undoing object

Download Undoing Object

Post on 06-Apr-2016

214 views

Category:

Documents

2 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Nowy projekt Jana Tomzy-Osieckiego odnosi się do procesu nieustannej zmiany, jaka zachodzi w najbliższym sąsiedztwie znanych form przy założeniu, że zasadniczym elementem kontaktu z nimi jest poznawanie ich właściwości w czasie rzeczywistym. Instalacje powstające w wyniku eksperymentów z zakresu akustyki i fizyki dźwięku wywodzą się z rzeźby i zainteresowań relacjami z obiektem, ale wskazują na pozamaterialny charakter przedmiotu.

TRANSCRIPT

  • Jan TomzaOsiecki

    Undoing Object

  • Undoing Object

    Jan TomzaOsiecki

    17.1O16.11.2O14BWA Zielona Gra

    otwarcie wystawy 17.1O.2O14, 19:OOkuratorRomuald Demidenko

  • Undoing Object to tytu nowej pracy Jana Tomzy-Osieckiego. Odnosi si do procesu nieustannej zmiany, ktra zachodzi w najbliszym otoczeniu znanych form przy zaoeniu, e zasadniczym elementem kontaktu z nimi jest potrzeba ponownego odkrywania ich waciwoci. Instalacje artysty powstaj na drodze eksperymentw z zakresu akustyki i fizyki dwiku. Te formy, chocia wywodz si z rzeby i wskazuj na zainteresowanie relacjami z obiektem, a take ujawniaj fizyczne i pozamaterialny charakter przedmiotu, kieruj jednak uwag na relacj ze rodowiskiem zmieniajcym si pod wpywem odpowiednich elementw i ich wspzalenoci.

    1

  • Plastik/kamien/narzedzie

    PLASTIK

    Do realizacji wybraem poliuretany wspomagane innymi po-limerami. Powstay z nich obiekty zarwno mikrofoniczne, wprawiajce kamie w wibracje poprzez sprzenie zwrot-ne, ktre odnosz si do modyfikowania przedmiotw, czy fizycznej rzeczywistoci wedle uznania i bez skrpowania; obiekty nieme, w stopniu zasadniczym odnoszce si do podmiotu, czy ludzkiego ciaa materiau, ktrego komfort i dyskomfort jest nam bliski, jak rwnie niebieska pianka wtrnie spieniana, jasno okrelajca na czyim terytorium ma miejsce zajcie. Jest to mianowicie wiat ktremu pa-nuje czowiek, wiat ktry czeka na poprawienie i uratowa-nie od swej irracjonalnoci.

    Wibracje kamienia uwydatniaj pynno podziaw podyk-towanych specyfik naszych zmysw konkretnie podzia na muzyk/dwik oraz ruch. Tu dwik pynnie przenika si i ob-jawia jako ruch o silne dostatecznie duej by wzbogaci osu-chiwanie kamienia przez lecego na nim uczestnika o ryzyko obicia gowy, utraty ostroci widzenia, poczucia dezorientacji, czasem rwnie klarownego poczucia, e si jest.

    4

    Jan Tomza-Osiecki

  • Plastyczno poliuretanowej supergumy odnosi si do neu-roplastycznoci. Jak pisze L. Malafouris, Czowiek posiada plastyczny umys, ktry jest nieodcznie wpisany w pla-styczn kultur by moe wanie to najlepiej okrela ludzk wyjtkowo.

    Odwracajc si plecami do ducha hylozoizmu, stalimy si winiami dystylowanych kategorii myli. Rzeczy s w no-etyce albo zupenie nieobecne, lub ewentualnie epifeno-mentalne wobec bada samego umysu. () trwaj w on-tologicznej deprywacji. To dziwny obraz materialnoci, ktra przecie w sposb oczywisty spowija nasz codzien-ny proces mylowy i dowiadczenie zmysowe. Od samego dziecistwa mylimy poprzez rzeczy, aktywnie wczamy si w nasze rodowisko, jednak rzadko stajc si wyranie wiadomymi czynnego potencjau, ktry takie zaangaowa-nie wnosi w ksztatowanie naszych umysw i mzgw. La-ska staje si inkorporowana i przezroczysta. Bliska, zmyso-wa i atwa w asymilacji natura otaczajcej nas materialnoci sprawia, e pojcie jej wakoci staje si skrajnie trudne.

    Funkcjonalne narzdzia, im sprawniej wpisuj si w symu-lacj wiata nadmaterialnego, tym szybciej staj si oswo-jone, oczywiste, a w kocu przezroczyste.

    Ewolucja materiaw syntetycznych, zapocztkowana pr-bami ulepszenia natury, wspia si na poziom wyszej od odniesienia doskonaoci i wszechprzydatnoci. Surowcem potrzebnym do stworzenia poliuretanu jest ropa naftowa, czyli brudny plastik, a miasta s jego pene pod podo-g, pod obiciem mebla, w materacu, w klejach, na gitarze, w formie zderzaka, spojlera, podeszwy, sztucznej odziey, kek w deskorolce.

    W analogicznej ewolucji czowiek Zachodu zaszed dalej, ni jego syntetyczne materiay. Najbardziej magnetyczn me-tafor, od porwna do zwierzt, przez zegar mechaniczny,

    5

  • jest dzi komputer. W wietle tej tradycji, denie do po-zornej utylitarnoci, a szczeglnie do nieelastycznoci men-talnej wydaje si odzwierciedla to, e nie wygasa i nie wygasa w nas potrzeba przewidywalnoci, cile zwizana z wczesnymi i fundamentalnymi funkcjami umysu. Dlatego te materiay wykreowane przez czowieka s tak przewi-dywalne. W przeciwiestwie do kamienia, poliuretan ni-gdy nas nie zaskoczy ma jednolit struktur, oczywisty brak skaz, bezwzgldne wasnoci techniczne. Jest dosko-nale przewidywalny, zatem maksymalnie funkcjonalny, tym samym take w pewnym sensie amaterialny. Kamie - nie do, e jest niejednolity, mona powiedzie, e w swojej nieintencjonalnoci staje si jedn wielk skaz. Jest pla-styczny, a jednak oporny i wymagajcy, niedajcy si ideal-nie zastosowa w kadym przypadku. Kamienne oe insta-lacji eksponuje faktur skay po linii pknicia.

    KAMIE

    Kamie przypadkowy, nieuformowany, mikki, skory do wymiany. W przypadku Undoing Object kamie oywio-ny, punkt stycznoci domen mikroskopijnej, makroskopijnej oraz antropogenicznej. Makro ze wzgldu na przynaleno kamienia do wiata jednolitego i w tym sensie bez koca, wiata si niewspmiernych z si mini (nawet mecha-nicznych), wiata tektonicznej bezwzgldnoci.

    Mikro, poniewa ten konkretny gatunek kamienia, po-chodzca z Belgii skaa wapienna uwzniolona okreleniem may granit (fr. petit granit), powsta z biologicznej tkanki k liliowcowych mrz dewonu. Liliowce to morskie zwierzo--roliny, dziwne skrzyowanie paprotki z omiornic, ktre potrafi peza i pywa, ale nie ma adnych zmysw prcz dotyku. Do tej wtrnoci nawizuje wybr pianki wtrnie

    6

  • screen z programu Max MSP, w ktrym sygna jest silnie wzmacniany w celu wywoania i utrzymania sprzania

  • spienianej, ktra rwnie pochodzi z materii o poprzednim yciu powstaje z rozszarpanych pianek, ktre wczeniej ju suyy, jako materace, podbicia mebli tapicerowanych, materace pamiciowe.

    Ze wiatem antropogenicznym, poniewa dyski odyg li-liowcw dostarczaj szeregu arbitralnych odniesie byy w Anglii uznawane za cudownie stworzone przez wite-go Kutberta, niewiadomie ich biologicznego pochodzenia uywane w praktyce religijnej (jako race), jako walut wrek (fairy money), jak rwnie fenigi witego Bo-nifacego. Etymologia ostatniej tosamoci zwizana jest z opowieci o chrystianizacji przez witego Turyngw. Cz pogaskiego ludu odpieraa wierzenie w zastpienie prawdziwego chleba chlebem zbawienia (chleb wolnoci od cielesnoci). Domagali si te zota, zatem wity za-mieni cae zoto, ktre mieli, w te wanie kamienne fenigi czy pensy.

    NARZDZIE

    W teorii zaangaowania materialnego (Material Enga-gement Theory), L. Malafouris, koncentrujc si na we-wntrznych sprawach archeologii, omawia jaki wpyw na ewolucj ludzkiego poznawania ma materialno narzdzi. Krytykuje konsensus w kognitywistyce, antropologii i neu-rologii dowodzc, e kady przedmiot trzymany w rku sta-je si protez, ekstensj, zmienia nasz tosamo poprzez rozszerzenie jej na pole innych porzdkw wychodzc od przykadu laski niewidomego, ale te kadej laski lub patyka, ktrych uywanie lokuje zmys dotyku na ich dalekim ko-cu, a sensacje na granicy skry, czyli granicy midzy samo-wiadomym a niewiadomym, s zaledwie zacienion sor-towni, a centrum doznawania jest mentalnie ulokowane wanie na kocu narzdzia-ekstensji.

    8

  • Z historii narzdzi-atrybutw wynika historia metafor--przepowiedni, z ktrymi czowiek sprzga si ewoluujc sw tosamo. W Augsburgu drugiej poowy XVI i pierw-szej poowy XVII wieku blisko siedemdziesit zakadw ze-garmistrzowskich, produkowao 25 zegarw rocznie, a wic w latach 1550-1650 okoo szesnastotysiczne miasto wy-produkowao 125 tysicy zegarw. Bya to stolica euro-pejskiej produkcji, rozpraszajca si, ale bezwzgldnie wi-doczna, wszechobecna i co waniejsze, prawie powszechnie odbierana z entuzjazmem. Metafora mechanizmu zegaro-wego, w nawizaniu do pierwszego poruszyciela, odnosi-a si do samej istoty cywilizowanej spoecznoci, a skoro czasy byy autorytarne, take do ideau czowieka. Popular-nie zegar uosabia Mdro Boga (teza z ksigi Hernicusa Suso z pierwszej poowy XIV wieku bdcej rzekomo drug najpoczytniejsz ksik swych czasw), umiar w dworskiej mioci (dzielcy czowieka od zdziczaego podania, bd-cy najwaniejsz z cnt rycerstwa) i temperanti (przewod-ni wrd cnt wadzy), take wszechwiat by mechani-zmem, jego prawa itd.

    Wczeniejsze przegldanie si w zantropomorfizowanym marmurze ustpio miejsca chwytliwej metaforze czowieka--zegara. Przegldanie si w skale poprzez nadanie jej swej formy, kiedy zwizane z magicznym potencjaem, zostao przejte przez mechanizm. Ta podmiana wizaa si z prze-mian spoeczn, wpyna na to, jak w aksjologii ludowej racjonalizowano niezrozumiae fenomeny. Zamiast przemia-ny materialistycznej, byo to przesunicie wicej metafory idealizmu o poziom wyej. Mechaniczno magii uczya jed-nak rozpoznawa cigi przyczynowo-skutkowe empirycznie.

    W przeciwiestwie do zegara, ktrego wntrze atwo byo ujrze, czy to w przypadku wielkich zegarw gotyckich, kt-re mona uzna e mechanizm wycznie, a take bardziej popularnych domowych zegarw renesansu i owiecenia,

    9

  • przejmujcy rol metafory o najwikszej sile porywania wy-obrani mikrokomputer nie oferuje ju wgldu w swj mechanizm. Ju w latach 80. prace inynieryjne nad two-rzeniem komputerw osobistych byy tak skomplikowane, e nie byo ani jednej osoby bdcej w stanie poj je w caoci.

    Jak zmienia nas metafora komputera, prawie ywego na-rzdzia i w jaki sposb modyfikujemy swoj tosamo pod jej wpywem? Zbliya nas znw do magii, tzn. do zracjonali-zowanej, sprawdzalnej magii, ktra obraca Ziemi i sprawia, e mikroskopijny, wsparty lepsz pamici - elektryczny la-birynt z silikonu odpowiada na nasze pytania. To narzdzie, wydajce si idealnym odbiciem, staje si dostatecznie bli-skie, by trudno byo odrni jego ewolucj od naszej.

    Zabawa pseudonarzdziami o pynnym zastosowaniu, wiecznie obecnymi porednikami midzy czowiekiem a ma-teri, ktre jednoczenie nas rozdzielaj i cz. Pozwalaj na niepowane, jednak niebahe, eksperymentowanie z wa-snym ciaem i jego atrybutami-protezami. Intuicyjny cig materianarzdzieidea moe by stosowany zamiennie z cigiem narzdzieideamateria; ludzkie ciao przenosi wibracje, mona zatem prbowa bada brzmienie rnych konfiguracji. Mam nadziej, e powstanie z tego mtlik.

    12