presentatie cees jan pen

of 22/22
Volgt wonen het werken; lessen voor Brainport en focus op B5 dr. Cees-Jan Pen Lector Vastgoed/lectoraat Brainport (Lectorale rede 10-09-2013)

Post on 14-Feb-2017

219 views

Category:

Documents

2 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • Volgt wonen het werken;

    lessen voor Brainport en focus op B5

    dr. Cees-Jan Pen

    Lector Vastgoed/lectoraat Brainport

    (Lectorale rede 10-09-2013)

  • I Drijfveer

    - Bijdragen aan cultuuromslag vastgoedsector en

    vernieuwing/transformatie opleiding

    a. Van nieuwbouw naar bestaande bouw

    b. Van grexdenken naar vraagdenken

    c. Van planoptimisme naar realisme

    d. Van maakbaarheid naar raakbaarheid

    e. Van master- naar microplannen

    f. Van groei naar duurzaamheid

    g. Van gebouw/project via gebied naar regio

    Voettekst 2

  • Thema presentatie (1e verkenning)

    Planologen-geografen-sociologen

    Werken volgt wonen. In steden waar mensen graag

    willen wonen neemt werkgelegenheid toe. Aan de

    aantrekkelijkste woonsteden gaat niet alleen de

    bevolkingskrimp voorbij, ze doen het economisch

    beter. Uiteindelijk maakt gunstige ligging in combi

    met stedelijke voorzieningen een stad aantrekkelijk

    Inzicht in de woon-werkdynamiek is kaderstellend

    en richtinggevend voor de planning van

    woningbouwlocaties en bedrijventerreinen

    Voettekst 3

  • Economen

    You should not bring the jobs to the people, but

    the people to the jobs. Het is de economie die

    bepaalt en de mensen hobbelen er achteraan. Dat

    is de regel. Mensen vestigden zich toch van

    oudsher waar ze de kost konden

    verdienenzou dit weer het geval zijn als

    gevolg van de crisis?

    Voettekst 4

  • Voettekst 5

    Metropool of

    megaregio

  • II Toekomst stad

    Voettekst 6

    Its the city stupid

  • II Toekomst stad

    Voettekst 7

    Randstad en

    wat Brainport

  • Voettekst 8

    Randstad en

    wat Brainport

  • II Its the city stupid

    Eeuw van de stad/stedelijke nabijheid. Ongelijk

    Thomas Friedman World is Flat

    Globaliserende economie draait om stedelijke

    regios ipv landen vs geography of enterprise

    Kennis, innovatie, ontmoeten, interactie,

    dichtheid, diensten, etc

    Zowel mono- als polycentrisch (Randstad plus)

    Groot gat centrum-grijze tussengebied-periferie

    Voettekst 9

  • Must read

    Voettekst 10

  • Voettekst 11

    Wanneer stad doorgroeit, zijn keuzen onvermijdelijk:

    Kracht van diversiteit van milieus en mensen! als

    uitgangspunt?

    Oog voor verdringingseffecten (autos in centrum?)

    Fundamenteel voor excellent vestigingsklimaat zijn:

    Internationale connectiviteit (meer dan asfalt)

    Kennis (topuniversiteiten, private kennis

    investeringen)

    Quality of Living

    En diversiteit van hoogwaardige woonmilieus

    II Its the city stupid

  • 12

    Aantrekkelijkheid van de stad

    Stad en land

    Bereikbaarheid

    banen; 34%

    Ligging; 18%

    Stedelijke

    voorzieningen;

    22%

    Overlast; 2%

    Onverklaard;

    23%

  • 13

    Aantrekkelijkheid: de determinanten

    Amsterdam Haarlem Utrecht 's-Gravenhage Rotterdam

    Grondprijsverschil feitelijk 396 255 169 254 101

    Grondprijsverschil verwacht 379 193 181 237 139

    Loon 12 3 6 11 6

    Bereikbaarheid werk per auto 58 36 44 48 29

    Bereikbaarheid werk per OV 38 27 39 43 34

    Historische binnenstad 49 8 1 -3 -7

    Podiumkunsten 119 32 44 45 30

    Culinair aanbod 19 8 4 12 3

    Luxe winkels 80 44 42 60 44

    Stadspark, natuur 4 23 12 16 6

    Disamenities 0 11 -10 6 0

    Stad en land

  • Verstedelijkingsnota 1976

    Over de manier waarop de ruimtelijke ontwikkeling

    en de sociaal-economische ontwikkeling elkaar

    benvloeden is weinig bekend. Met name over de

    invloed over en weer van de woonplaatskeuze van

    de mensen en de werkplaatskeuze van bedrijven

    bestaat nog grote onzekerheid

    Voettekst 14

    III Werk volgt wonen?

  • KNIP 1990

    Concentratie vs deconcentratie

    Suburbanisatie: overheerste tot eind jaren 80

    Trek uit de Randstad naar groene Hart

    en de buitenring, gebundelde deconcentratie

    Urbanisatie: overheerst sinds de jaren 90

    Trek uit de periferie naar de Randstad (vooral

    universiteitssteden Amsterdam, Utrecht)

    New towns? Leeg ommeland? Onderkant? Voettekst 15

    III Werk volgt wonen?

  • Voettekst 16

    III Werk volgt toch wonen?

    - Werk volgt wonen! Diversiteit woonmilieus, nabijheid

    groen, bruisend centrum, cultuur-economie-

    monument, citymarketing: Marlet, aantrekkelijke stad

    - De (creatieve) kenniswerker zoekt hippe appartemen-

    ten in hoge dichtheden en leuke stad: succes Adam.

    Gadet terug naar de stad en gezinnen ook!

    - Idem zoekt technische kenniswerker ruimte en groen:

    succes Brainport? Of volgt wonen het succes van

    Brainport? Economisch ipv woonbeleid?

  • Voettekst 17

    III Werk volgt toch wonen?

    - Atlas NL gemeenten/Platform31: werk/studie

    magneet lange afstandsmigratie naar regio. Keuze

    woonplaats wordt bepaald door banen (nu sterker)

    - Binnen landingsregio voorzieningen leidend (Haar-

    lem). NL? Alle sectoren/leeftijden? luxevraagstuk?

    - Bereidheid reizen lange afstand wel voor werk en niet

    voor voorzieningen. Of anno 2013 anders?

    - Geldt voor hoger opgeleiden en kansrijke groepen, al

    is deze groep al bijna 50%. Tweedeling dreigt

  • Voettekst 18

    III Werk volgt toch wonen?

    - PBL/Hospers: burgers en bedrijven zijn honkvast

    (30 km) plus fenomeen boomerang migranten

    - Van Dijk ea: hoe lager opgeleid hoe minder mobiel.

    VB Granieten kern rapport mbt strippenkaart

    - Venhorst ea: van afgestudeerden woont en werkt

    een groter aandeel na afloop van studie in de steden,

    dan dat er voorafgaand aan de studie woonden

    - Hoogstra: geen bewijs dat bevolkingsgroei =

    economische groei

  • Voettekst 19

    III Werk volgt toch wonen?

    Van Oort 2011:

    Werken volgt wonen = Randstedelijk fenomeen

    (Noordvleugel)

    Werken volgt werken

    In Periferie wordt er weinig gevolgd (als er al iets

    wordt gevolgd, dan volgt wonen werken)

    Brainport: niet alleen wonen, maar aantrekkelijke banen

    en leefomgeving: woonlocatiekeuze minder beperkt

    Brainport: nieuwe woningen, nieuwe inwoners leidt niet

    tot banen in productiestad, wel verzorgingsstad

  • Voettekst 20

    IV Brainport 2020

    Bevestiging prios Brainport mbt kennis

    &innovatie!!

    Kracht wonen in Brainport is de regio??-groen

    Triple Helix, maar binding afgestudeerden?

    Human capital agenda, maar onderkant?

    Teveel focus op asfalt

    Diversiteit/dichtheid wonen, winkelen in de stad,

    culturele hoofdstad en monumenten

    Economische kansen etniciteit (MOE-landers)?

    Vliegveld irt Schiphol?

    Mate en betaalbaarheid stedelijke voorzieningen

    Hogesnelheids OV verbindingen, maar station

    Bereikbaarheid banen?? B 5?

  • VI De B5

    50% productiestad prima, maar 50% consumptiestad?

    Leegstand binnenstad

    Metropolitaan denken Brabant-Limburg: B5

    Bereikbaarheid

    beheer/onderhoud stad en openbare ruimte

    bouwen inbreiden/verdichten ipv uitleg/nieuwbouw

    Voettekst 21

  • Voettekst 22