rozwoj felietonistyki - znaki korektorskie
DESCRIPTION
Tekst dotyczacy rowoju felietonistyki, z poprawkami naniesionymi przeze mnie przy uzyciu znakow korektorskich.TRANSCRIPT
![Page 1: Rozwoj felietonistyki - znaki korektorskie](https://reader031.vdocuments.pub/reader031/viewer/2022020210/568c4c361a28ab49169f3dda/html5/thumbnails/1.jpg)
t)bEz łoD6ndm_
ŃlĄ
ąlil)
I
l\
Historia felietonistyki liczyVprawie tzy wieki. Pieruysze tekstv}| noszące śladyt:P",,stylu felietonowego", ljedlŁk jes9zczeldeńŹffi;;i felietonaml ,ry_].r!@'-F
mi byli J. Addison i R. Steele1. l'(ł*ł"t)h jr"rrnin felieton zaczął być używany w 1803 roku, tieOylluliLn loiis Ceo*royŃo \
-) ' :::"::::::: ::-,:,l,:ffiHĘ*łf€łegałłna przedłużeniu o dodatkową kańkę kolumny gazety, na któĘ zamieściłi_'j. t(- 0
dodatek literacko-rozrywkowyz. Termin felieton pochodzi od francuskiegofud .o i§j&HŁlhr,łoznaczalis",,@natomiasttoNazwamazwiąze-ĘŁr-rl'I'| ^^/\'l
zfaktem, izPgraóffiĘEŁ{ffiffiloĘlod górnej części tekstu typograficzną kreską irffi^^^,b) funtc;ono*"ł;"r ałoS$. Nazwa Ę!ęIgtrd9ryĘ{"Ht"n$
zatem pewnego fragmentu czasopisma, w który m znależćsię mogły określone treScfp_$,ęL",ą p"a
Wkrótce pojawiĘ się autonomiczne teksty, ktore dalej funkcjonowały w tej oOciętej\' E?ffi"hń) mestą przestrzeni gazety, "l R!,ęIgrul Były to przede §#i^t*
wszystkim relacje 7 podróży, opowiadania, recenzje, repeńuar teatrów, przegląd f .r r
h) moorfi oołoszeniao.vstasińskis wspomina. że na ooczatku xlx wieku felietonv uułT§Ę"rh) rnoOfi ogłoszeniao.Vstasińskis wspomina, źe na początku XlX wieku felietony UvłvlłĘ"V"tstalym. działem Ń"r**1 codziennej, _w Ęoryllzamieslczano|ń-Eżfiilki{ f }ł [t
l-rlZapotrzebowanie na
ten rodzaj tekstu rosło, ponieważ w prasie nadmiar lJlinformacji. Ponadto
przyciągał nowych
felieton, z racji swojego lekkiego, przyjemnego charakteru,
poruszana w - zaczĄ
felieton nieprzewidywalnym i pozwalało często dawać wrazenie nowości,
czytelniko*. zmieniać $-o .rc
zapobiegając znudzeniu. Dawało to taXZe}razęnłelwolności, ponieważ dobór tematuTł-F*..i"
był dowolny i zależny od autora. Felieton był też - jak pisze Stasiński - intrygujący
pżez to, że łamał linearność lektury - wymagał rozkładania ciągów tekstowych
zgodnie z graficznymi sugestiami i ponownego ich składania na nowych,
1 Możdżonek A., Mistrzowiefelietonu,Warszawa 1999, s. 5.2Ibidem.3 Por. ChudzńsŁjE,, Felieton. Geneza i ałolucja gannlal,fw:] Dziennikarstwo i świat mediów,red,Bauer Z.,Chudzński E., Kraków 2000, s. 197.a Por, Wojtak M., Gatunki prasowe,Lublin 2004, s. 203. Wojtak pisze tu, że forma i temaĘka ówczesnychfelietonów odbiegały macmie od dzisiaj znanych. Dziś zapewne tego typu teksty opatrzono by nagłówkiem,,Rozmaitości".' Stasiński P., op,cit., s. 6.
![Page 2: Rozwoj felietonistyki - znaki korektorskie](https://reader031.vdocuments.pub/reader031/viewer/2022020210/568c4c361a28ab49169f3dda/html5/thumbnails/2.jpg)
kontekstualnych zasadach, w celu zrozumienia całości. Felieton pozwalał takze
złamać instytucjonalność i sformalizowanie Oł
odcięciefelietonukreskąsugerowałjegonieoficjalnyH..Fcharakter.
Rozwój felietonisĘki w Polsce
W Polsce, podobnie jak we Francji, nrt*";zarówno różnych ,,drobiazgóW' zamieszczonych pod kreską w czasopismach, jak tez
konkretnych tekstów, dających się wyodrębnió spośrod innych na podstawie
. ^specyficznych cech zewnętrznych i wewnętrznycho.
h) I' Zbigniew Mitzne/ podaje, że pierwsze tet<sty|_naP9{charartełfrelietonów, alelLo Wre,
|nie występujące jeszcze pod tą nazwą, to utwory Krasickiego i Bohomolca,
-) drukowane na łamach,,Monitora" ("1765-1784). Te żartobliwe utwory Ęczyły w sobie
tematykę rozrywkową, anegdoty i przeglądy mód paryskich. Podobne formy
-) felietonowe znalaĄ się w ,,Kuźnicy", piśmie z okresu Sejmu Wielkiego. W
o),,Wiadomościach Brukowych" (Wilno, 1816-1822) zamieszczano teksty felietonowe,
które dotyczyły już nie tematów rozrywkowych, ale politycznych, obyczajowych,
filozoficznych i oświatowych8,
b) W połowie XlX wieku IęĘ!90 był juz znanym terminem. Został także stałym ,^P
Ą elementem prasy satyrycznej. Obecny byłl? "
rrp,Tąrrndrjak ,,Pszonka" na H §}* W-
ą emigracji, ,,Wolne Żarf",,,Mucha" i ,,Sowizdrzaf'W Królestwie, ,,Diabeł" w Krakowieg,
o) Felietony o tematyce niesatyrycznej zamieszczały ,,Dziennik Literacki" (Władysław
o) Łoziński), ,,Dziennik Poznański" (powieści Kraszewskiego w odcinkach, felietony
o\h]]Wł"Oysława Rabskiego i Stanisława Koźmiana), ,,Prawda", ,,Goniec Polski"1o. TenI lI' lfostatni zasługuje na szczególną uwagę, jako że w nim w 1851 roku CypnanVnorwidJ-Komit
;il,"o,o'.**d;;;ł,4@wktórympróbowałcharakteryzoWa&bŁ0\ Ęatunek. Do ważnych pozycji nalezą także: ,,Kurier Warszawski", ,,Niwa", ,,Kurier FłoJ Codzienny" oraz,,Tygodnik llustrowany", w których przez 37 lat publikował swoje
6 Por, ChudzńskiL., op.cit.,s. 198.7 Mitaer Z., Felieton, |w:f Teoria i prakłyka dziennikarstwa, red. Golka B., Kafel M., Mitzrer Z.,Warszavla1964, s. 130.8Ibidem, s. 131.9 rbidem, s. l32.
'o ChudzńskiE., op.cit., s. l98.
![Page 3: Rozwoj felietonistyki - znaki korektorskie](https://reader031.vdocuments.pub/reader031/viewer/2022020210/568c4c361a28ab49169f3dda/html5/thumbnails/3.jpg)
kroniki Bolesław Prus11. Kroniki Prusa brały pod uwagę aktualne tematy, które mogły
interesować czytelników, a pisane byĘ lekkim, dowcipnym językiem, Gatunek
uprawiany przeztego pisaza Ovterm{O)ardzo zbliżonydo tego, czym jest dzisiej*.v [S
ł)
felieton. sam Prus, wypracowawszy j.uż swój warsztat, zawarł jego główne!_, V+-lltl
założenia w J§L!rya#TłLlc
XX wiek to dalszy rozwoj polskiej felietonistyki. Na jego początku felietony
zamieszczano przede wszystkim w ,,Liberum Veto" w Krakowie, W dwudziestoleciu
międzywojennym felietony pisano w ,,Szczutku", ,,Cyruliku" i w końcu w ,,Szpilkach", Lfl [- $ttorel rOwn Pz|-pr@ w satyrze lł{e "'*d
Ludowej. Fel ieton@ }ł
- ł, Tl lodnateźć można także w ,,Trybunie Ludu", ,,Życiu Warszawy", ,,PrzekrĄu" i wielu 3trT'innych.
PYTANIA DO TEKST[]:
Zanncz te zdańa, w których mowa o niekonsekwencjach występujących w
prrytoczonym tekście:
a) ff pomieszanie cudzysłowów: w tekście sązastosowane różne ich rodzaje
b) F niekonsekwentrie zastosowane są pochylenia - nie wszystkie słowa w
metatekście (te, o których się mówi) sąpochylone
c) l niekonsekwentnie podawane §ą liczebniki porządkowe (z kropką bez
kropki itd.)
d) l panuje pomieszanie w podawaniu §rtułów naukowych autorów
e) ! niekonsekwenfira pisownianie z imiesłowami odmiennymi
0 F panuje pomieszanie ptzy podawaniu §rtułów czasopism (cudzysłów,
pochylenia)
g) F niekonsekwencja w wyróżnianiu pewnych fragmentów tekstu (np.
nagłówków : bold, podkreślenie, zwykła czcionka)
11lbidem, s.204.12 Ibidem.
łp,lą
![Page 4: Rozwoj felietonistyki - znaki korektorskie](https://reader031.vdocuments.pub/reader031/viewer/2022020210/568c4c361a28ab49169f3dda/html5/thumbnails/4.jpg)
h) F panuje pomieszarri e przy sposobie podawania imion i nazwisk (raz samo
naarisko, raz imie i nazwisko itd.)
i) [ niekonselnpenfirie podawane są skróty lub całe fiazrryy słów (rok, wiek, r.,
w.)