองรบนกทองเทยว
ทงในระดบเรมตนไปจนถงระดบยาก เหมาะสำาหรบนกปนผาทมประสบการณสง
ถายงไมพรอมจะออกไปเรมปนบนหนาผาจรงกมยมปนหนาผาจำาลองหลายแหงใหฝกกอน
ออกไปสมผสหนาผาสงชนในธรรมชาต เมอกจกรรมนเปนทนยมมากขนปจจบนจงม
การจดตงสมาคมกฬาปนหนาผาแหงประเทศไทยขนสำาหรบจงหวดเชยงรายมพนทหลายแหง
ทมความเหมาะสมในการจดกจกรรมปนหนาผาสถานททมความพรอมทจะขอแนะนำา
คอทตำาบลโปงงามอำาเภอแมสาย จงหวดเชยงรายองคการบรหารสวนตำาบลโปงงาม
ไดสนบสนนใหกลมมดะเชยงรายแอดเวนเจอรปารคเปนผจดกจกรรมดงกลาวในพนท
การปนหนาผาของกลมมดะเชยงรายแอดแวนเจอรปารก
จะเปนการปนหนาผาจรงมระดบความยากอยท5Aถง7C+โดยจะมทงกจกรรม
การปนหนาผาและการโรยตวลงมาทระดบความสง35 เมตรซงเปนการปนหนาผา
แบบทอปโรป (TopRoping)มพเลยงคอยชวยดแลและแนะนำาวธการปนอยางใกลชด
![Page 159: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/159.jpg)
158 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
มอปกรณชวยเซฟเพอความปลอดภยทสามารถรองรบนำาหนกไดถง2,500กโลกรม
การปนหนาผาของกลมมดะจะเปนการปนหนาผาหนปนทมอยตามธรรมชาต
มบรรยากาศสวยงามเปนธรรมชาตตดลำานำาถำาและใกลกบแหลงทองเทยววดถำาปลา
การเตรยมตวปนผาควรแตงกายใหทะมดทะแมงพรอมลยโดยผหญงไมควรใสกระโปรง
สวนอปกรณในการปนทางกลมจะจดเตรยมให ไมวาจะเปนรองเทาสำาหรบปนหนาผา
โดยเฉพาะหมวกกนนอคและอปกรณการปนตางๆอยางครบครนการเดนทางสามารถ
เดนทางมาถงถำาปลาไดงายและสะดวกโดยจากตวเมองเชยงรายเพยง50กโลเมตร
ใชเวลา45นาทและหางจากแมสายเพยง10กโลเมตรเทานน
โปรแกรมการปนหนาผามใหเลอก2แบบคอแบบครงวนราคาเรมตนท600บาท
ตอคนแบบเตมวนราคาเรมตนท1,200.-บาทตอคนสามารถตดตอไดทนายธนานพ
พรพมลกล144/1ม.2ตำาบลโปงงามอ.แมสายจ.เชยงราย57130โทรศพท084-0436781
หรออเมล[email protected]ซงถาไปทตำาบลโปงงามมคคเทศกยง
สามารถจดกจกรรมสำารวจถำาไดอกกจกรรมหนงดวย
การปนหนาผาเปนอกกจกรรมหนงทสามารถจดใหกบนกทองเทยวเดนปา
เพราะถอวาเปนการทองเทยวทเขาไปสมผสกบธรรมชาตอยางใกลชดโดยไมไดทำาการ
เปลยนแปลงสภาพแวดลอมไมกอมลภาวะหรอความเสยหายแกสถานทใดๆทงสน
นอกจากความเพลดเพลนแลวการปนหนาผายงเปนกฬาอยางหนงดวยเพราะรางกาย
ไดเคลอนไหวและออกแรงในพยายามทจะไปใหถงจดสงสดทตงใจเอาไว แตการปน
หนาผาใชแตจะใชกำาลงและความคลองตวเพยงเทานน ยงรวมถงการมสมาธและ
![Page 160: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/160.jpg)
159ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
ความมนคงในการทผานชะงอนหนและดานตางๆทสรางขนโดยธรรมชาตแตตองอาศย
ผมการตดสนใจทรอบคอบมประสบการณและความชำานาญเปนพเลยงเพราะอาจเกด
การพลาดพลงจนเกดอาการบาดเจบและเปนอนตราย
การอาบนำาแร
การอาบนำาแรเปนรปแบบหนงของวารบำาบด(hydrotherapy)หรอการรกษาโรค
ดวยนำา เนองจากเปนการนำาเอาคณสมบตของนำามาใชประโยชนอยางเฉพาะเจาะจง
เพอการรกษาอาการเจบปวยตางๆวารบำาบดจงมรากฐานมาจากความเชอทวานำา
เปนสงจำาเปนของชวตนำาเปนสวนประกอบสำาคญของรางกายคนและยงมอยในอาหาร
สวนใหญนำาไมวาจะอยในรปแบบของเหลวนำาแขงหรอไอนำาสามารถนำามาใชเพอชวย
ผอนคลายกระตนการไหลเวยนของเลอดกำาจดของเสยออกจากรางกายลดอาการ
ปวดหรอเกรงและชวยรกษาโรคได รางกายอาจไดรบประโยชนจากนำาในหลายทาง
เชนการประคบการฉดนำาและการแชนำาเปนตนแตสงสำาคญทสดคออณหภมของ
นำานำารอนหรอไอนำาทำาใหหลอดเลอดขยายตวเหงอออกคลายกลามเนอและขอและ
ทำาใหผวรอนขนความเยนจากนำาจะทำาใหหลอดเลอดหดตวลดอาการอกเสบและบวม
ทผวหนงและกระตนการไหลเวยนของเลอดสอวยวะภายใน
แพทยยงไมยอมรบสรรพคณในทางบำาบดโรคของนำาแรสปายกเวนกรณขอ
บาดเจบ อยางไรกตามการอาบนำาอนจะชวยใหสบายขนทงกายและใจ และการ
ออกกำาลงกายในนำาจะชวยใหผปวยเคลอนไหวไดงายขนและไมมอาการปวดการแชหรอ
อาบทใชบอยในวารบำาบด ใหแชนำาอนทอณหภม 38oC (100oF) นาน 20นาท
ควรแชใหนำาทวมไหลเพอผอนคลายกลามเนอบรรเทาอาการปวดและทำาใหเหงอออก
ซงจะชวยขบสารพษออกจากรางกายเนองจากความดนเลอดอาจลดลงจงควรลกขน
จากนำาอยางชาๆและนอนพกประมาณครงชวโมงกอนเชดตว
จากการทจงหวดเชยงรายตงอยบรเวณรอยเลอนของเปลอกโลกจงมบอนำาพรอน
อยในหลายพนทพนทมบรการอาบนำาแรจำานวนหลายแหงเชนนำาพรอนโปงพระบาท
ตำาบลบานดอำาเภอเมองนำาพรอนปาตงอำาเภอแมจนนำาพรอนเวยงปาเปานำาพรอน
![Page 161: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/161.jpg)
160 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
หวยหมากเลยมในอทยานแหงชาตลำานำากกและบอนำาพรอนผาเสรฐในเสนทางเดนปา
บอนำาพรอนทใกลทสดทขอแนะนำาในทนคอบอนำาพรอนผาเสรฐ
บอนำาพรอนผาเสรฐเปดบรการอาบนำาแร
เพอสขภาพแบบบอรวมกลางแจงขนาดใหญ
อาคารอาบนำาแรแบบบอแยกอาบนำาแรระบบสปา
จำานวน3อาคารรวม8หองนอกจากนยงม
บรการนวดแผนไทยบรการใหเชาเตนทพกแรม
การจดแคมปไฟเปนหมคณะ
ในบรเวณเดยวกนยงมปางชางผาเสรฐบรการชางนำาเทยวทงดอกบวตอง
ในฤดหนาวนำาเทยวหมบานชาวเขาเผาอาขา เผาลาหและนำาเทยวนำาตกหวยแกว
ทงระยะใกลและระยะไกลทาเรอบานผาเสรฐมบรการใหนกทองเทยวทลองแพ
ตามลำานำากกมาจากบานทาตอนหรอโดยสารเรอหางยาวนำาเทยวชมทศนยภาพขน-ลอง
ตามลำานำากกมาแวะพกมาใชบรการอาบนำาแรขชางเทยวนำาตกหรอเทยวหมบานชาว
เขาทอยบรเวณใกลเคยงไดอกดวย
อตราคาบรการปางชางผาเสรฐ
- บรการน งช างชมท งดอกบวตอง
ระยะใกลเชอกละ200บาท
- บรการนงชางไปบานอาขาผาเสรฐ
เชอกละ300บาท
- บรการน งช า ง ไปนำ าตกห วยแก ว
ระยะไกลเชอกละ700บาททาเรอเชงสะพาน
แมฟาหลวง
- เชาเรอหางยาวแบบเหมาลำาไป-กลบ
บอนำารอนผาเสรฐลำาละ600บาทนงได8คน
ใชเวลาเดนทาง40นาท
![Page 162: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/162.jpg)
161ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
บอนำาพรอนผาเสรฐ
- บรการอาบนำ าแรแบบกลางแจง
อตราผใหญ20บาทเดก10บาท
- บรการหองอาบนำาแรแบบแยกอาบ
สวนตวอตรา1คน40บาท2คน70บาท3
คน90บาท
- บรการเชาเตนทนอน ขนาดเลก
50บาท/คนขนาดกลาง100บาท/คนขนาดใหญ150บาท/คน
- บรการจดแคมปไฟเปนหมคณะอตราตามจำานวนคนทมาใชบรการ
จองหองอาบนำาแรลวงหนาไดทโทรศพท0-5360-9117สอบถามรายละเอยด
เพมเตมไดทองคการบรหารสวนตำาบลดอยฮางโทร.053-716436
เอกสารอางองกรมอทยานแหงชาตสตวปาและพนธพชwww.dnp.go.thการดดาว.www.ezthailand.comเทศบาลตำาบลแมยาวwww.mayao.go.thสมาคมอนรกษนกและธรรมชาตแหงประเทศไทยhttp://www.bcst.or.thและhttp://www.savebird.com/Knowledge.htmสำานกงานการทองเทยวและกฬาจงหวดเชยงรายwww.cot.go.th/trvelองคการบรหารสวนตำาบลดอยฮางwww.doihanh.go.th
การขชาง Elephantriding
Elephantsafari
การดดาว Starwatching
การดนก Birdwatching
การปนหนาผา RockClimbing
คำาศพททควรทราบ
การลองเรอ Boating
การอาบนำาพรอนNaturalHotSpring/Onsen
การสำารวจถำา Caving
ขจกรยาน Biking
ลองแกง Whitewaterrafting
![Page 163: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/163.jpg)
162 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
เสนทางเดนปาในเชยงราย
![Page 164: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/164.jpg)
163ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
เสนทางเดนปาในเชยงราย
เสนทางทวรปายอดนยมของจงหวดเชยงรายคอเสนทางในตำาบลแมยาวอำาเภอ
เมองจงหวดเชยงราย
นอกจากนยงมเสนทางในตำาบลดอยฮางอำาเภอเมองตำาบลวาวอำาเภอแมสรวย
ตำาบลแมสลองนอกอำาเภอแมฟาหลวงและในเขตรอยตอระหวางอำาเภอเชยงแสนกบ
อำาเภอเชยงของหรอเสนทางใหมๆ ของบานรมฟาไทยตำาบลตบเตาเสนทางดอยแสนใจ
ตำาบลแมสลองในเขตดอยนางนอนตำาบลเวยงพางคำาอำาเภอแมสายเปนตนซงบรษท
นำาเทยวแตละแหงจะมเสนทางประจำาของตนเองในทนขอแนะนำาเสนทางบางเสนดงน
1. เสนทางตำาบลหวยแมซาย ตำาบลแมยาว อำาเภอเมอง
มเสนทางหลก2เสนทางคอ
เสนทางท1นงเรอจากสะพานแมฟาหลวงไปหมบานรวมมตรใชเวลาเดนทาง
ประมาณ1ชวโมงจากนนเดนไปบานเยาบานยะฟพกคางคนทบานยะฟวนทสอง
เดนทางไปชมทะเลหมอกทดอยบอกอนหรอเดนทางตรงไปนำาตกหวยแมซายจากนน
ไปบานอาขาเดนตอไปบานกลางระหวางทางมไรและสวนและเขตปาสงวนทเปนปา
ทบจากนนนงรถยนตกลบไปตวเองเชยงราย
เสนทางท2คลายเสนทางแรกแตพกคางคนสองคนทบานยะฟและบานอาขา
(โปฉอ)แลวเดนทางกลบตามเสนทางท1
สอบถามเพมเตมทเทศบาลตำาบลแมยาวหรอสมาคมคนดอยนายสมศกดมาล
081-7655352หรอน.ส.ภาวกาเฌอมอ085-7198402
![Page 165: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/165.jpg)
164 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
2. เสนทางตำาบลดอยฮาง อำาเภอเมอง
มการเดนทาง3เสนทางคอ
เสนทางท 1วนแรกนงเรอจากสะพานแมฟาหลวงไปหมบานรวมมตรจากนน
นงชางไปบานยางคำานชมตนงนยกษเดนทางตอไปนำาตกหวยตาดนอยนอนพกคางคน
ทบานลาหแมตางวนทสองเดนทางไปบานโปงนำารอนผานบานหวยปบานยางกลาง
บานยางผกหละนอนคางคนทบานโปงนำารอนวนทสาม เดนทางผานบานสองแคว
ไปนำาตกหวยแกวบานเยาหวยแกวไปนอนทบานจะจอวนทสเดนทางไปหวยหมากเลยม
![Page 166: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/166.jpg)
165ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
เสนทางท2นงเรอจากสะพานแมฟาหลวงไปหวยหมากเลยมเดนไปบานผาเคยว
ไปนอนทบานจะจอวนทสองเดนทางไปบานเยาหวยแกว เทยวนำาตกหวยแกวและ
เดนทางไปบานผาเสรฐเดนทางกลบโดยรถยนตหรอเรอ
เสนทางท 3 เดนทางไปบานโปงนำารอนทางรถยนตหรอนงเรอจากสะพาน
แมฟาหลวง ไปบานผาเสรฐ เดนทางตอไปบานโปงนำารอน เดนทางไปบานอาแป
ระหวางทางชมไรชาอสสมนอนคางคนทบานอาแปวนทสองเดนทางไปนำาตกหวยแกว
แลวเดนตอไปบานเยาหวยแกวและบานปางขอนนอนคางคนบานปางขอนวนทสาม
เดนทางไปบานปางตะไครบานผาลงและไปสนสดทบานจะเดอเดนทางกลบโดยเรอ
หรอรถยนตกได
สอบถามเพมเตมทอบต.ดอยฮางหรอทนายเดชาเตมยะ085-7055747
![Page 167: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/167.jpg)
166 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
3. เสนทางอำาเภอแมสรวย
เรมตนจากบานบานหวยสานพลบพลาปากทางภชมดาวนอนคาง1คนทบาน
โฮมสเตยของลซอวนทสองเดนทางไปนำาตกหวยชมภตำาบลทากอจากนนเดนตอไป
บานอาขาบานใหมเจรญและเดนตอไปบานหวยสานลซอพกคางคนในหมบานวนท3
เดนไปดอยชางพกคางคนทบานใหมพฒนาบรเวณนมไรชาและสวนกาแฟวนท 4
เดนลงดอยผานบานแมมอญไปรอขนรถกลบทบรเวณถนนเสนทางไปนำาตกขนกรณ
เสนทางนมสงทนาสนใจนอกจากบานชาวเขาคอไรนาไรชาและสวนกาแฟ
สอบถามเพมเตมทPDATourสมาคมพฒนาประชากรและชมชนถนนธนาลย
อ.เมองจ.เชยงราย
![Page 168: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/168.jpg)
167ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
4. เสนทางอำาเภอเชยงของ
เสนทางเดนปาในอำาเภอเชยงของเปนหมบานมงทเดมเคยเปนพนทสชมพ
สามารถเดนทางโดยทางรถยนตไปทบานมงกวกาญจน พกคางคนทหมบานมง
(ลนเจยะลอจด)เสนทางเดนปามเสนทางเดนสองเสนคอ
เสนแรกเดนทางไปเทยวนำาตกไป-กลบในวนเดยว
เสนทสอง เดนไปบานมเซอรสองพนองจากนนเดนหรอขจกรยานไปบานขม
ไปสนสดทแมนำาโขงในเสนทางนเปนไร-สวนของกลมมงอาขามเซอรเสนทางนยงม
สวนฝนใหเหน
สอบถามเพมเตมทโฮมสเตยลนเจยะหรอทPDATour
5. เสนทางเดนปา พชตยอดเขานางนอน
บานผาหม หมท 6 ตำาบลเวยงพางคำา
อำาเภอแมสาย
หมบานชาวเขาผาหม ตงอยถนน
สายพระธาตดอยตง–บานผาหมหางจาก
พระธาตดอยตงประมาณ10กม.หมบาน
ชาวไทยภเขาเผาอาขาบานผาหมหมท 6
ตำาบลเวยงพางคำา
เดมพนทนใชเปนศนยบำาบดยาเสพตดชาวเขาในพนทโครงการพฒนาดอยตง
ปจจบนไดกลายเปนศนยฝกอาชพผาหมดวยสภาพภมทศนทสวยงามของหมบานผาหม
ทมภเขาหนออนทนบวามคณภาพดทสดแหงหนงของประเทศไทยนกทองเทยวท
ตองการสมผสวถความเปนอยแวะเยยมชมนอกจากวถชวตความเปนอยของชาวไทย
ภเขาแลวทวทศนของหมบานทตงอยทามกลางสวนปาภเขาหนออนตงเปนฉากหลง
สลบกบสวนผลไมชากาแฟลนจถอวาเปนสงทมคณคาทรอรบการสมผสใชชวตของ
นกทองเทยวนอกจากววทวทศนทปรากฏเหนแลวยงมเสนทางเดนทางเดนปาเสนทาง
ทปนปายหนาผาเสนทางเดนชมถำาทยงไมเปนทรจกของนกทองเทยว
![Page 169: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/169.jpg)
168 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
อบต.เวยงพางคำาขอนำาเสนอเสนทางเดนทางเดนปาสจดสงสดของยอดเขา
นางนอนทปรากฏหมดอางองแผนททางทหารวงรอบชนหนงของยอดเขานางนอน
ในระดบความสง1,291เมตรดงน
1. จดเรมตน จากศนยอบรมผาหมเดนผานสวนสมนายนวฒนฯใชเวลา15นาท
สภาพเสนทางเดนเทาขนาดกวาง1เมตรเดนลดเลาะภายในบรเวณสวนสมผานไรกาแฟ
ไรแมคคาเดเมยจะมสภาพอากาศเยนพบเหนตนมอสเฟรนปกคลมตามหบเขาใชเวลา
เดนทางประมาณ15นาทถงบรเวณปาโปรงเรมตนเดนทางขนเขาสามารถมองเหน
เทอกเขาดอยนางนอนอยดานหนา
2. ภายในสวนสม ไรกาแฟนายนวฒนฯ – ไรฝนเกาใชเวลา30นาทสภาพเสนทาง
เปนทางเดนเทาขนาดกวาง1เมตรเดนลดเลาะผานปาไมปาไผเดนขนเขาจนถงทวาง
ในหบเขาซงอดตเปนพนทปลกฝนเกามเนอทประมาณ3 ไร เหมาะสำาหรบการ
กางเตนทนอนพกผอนของนกทองเทยว
3. การเดนทางกอนถงไรฝนเกาจะเดนลดเลาะปาไผมโขดหนรปรางแปลก
ตาตองใชความระมดระวงในการเดนทางแตเมอเดนทางถงบรเวณหบเขาไรฝนเกาแลว
จะมรองรอยของรงหมปาและเปนจดครงทางของเปาหมายจากไรฝนเกา –เชงเขา
ดอยนางนอนใชเวลา20นาทสภาพเสนทางเดนเทาภมประเทศเปนปาไผผสมปาโปรง
ใชความระมดระวงในการเดนมกอนหนรปรางแปลกตา
4. เชงเขา –บรเวณสนเขาดอยนางนอนใชเวลา30นาทสภาพเสนทางเดนเทา
ลดเลาะตามโขดหนทางเรมสงชน ใชความระมดระวงในการเดนทางกอนหนจะ
หลดกลงลงไปอาจเปนอนตรายตอผรวมใชเสนทางระหวางทางจะพบพชพนธไมท
หายากและไมรจกหลายชนดพบเหนกลวยไมปาตนไมทใชรากเกบนำาอากาศเรมเยน
เรมมองเหนทวทศนสวยงามไทย–พมา
5. บรเวณสนเขาดอยนางนอน-จดชมวว ใชเวลา10นาทสภาพเสนทาง
เรมแคบตองใชความระมดระวงในการเดนภมประเทศสงชนทงสองดานจากจดชมวว
มองเหนทวทศนดานอ.แมสาย,อ.เชยงแสน ในพนท โครงการพฒนาดอยตงและ
พนทประเทศพมาลมพดแรงอากาศหนาวเยนมทะเลหมอกปกคลมในชวงฤดหนาว
![Page 170: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/170.jpg)
169ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
พบเหนฝอยลมพชสมนไพรทขนในทสงทวไป
ใชเวลาเดนทางจากจดพกแรม ไรฝนเกา ถงจดชมววทเหนหมดแผนททหาร
วงรอบชนท 1 เขานางนอนวางหมดไวใชเวลาประมาณ40นาทและหากเดนทาง
จากศนยอบรมผาหม–จดชมววเดนทางปกตจะใชเวลาประมาณ2ชวโมง
6. จดชมวว – ศนยอบรมผาหม (NC.895536)เสนทางกลบใชเสนทางเดมตอง
ใชความระมดระวงในการเดนทางลงจากยอดเขาดอยนางนอนสภาพปาไผผสมปาโปรง
บรเวณปาไผจะพบดวงไมไผและดอกไมปาทหายากหากเดนทางไป-กลบจะใชเวลา
ประมาณ6ชวโมงแตคมคากบความเหนอยททาทายและสามารถเดนทางกลบพกแรม
ทหมบานชาวไทยภเขาเผาอาขาชมการแสดงวถชวตของพนองชาวไทยภเขาเสนทางน
เหมาะสำาหรบนกทองเทยวทมสขภาพแขงแรงชอบการผจญภยอาจดดแปลงยนระยะทาง
ใหเหมาะสมกบสภาพรางกาย
ตดตอสอบถาม คณะกรรมการทองเทยวชมชน ของหมบานผาหม ม.6
(ส.อบต.อดมฯ)โทรศพท0-1366-5788
ทตง: บานผาหมต.เวยงพางคำาอ.แมสายจ.เชยงรายหรอองคการบรหารสวนตำาบล
เวยงพางคำาต.เวยงพางคำาอ.แมสายจ.เชยงราย
โทร / แฟกซ053-646569,053-646393(อบต.เวยงพางคำา)
โฮมเพจ / เวบไซต :www.nang-non.com
![Page 171: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/171.jpg)
170 ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายศนยศกษาและพฒนาการทองเทยว มหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
![Page 172: Trekking Tour](https://reader034.vdocuments.pub/reader034/viewer/2022052206/568c36621a28ab023597d388/html5/thumbnails/172.jpg)
171ศนยศกษาและพฒนาการทองเทยวมหาวทยาลยราชภฏเชยงราย
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายเนองในวาระ 750 ป จงหวดเชยงราย พ.ศ. 2555
การทองเทยวเดนปา จงหวดเชยงรายศนยศกษาและพฒนาการทองเทยว
มหาวทยาลยราชภฏเชยงราย